Gerçek faydalanıcı bildirimi, şirketi nihai olarak kontrol eden gerçek kişiyi vergi idaresine bildirir. E-TUYS ise kapsamdaki yabancı yatırımların faaliyet ve sermaye bilgilerini izler. Yabancı ortaklı bir şirket iki sistem için ayrı sorumlular ve tarihler belirlemelidir.
Önce pay defterini, şirket sözleşmesini ve ortaklık zincirini inceleyin. Sonra mükellefiyet başlangıcını, pay değişikliklerini ve sermaye ödemelerini tarihlerine göre kaydedin.
Gerçek faydalanıcıyı belirleme sırası
Önce şirketin %25’ini aşan paya sahip gerçek kişileri tespit edin. Bu kişilerin gerçek faydalanıcı olduğundan şüphe varsa veya bu oranda gerçek kişi ortak yoksa, şirketin nihai kontrolünü elinde bulunduran kişilere bakın. İki adımda da gerçek kişi belirlenemezse en üst düzey icra yetkisine sahip gerçek kişi veya kişileri bildirin (529 sıra no.lu Tebliğ m. 5).
Ortağınız yabancı bir şirketse ortaklık şemasını gerçek kişilere kadar izleyin. Pay oranlarının yanında oy haklarını ve yöneticileri belirleme yetkisini gösteren belgeleri saklayın.
GİB bildiriminde izlenecek tarihler
Kurumlar vergisi mükellefi, gerçek faydalanıcı bilgilerini geçici ve yıllık kurumlar vergisi beyannamelerinin ekinde bildirir. Yeni mükellefiyet kurulduğunda veya bildirilen bilgi değiştiğinde, ilgili tarihi izleyen bir ay içinde ayrıca bildirim verir (529 sıra no.lu Tebliğ m. 6–7).
Yeni ortak girişinde yalnız pay defterini güncellemekle yetinmeyin. Nihai kontrolün değişip değişmediğini inceleyin ve varsa yeni bildirime ait işlem kaydını saklayın.
E-TUYS’ta faaliyet ve sermaye bilgileri
Kapsamdaki şirket ve şubeler E-TUYS işlemlerini yetkili kullanıcı üzerinden yapar. Önceki takvim yılına ilişkin yıllık faaliyet bilgisi (EK-1) mayıs sonuna kadar gönderilir. Kapsamdaki sermaye ödemesi bilgisi (EK-2), ödeme tarihini izleyen bir ay içinde girilir. Pay devri veya ilk yabancı iştirak ayrı olaylardır. Bunlarda uygulanacak formu ve süreyi olayın belgelerine göre belirleyin.
Yetkili kullanıcı değiştiğinde şirketin sistemdeki erişimini ve önceki gönderim kayıtlarını kontrol edin. Tescil ve yabancı yatırım bildirimlerini planlarken yabancı ortaklı şirket kuruluşu kapsamında ele alınan belge ve yetkilendirmeleri inceleyebilirsiniz.
Mükellefiyet ve ödeme farklı tarihlerdeyse
Yabancı bir şirketin ortak olduğu yeni limited şirketin mükellefiyeti kasımın başında kurulsun. Ortağın kapsamdaki sermaye ödemesi iki hafta sonra bankaya ulaşsın. GİB bildirim süresini mükellefiyet tarihinden, E-TUYS sermaye bildirimini ise ödeme tarihinden başlatın. Tescil kaydı, ortaklık şeması ve banka dekontunu aynı dosyada saklayın.
Sık sorulan sorular
Tam %25 paya sahip ortak otomatik olarak gerçek faydalanıcı mı?
İlk ölçüt %25’i aşan paydır. Nihai kontrol değerlendirmesinde oy haklarını ve yönetim üzerindeki etkisini de inceleyin.
E-TUYS bildirimi GİB bildirimini karşılar mı?
GİB bildirimi gerçek kişiyi ve nihai kontrolü, E-TUYS ise ilgili yatırım olaylarını izler. Şirketiniz iki kapsama da giriyorsa her bildirimi kendi sisteminden tamamlayın.

