Yabancı Ortak veya Şirket Müdürü Türkiye’de Ne Zaman Çalışma İzni Almalı?

Yabancı bir ortak veya şirket yöneticisinin durumu üç gruptan birine girer. Çalışma izni gereken durum: Limited şirketin ortağı olan müdürü, anonim şirketin ortağı olan yönetim kurulu üyesi ve ücretli yabancı yönetici, Türkiye’de görev yapacaksa kural olarak çalışma izni alır. Muafiyet durumu: Türkiye’de ikamet etmeyen anonim şirket yönetim kurulu üyeleri, yönetici sıfatı olmayan ortaklar ve ortak olmayan en üst düzey temsil yetkilileri, Türkiye’deki çalışmaları üç ayı aşmayacaksa çalışma izni yerine “çalışma izni muafiyeti” ile çalışabilir. Muafiyet de Bakanlıktan başvuruyla alınan bir belgedir; kendiliğinden doğmaz. Süre üç ayı aşacaksa çalışma izni gerekir. Yalnızca ortaklık: Türkiye’de hiçbir iş yapmadan yalnızca pay sahibi olmak, mevzuatta çalışma izni gerektiren bir durum olarak düzenlenmemiştir.

Bu yazı, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu, Uluslararası İşgücü Kanunu Uygulama Yönetmeliği (2 Şubat 2022 tarihli Resmî Gazete; 15 Ekim 2024’te değişen hâliyle) ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğünün çalışma izni değerlendirme kriterlerine göre hazırlanmıştır.

Temel Kavramlar

• Çalışma izni: Yabancıya Türkiye’de belirli bir süre çalışma hakkı veren izindir. Bağımlı (bir işverene bağlı) veya bağımsız (kendi ad ve hesabına) olabilir.
• Bağımsız çalışma izni: Yabancının bir işverene bağlı olmadan, kendi ad ve hesabına çalışmasına imkân veren izindir (Yönetmelik m. 4/1-a).
• Çalışma izni muafiyeti: Yabancıya, belirli bir süre ve faaliyet için çalışma izni almadan Türkiye’de çalışma ve ikamet hakkı veren belgedir (6735 m. 3/1-ç).
• İkamet izni: 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu kapsamında verilen, Türkiye’de kalma hakkı sağlayan izindir. İkamet izni tek başına çalışma hakkı vermez.

Kim, Ne Zaman Çalışma İzni Almalı?

Yönetmelik, şirket ortakları ve yöneticileri için iki ayrı düzenleme yapar. Bunlardan biri bağımsız çalışma izni verilebilecek kişileri sayar (Yönetmelik m. 29/1-c ve ç). Diğeri, çalışma izni muafiyeti tanınan kişileri sayar (Yönetmelik m. 48/1-ç). Tablo, bu iki düzenlemeyi rol bazında özetler. Tablodaki sonuçlar üç türlüdür: çalışma izni, çalışma izni muafiyeti ve Türkiye’de çalışma olmadığı için izin gerektirmeyen durum.

Yönetici Olmayan Ortaklar

Yönetmelik, “diğer şirketlerin yönetici sıfatı olmayan ortakları” için Türkiye’deki çalışmayı üç aya kadar muafiyet kapsamına alır (Yönetmelik m. 48/1-ç). Bakanlığın sıkça sorulan sorular sayfası da bu ortakların muafiyet kapsamında değerlendirildiğini belirtir. Muafiyet, ortağın Türkiye’de bir faaliyette bulunacağı durumlar içindir. Mevzuatta, yurt dışında yaşayan ve Türkiye’de hiçbir iş yapmayan bir yabancının yalnızca pay sahibi olmasının çalışma sayılmadığına dair açık bir hüküm yoktur. Ancak Kanun, Türkiye’de çalışmak için başvuruda bulunan veya çalışan yabancıları kapsar (6735 m. 2/1). Bu nedenle sadece pay sahibi olmak, tek başına çalışma izni gerektiren bir durum olarak düzenlenmemiştir. Ortak Türkiye’ye gelip şirkette bir iş yapacaksa, süre üç ayı aşmıyorsa muafiyet, aşıyorsa çalışma izni gerekir.

