Yabancı ortaklı şirket banka hesabı açarken banka şirketin sicil bilgilerini, temsil yetkisini ve gerçek faydalanıcısını kontrol eder. Gerçek faydalanıcı, şirkete nihai olarak sahip olan veya şirketi kontrol eden gerçek kişidir. Bankanın yabancı ortak ve temsilci belgeleri için aradığı tercüme ve onay koşullarını önceden öğrenin (Tedbirler Hakkında Yönetmelik m. 7 ve 17/A).
İlk para transferinden önce ödemenin sermaye taahhüdü, sermaye artırımı avansı veya ortak borcu kapsamında olup olmadığını yazılı belirleyin. Transfer açıklaması, karar ve muhasebe kaydı aynı işlemi göstermelidir.
Türkiye’de şirket banka hesabı ve başvuru belgeleri
Ticaret sicili kaydını, vergi bilgilerini, şirket adresini, imza yetkisini ve sahiplik zincirini gösteren belgeleri hazırlayın. Yurt dışındaki ortağın tüzel kişi olması halinde, bankanın sahiplik zincirinde istediği ek belgeleri belirleyin. Kurucu veya imza yetkilisi değişirse banka kayıtlarını güncelleyin.
Taahhüt edilen nakdî sermayenin en az %25’i anonim şirkette tescilden önce ödenir. Kalan tutar tescili izleyen 24 ayda ödenir. Limited şirketlerde tescil öncesi %25 ödeme şartı aranmaz (TTK m. 344 ve 585). Kuruluş ve banka belgelerini planlarken yabancı ortaklı şirket kuruluşu sayfasındaki işlemleri kontrol edin.
Türkiye’de şirket banka hesabı ve yabancı ana şirket
Türkiye’de kurulu şirket hesabı kendi adına açar. Banka ticaret sicili, vergi ve temsil belgeleriyle gerçek faydalanıcıyı kontrol eder. Buna karşılık yabancı ana şirket kendi adına hesap isterse banka o ülkenin sicil ve temsil belgelerini inceler. Apostil veya tasdik, noter onaylı Türkçe tercüme ve potansiyel vergi kimlik numarası isteyebilir. Yurt dışında yerleşik şirket TL veya döviz hesabına başvurabilir (Sermaye Hareketleri Genelgesi m. 51 ve 52).
Yaptırım ve banka incelemesi
Banka şirketi, gerçek faydalanıcıları ve işlemin taraflarını yaptırım ve risk bakımından inceler. Türkiye’de uygulanabilir bir dondurma veya finansal hizmet kısıtı varsa banka buna uyar. Ayrıca yabancı muhabir bankanın uyum incelemesi ek belge talebine veya gecikmeye yol açabilir. Banka başvuruyu reddedebilir. Başvurmadan önce sahiplik belgelerini ve paranın kaynağını hazırlayın (Tedbirler Hakkında Yönetmelik m. 7, 11, 17/A ve 18, 6415 sayılı Kanun).
Sermaye transferi ve banka talimatı
Yabancı ortak, sermaye tutarını yurt dışından TL veya döviz olarak gönderebilir. Türkiye’deki banka ödemenin yabancı ortaktan geldiğini tespit eder (Sermaye Hareketleri Genelgesi m. 8). Kuruluşta ilk ödeme ile sermaye artırımındaki ödeme için şirkete ve işleme uygun hesap bilgilerini, ortak adını, tutarı ve bankanın yazısını transferden önce teyit edin.
Sermaye artırımında şirket kararı ve ödeme açıklaması aynı işleme karşılık gelmelidir. Para başka bir kişi veya grup şirketinden gelirse banka ödemeyi ortağın sermaye taahhüdüyle eşleştiremeyebilir. Bu yüzden banka yazısı ve tescil gecikebilir. Göndereni veya dekont açıklamasını değiştirmeyi para yola çıktıktan sonraya bırakmayın.
Kuruluş öncesinde bir yatırımcı tercüme, danışmanlık veya depozito ödemesi yapabilir. Şirket hesabı açılmadan ödenen giderler için belgenin kimin adına düzenlendiğini ve ödeyen kişinin hangi sıfatla hareket ettiğini kaydedin. Şirket kayıtlarına alınacak tutar belgenin ve işlemin hukuki niteliğine göre değerlendirilir.
Sermaye ile ortak kredisinin finansmana etkisi
Önce sermayenin şirketin öz kaynaklarına girdiğini dikkate alın. Kredi, sözleşmede belirlenen vadede geri ödeme yükü doğurur. Türkiye’de yerleşik şirketin yurt dışından döviz kredisi kullanması döviz geliri kuralı ve ilgili istisnalara tabidir. Kredi banka aracılığıyla kullanılır. Ardından vadeyi, faizi ve ilişkili taraf vergilemesini transferden önce değerlendirin (32 sayılı Karar m. 17, Sermaye Hareketleri Genelgesi m. 14 ve 19).
Şirketin mevzuata uygun olarak 100.000 avro kredi kullandığını varsayalım. Ödeme gününe kadar kur avro başına 5 TL artarsa, faiz hariç borcun TL karşılığı 500.000 TL artar. Gelirler TL ise ödeme planında bu farkı hangi aylardaki tahsilatın karşılayacağını gösterin.
Transfer kayıtlarını ödeme sonrasında kontrol edin
Banka dekontunu sermaye kararı, tescil gerekiyorsa ticaret sicili kaydı ve muhasebe fişiyle karşılaştırın. Nakit planı için beklenen transfer gününü ve ödemenin hesaba geçtiği tarihi ayrı takip edin. Banka ve ilişkili şirket hesaplarındaki farkların izlenmesi hesap mutabakatları hizmetinin kapsamındadır.
Sık sorulan sorular
Dekontta “sermaye” yazması yeterli mi?
Dekontun işlem için gereken ortak kararı, muhasebe belgesi ve gerektiğinde tescille desteklenmesi gerekir. Gönderen ve tutar bilgilerini her belgede karşılaştırın.
Yurt dışındaki ortak dövizle borç verebilir mi?
Türk şirketinin döviz kredisi kullanma şartları sağlanıyorsa şirket bankası üzerinden işlem yapılabilir. Vade, döviz geliri veya varsa istisna ve sözleşme belgelerini para gönderilmeden önce inceleyin.
Yasal kaynaklar
- Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine Dair Tedbirler Hakkında Yönetmelik, m. 7 ve 17/A
- Türk Ticaret Kanunu, m. 344 ve 585
- Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar, m. 17
- TCMB, Sermaye Hareketleri Genelgesi, m. 8, 14, 19, 51 ve 52
- 6415 sayılı Kanun, m. 9 ve 15
- GİB, yabancı tüzel kişilerin potansiyel vergi kimlik numarası

