Şirket sözleşmesi, Türkiye’de kuruluşta unvanı, merkezi, faaliyet konusunu, sermayeyi ve ortaklık yapısını belirler. Anonim şirketler bu belgeyi esas sözleşme adıyla hazırlar. Kurucular, metni hazırlamadan önce yönetim, temsil, yatırım ve pay devri konularını birlikte karara bağlayabilir.
Faaliyet adresinizi ve işinize uyan faaliyet kodunu kuruluş öncesinde belirleyin. Ardından banka, vergi ve ruhsat kayıtlarına vereceğiniz bilgileri tescil dosyanızla karşılaştırın.
Şirket sözleşmesinde zorunlu kayıtlar
Unvan, merkez, faaliyet konusu ve sermaye bilgileri her iki şirket türünde de sözleşmede yer alır. Anonim şirket esas sözleşmesinde payların türü, ödenme şekli ve yönetim kurulu hükümleri de bulunur. Limited şirket sözleşmesi ise esas sermaye paylarını, varsa imtiyazları ve müdürlere ilişkin gerekli bilgileri gösterir (TTK m. 339 ve 576).
Faaliyet kodunu, müşteriye sunacağınız ürün veya hizmete göre belirleyin. Sözleşmedeki faaliyet konusu, işyeri kullanımına, kiraya ve sektörel başvuruya ilişkin belgelerle uyuşmalıdır. Özel mevzuata tabi işler için gerekli izinleri ayrıca inceleyin.
Ortakların kuruluşta belirleyeceği kararlar
Şirketi kimin temsil edeceğini ve ortakların yatırımcı girişini hangi koşullarda onaylayacağını kuruluşta konuşun. Pay devri, borçlanma, kâr dağıtımı ve yönetici değişikliği için karar yetkisini ayrı değerlendirin.
İki kurucunun eşit payı varsa hangi bütçe ve harcama kararlarının onay gerektirdiğini belirleyin. Günlük harcamalarda iç yetkinin sınırını belirleyin. Sonra bu sınırı sicile kaydedebileceğiniz temsil biçimiyle karşılaştırın. İmza düzenini bankanın isteyeceği belgelerle karşılaştırın (TTK m. 370, 371, 623 ve 629).
Birden fazla ortak varsa oy ve karar yeter sayısını, imza yetkisini ve yeni payların nasıl alınacağını kuruluş öncesinde görüşün. Bir ortak payını satmak isterse diğer ortakların öncelikli satın alma hakkı olup olmayacağını da belirleyin. Şirket türünün izin verdiği hükümleri sözleşmeye açıkça yazın (TTK m. 340, 421, 577, 589 ve 621).
Eksik hükmü sonradan düzeltmek için yeni ortak kararı ve ticaret sicili işlemleri gerekebilir. Özellikle oyların bölündüğü bir şirkette değişiklik için gereken çoğunluk sağlanamayabilir. Tescil, ilan ve danışmanlık gideri çıkabilir. Pay devri veya yönetim uyuşmazlığında hangi hakkı hangi şartla kullanabileceğinizi başlangıçta netleştirin.
Şirket sözleşmesi ve ortaklar sözleşmesi
Kurucular, kuruluş ve yönetim kurallarını ticaret siciline sundukları şirket sözleşmesinde gösterir. Ortaklar ayrıca kendi aralarındaki finansman, bilgi alma, pay satışı ve uyuşmazlık konularını bir ortaklar sözleşmesinde düzenleyebilir.
Hangi hükmün tescilli sözleşmede yer alacağını, şirket türüne ve üçüncü kişilere etkisine göre inceleyin. Emredici hükümlerle uyumu ve ortaklar sözleşmesinin taraflardan başka kimleri bağlayacağını ayrı değerlendirin. Kuruluş dosyasını oluştururken limited ve anonim şirket kuruluşu hizmetinden yararlanabilirsiniz.
Eşit paylı iki kurucu örneği
Örneğin iki kurucu şirkette yüzde 50’şer paya sahip. Biri bütçeyi artırmak, diğeri nakit tutmak istiyor. Hangi harcamaları mevcut bütçeyle yapacaklarını belirlerler. Yeni karar alacakları işlemleri de yazarak günlük iş akışına yön verirler.
Bir anlaşmazlıkta nasıl görüşüp karar alacağınızı önceden konuşun. İleride fon alırsanız pay ve yönetim haklarını nasıl düzenleyeceğinizi de belirleyin. Böylece kararları hangi belgelere işleyeceğinizi birlikte inceleyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Faaliyet konusu geniş yazılırsa her iş yapılabilir mi?
Faaliyetiniz için ruhsat veya sektörel izin gerekiyorsa ilgili kurumun koşullarını karşılayın. Bu nedenle iş modeli değiştiğinde sicil, vergi ve ruhsat kayıtlarını birlikte kontrol edin.
Ödeme sınırı yazmak banka imza düzenini kendiliğinden değiştirir mi?
Yetki sınırını, şirketin iç düzeni, tescil edilen temsil biçimi ve bankanın kabul ettiği imza düzeni bakımından ayrı doğrulayın.