Limited ve Anonim Şirket Yöneticileri

Limited şirkette ortak olan müdür ve anonim şirkette ortak olan yönetim kurulu üyesi, Türkiye’de görev yapacaksa çalışma izni alır. Bakanlık bu kişilere bağımsız çalışma izni “verilebilir” der (Yönetmelik m. 29/1-c). Yani bu izin bir hak değildir, bir değerlendirme sonucunda verilir. Değerlendirmede yabancının eğitimi, mesleki deneyimi, faaliyetinin ekonomiye ve istihdama etkisi ile ortaklar için sermaye payı dikkate alınır (Yönetmelik m. 29/5). Bağımsız çalışma izni, bir işverene bağlanmadan düzenlenir (Yönetmelik m. 24/2). Başka şirketlerin ortak veya yöneticisi olan yabancılar da aynı imkândan yararlanabilir (Yönetmelik m. 29/1-ç).

Şirkette ortaklığı bulunmayan, ücretle çalışan bir genel müdür veya müdür ise şirketin işveren olarak başvurduğu bağımlı çalışma izniyle çalışır.

Türkiye’de İkamet Eden ve Etmeyen Yöneticiler

Yönetmelik, ikamet ayrımını yalnızca anonim şirket yönetim kurulu üyeleri için yapar. Türkiye’de ikamet etmemek, tek başına çalışma izninin gerekmediği anlamına gelmez. Türkiye’de ikamet etmeyen yönetim kurulu üyesi Türkiye’de görev yapacaksa, önce Yönetmelik m. 48/1-ç’deki muafiyet koşullarına bakılır:

• Türkiye’deki çalışma en fazla üç ay sürecekse, çalışma izni muafiyeti başvurusu yapılır ve muafiyet belgesiyle çalışılır.
• Çalışma üç ayı aşacaksa veya üye Türkiye’de yerleşik olarak görev yapacaksa çalışma izni gerekir. Üye şirket ortağıysa ona bağımsız çalışma izni verilebilir (Yönetmelik m. 29/1-c).
• Aynı kategoride yeni muafiyet başvurusu, önceki muafiyetin düzenlendiği tarihten itibaren on iki ay geçmeden yapılamaz (Yönetmelik m. 53/1). Bu nedenle yıl içinde tekrar eden görevler için çalışma izni ayrıca değerlendirilmelidir.

Limited şirket müdürleri için Yönetmelikte benzer bir ikamet istisnası yoktur.

Çalışma İzni Muafiyetinin Sınırları

• Süre: Yönetmelik m. 48/1-ç kapsamındaki muafiyet en fazla üç aydır. Muafiyet, pasaportun geçerlilik süresinden altmış gün kısa olacak şekilde düzenlenir (Yönetmelik m. 51/2).
• Uzatma: Muafiyette süre uzatma başvurusu yapılamaz. Çalışma muafiyet süresini aşacaksa Bakanlıktan çalışma izni alınmalıdır.
• Yeniden başvuru: Bu kategoride yeni başvuru, muafiyetin düzenlendiği tarihten itibaren on iki ay geçmeden yapılamaz (Yönetmelik m. 53/1).
• Başvuru: Başvuru, Türkiye’de ise sistem üzerinden Bakanlığa, yurt dışında ise Türk dış temsilciliğine yapılır (Yönetmelik m. 49/2). Yurt içinden yapılan başvuru, yabancının Türkiye’de yasal olarak bulunduğu süre içinde yapılmalıdır (Yönetmelik m. 49/3, 15 Ekim 2024 değişikliği). Bakanlığın duyurusuna göre 17 Eylül 2026’dan itibaren yapılan muafiyet başvuruları calismaizni.csgb.gov.tr üzerinden yapılır. Bu tarihten önce yapılmış başvurular emuafiyet.csgb.gov.tr üzerinden takip edilir.
• Harç: Üç aydan kısa süre için talep edilen muafiyetlerde harç alınmaz (Yönetmelik m. 58/8).
• Bildirim: Üç aya kadar olan muafiyetler, işe başlama ve ayrılma bildirimi yükümlülüğünden muaftır (Yönetmelik m. 61/3).

Değerlendirme Kriterleri: Sermaye, Pay ve İstihdam

Bakanlık, başvuruları Kanunun 7. maddesine göre değerlendirir. Kriterleri karşılamayan başvurular reddedilebilir (6735 m. 9). Şirket ortağı yabancılar için güncel kriterler, 1 Ocak 2025’ten itibaren uygulanan tutarlarla şöyledir (değerlendirme kriterleri C.1.1, D.3.2):

• Sermaye: Şirketin ödenmiş sermayesi en az 500.000 TL olmalıdır. Yabancının sermaye tutarı en az 500.000 TL, ortaklık payı da en az yüzde 20 olmalıdır.
• İstihdam: İşyerinde en az beş Türk vatandaşı çalışmalıdır. Ortağa verilen ilk çalışma izni bu şart açısından şerhli (kayıtlı) düzenlenir. İlk izin süresinin yedinci ayının başından itibaren her ay en az beş Türk vatandaşının çalıştırılması gerekir.
• İstisna: Sermaye payı 100.000 ABD Doları veya üzerinde olan yabancı ortak için bu iki şart aranmaz (değerlendirme kriterleri C.1.2).

Ortak olmayan, ücretli çalışan yönetici için genel kriterler uygulanır (değerlendirme kriterleri A):

• Bilanço esasına tabi işyerinde her yabancı için en az beş Türk vatandaşı çalışmalıdır (A.1.1).
• Son yıl net satışları 50.000.000 TL veya üzerinde olan işyerinde, beş yabancıya kadar istihdam şartı aranmaz (A.1.2).
• Yeni kurulan işyerinin ödenmiş sermayesi en az 500.000 TL olmalıdır (A.2.1). Mevcut işyerlerinde ise şu üç şarttan biri yeterlidir: en az 500.000 TL ödenmiş sermaye, 8.000.000 TL net satış veya 150.000 ABD Doları ihracat (A.2.2).
• Ücret, başvuru tarihindeki brüt asgari ücretin üst düzey yöneticiler için en az 5 katı, diğer yöneticiler için en az 3 katı olmalıdır (A.3).

Bakanlık, 1 Ocak 2025’ten önce verilen bir izin uzatılırken ilk başvurudaki mali kriteri esas alır (D.2.1). Kriterlerin sağlanması, iznin verileceği anlamına gelmez.

Örnek 1: Yabancı Ortak İçin Sermaye Şartı (2026)

Varsayım: Bir limited şirketin ödenmiş sermayesi 1.000.000 TL’dir. Yabancı ortağın payı yüzde 30’dur. Bu ortak, şirket müdürü olarak Türkiye’de çalışacaktır. Payının 100.000 ABD Dolarının altında kaldığı varsayılmıştır.

1. Şirket sermayesi: 1.000.000 TL ≥ 500.000 TL. Şart sağlanıyor.
2. Ortaklık payı: yüzde 30 ≥ yüzde 20. Şart sağlanıyor.
3. Yabancının sermaye tutarı: 1.000.000 × 0,30 = 300.000 TL. Bu tutar 500.000 TL’nin altında kaldığı için şart sağlanmıyor.
4. Bu ortağın en az yüzde 30 payla şartı sağlaması için ödenmiş sermaye en az 500.000 ÷ 0,30 = 1.666.667 TL olmalıdır. Alternatif olarak, payı 100.000 ABD Doları veya üzerinde olmalıdır.

Örnek 2: Ortak Olmayan Genel Müdürün Asgari Ücreti (2026)

2026 takvim yılı için brüt asgari ücret aylık 33.030 TL’dir. Bu tutar 1 Ocak – 31 Aralık 2026 döneminde geçerlidir.

1. Üst düzey yönetici için alt sınır: 33.030 × 5 = 165.150 TL brüt aylık.
2. Diğer yöneticiler için alt sınır: 33.030 × 3 = 99.090 TL brüt aylık.

Başvuru Süreci: e-İzin ve Konsolosluk Yolu

Çalışma izni başvuruları elektronik ortamda sistem üzerinden yapılır (Yönetmelik m. 11). Kanuna göre başvurular yurt içinde doğrudan Bakanlığa, yurt dışında ise Türk dış temsilciliklerine yapılır (6735 m. 7). İki yol vardır.

Yurt dışından başvuru (konsolosluk yolu):

1. Yabancı, vatandaşı olduğu veya yasal olarak bulunduğu ülkedeki Türk dış temsilciliğine çalışma vizesi için başvurur (Yönetmelik m. 15/1, m. 17/1-a). Bu başvuruda bir referans numarası alır.
2. İşveren, vize başvurusundan itibaren otuz gün içinde e-Devlet üzerinden e-İzin sistemine başvurur (Yönetmelik m. 17/2). İşveren adına, işyerinin SGK e-Bildirge kullanıcısı işlem yapar. İşverenin bir elektronik tebligat adresi olmalıdır (Yönetmelik m. 16).
3. Olumlu sonuçtan sonra çalışma izni harcı ve değerli kâğıt bedeli ödenir. Ödemeler Dijital Vergi Dairesi üzerinden yapılır. Ardından yabancı çalışma vizesiyle Türkiye’ye girer.
4. Yabancı, Türkiye’ye girişten sonra bir ay içinde çalışmaya başlamalıdır. Her durumda iznin başlangıç tarihinden itibaren altı ay içinde başlaması gerekir (Yönetmelik m. 25/2). Altı ay içinde gelmeyen yabancının izni iptal edilebilir (Yönetmelik m. 56/1-a).

Yurt içinden başvuru: Yabancının, en az altı ay süreli ve başvuru tarihinde geçerli bir ikamet izni bulunmalıdır (Yönetmelik m. 15/4). Genel Müdürlüğün belirlediği bazı yabancılar, geçerli ikamet izni olmadan da başvurabilir (Yönetmelik m. 15/3).

Değerlendirme süresi: Bilgi ve belgeleri tam olan başvurular otuz gün içinde sonuçlandırılır (6735 m. 7). Eksik belgeler otuz gün içinde tamamlanmalıdır. Bu süre boyunca değerlendirme ertelenir (Yönetmelik m. 19/2).

Süre ve uzatma: İlk başvuruda çalışma izni en çok bir yıl için verilir (6735 m. 10). Bağımsız çalışma izni bu süre sınırlarına bağlı olmadan belirli süreli düzenlenir (Yönetmelik m. 24/4). Süresi dolduktan sonra yapılan uzatma başvuruları reddedilir (6735 m. 7). Ret kararına karşı tebliğden itibaren otuz gün içinde Bakanlığa itiraz edilebilir (6735 m. 21).

Sermaye ve pay şartları şirket kurulurken belirlendiği için ortak ve yönetici yapısı kuruluş aşamasında bu kriterlerle birlikte ele alınabilir. Ayrıntılar için Yabancı Ortaklı Şirket Kuruluşu sayfasına ve şirket kuruluşundan sonraki ilk 90 gün yazımıza bakabilirsiniz.

İkamet İzniyle İlişkisi

Bakanlıkça düzenlenen çalışma izni veya çalışma izni muafiyeti, geçerli olduğu sürece ikamet izni yerine geçer (Yönetmelik m. 57/1). Bu nedenle çalışma izni olan yabancının ayrıca ikamet izni almasına gerek yoktur. İzin geçerliliğini kaybederse, ona bağlı ikamet hakkı da sona erer (Yönetmelik m. 57/2). Yabancının başka bir nedenle aldığı ayrı bir ikamet izni ise bundan etkilenmez (Yönetmelik m. 57/3). Ters yön için de kural nettir: İkamet izni, örneğin kısa dönem ikamet izni, yabancıya çalışma hakkı vermez. Bağımlı çalışma izni, yalnızca izinde yazılı işyeri ve adres için geçerlidir (Yönetmelik m. 57/4).

SGK Kaydı ve Bildirimler

• Ücretli çalışan yabancı: Hizmet akdiyle çalışan yabancı uyruklu kişiler sigortalıdır (5510 m. 4). Türkiye ile sosyal güvenlik sözleşmesi bulunan ülkelerin vatandaşları için sözleşme hükümleri saklıdır. İşveren, sigortalı işe giriş bildirgesini çalışma başlamadan önce SGK’ya verir (5510 m. 8).
• Ortak olan yönetici: Anonim şirketin yönetim kurulu üyesi olan ortakları ve diğer şirketlerin ortakları kendi nam ve hesabına çalışan sayılır (5510 m. 4/1-b). Limited şirket ortaklarında sigortalılık, ticaret siciline tescil tarihinden başlar (5510 m. 7/1-b). Yurt dışında ikamet eden ve o ülkenin sosyal güvenlik mevzuatına tabi olanlar, uluslararası sözleşmeler saklı kalmak üzere kapsam dışındadır (5510 m. 6/1-e).
• Bakanlığa bildirim: İşveren ve bağımsız ya da süresiz izinli yabancılar, çalışmanın başlangıcını, bitişini ve izni iptal ettiren durumları on beş gün içinde Bakanlığa bildirir (6735 m. 22). SGK’ya yapılan işe giriş ve işten ayrılış bildirimleri, Genel Müdürlüğe yapılmış sayılır (Yönetmelik m. 61/2).
• İşyeri değişikliği: Bağımsız çalışma izni olan yabancı, işyeri veya görev değişikliğini yeni işyerinde çalışmaya başlamadan en geç on gün önce bildirir (Yönetmelik m. 26/3).

Bordro ve SGK işlemleri için Bordro Danışmanlık Hizmetleri sayfasına bakabilirsiniz.

İzinsiz Çalışmanın Cezaları (2026)

Kanunda yazan ceza tutarları (6735 m. 23), Kabahatler Kanunu m. 17/7 gereğince her yıl yeniden değerleme oranında artırılır. 2026 yılı için uygulanan oran yüzde 25,49’dur. Bakanlığın yayımladığı 2026 tutarları şöyledir:

Bu fiiller tekrarlanırsa cezalar bir kat artırılarak uygulanır. Cezalar tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir (6735 m. 23). İzinsiz çalıştığı tespit edilen yabancı, sınır dışı etme işlemleri için İçişleri Bakanlığına bildirilir. İşveren de yabancının konaklama, ülkesine dönüş ve gerektiğinde sağlık giderlerini karşılar (6735 m. 23). Bu giderlerin işverenden tahsiline ilişkin yönetmelik 23 Temmuz 2025’te yayımlanmıştır. Yönetmelik yayımından altı ay sonra yürürlüğe girmiştir.

Örnek 3: İzinsiz Çalışan Ortak Olmayan Müdür (2026)

Varsayım: Bir anonim şirket, ortak olmayan yabancı bir genel müdürü 2026 yılında çalışma izni olmadan çalıştırmıştır. Bu ilk tespittir.

1. Şirkete kesilen ceza: 102.503 TL × 1 yabancı = 102.503 TL.
2. Yabancıya kesilen ceza (bağımlı çalışma): 40.977 TL.
3. Toplam: 102.503 + 40.977 = 143.480 TL. Buna dönüş ve, varsa, konaklama giderleri eklenir.
4. Fiil tekrarlanırsa cezalar bir kat artırılır: şirket için 205.006 TL, yabancı için 81.954 TL.

Pratik Kontrol Listesi

• Yabancı kişinin şirketteki sıfatını belirleyin: ortak, ortak müdür, yönetim kurulu üyesi veya ücretli yönetici.
• Kişinin Türkiye’de fiilen çalışıp çalışmayacağını belirleyin. Yalnızca pay sahibiyse izin gerekmez; Türkiye’de görev yapacaksa izin veya muafiyet gerekir.
• Türkiye’de ne kadar süre çalışacağını belirleyin. Süre üç ayı aşıyorsa muafiyet yeterli değildir.
• Muafiyet kapsamındaysa başvuruyu calismaizni.csgb.gov.tr üzerinden yapın ve çalışmaya muafiyet belgesi düzenlendikten sonra başlayın.
• Ortağın sermaye tutarını ve payını kontrol edin: en az 500.000 TL ve en az yüzde 20, ya da en az 100.000 ABD Doları.
• Beş Türk vatandaşı istihdam şartını ve şerhli iznin yedinci ay takvimini planlayın.
• Uzatma başvurusunu, iznin süresi dolmadan yapın.
• SGK kaydını ve on beş günlük bildirimleri takip edin.

Şirketinize özgü durum için iletişim sayfamızdan bize yazabilirsiniz.

Son mevzuat kontrolü: 9 Kasım 2026 · Kapsadığı dönem: 2026 yılı (17 Eylül 2026’dan itibaren yeni muafiyet başvuru sistemi; 2026 asgari ücret ve idari para cezası tutarları)