Vergi Danışmanlığı
Transfer Fiyatlandırması
İlişkili kişilerle yapılan mal ve hizmet işlemlerinde emsallere uygunluk ilkesinin uygulanması, yıllık transfer fiyatlandırması raporu, genel rapor, ülke bazlı raporlama ve beyanname ekindeki form.
İletişim formu
Genel Bakış
Kurumlar, ilişkili kişilerle emsallere uygunluk ilkesine aykırı olarak tespit ettikleri bedel veya fiyat üzerinden mal veya hizmet alım ya da satımında bulunursa, kazanç tamamen veya kısmen transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü olarak dağıtılmış sayılır. Alım, satım, imalat ve inşaat işlemleri, kiralama ve kiraya verme, ödünç para alınması ve verilmesi ile ikramiye, ücret ve benzeri ödemeleri gerektiren işlemler her durumda mal veya hizmet alım ya da satımı olarak değerlendirilir. (KVK m. 13/1)
İlişkili kişi; kurumun kendi ortaklarını, kurumun veya ortaklarının ilgili bulunduğu gerçek kişi veya kurumları ve idaresi, denetimi veya sermayesi bakımından doğrudan veya dolaylı olarak bağlı bulunduğu ya da nüfuzu altında bulundurduğu gerçek kişi veya kurumları ifade eder. Ortakların eşleri, ortakların veya eşlerinin üstsoy ve altsoyu ile üçüncü derece dahil yansoy hısımları ve kayın hısımları da ilişkili kişi sayılır. İlişki ortaklık kanalıyla oluşuyorsa en az %10 oranında ortaklık, oy veya kâr payı hakkı aranır. Cumhurbaşkanınca ilan edilen ülke veya bölgelerde bulunan kişilerle yapılan tüm işlemler de ilişkili kişilerle yapılmış sayılır. (KVK m. 13/2)
Emsallere uygunluk ilkesi, ilişkili kişilerle yapılan işlemde uygulanan fiyat veya bedelin, aralarında böyle bir ilişki bulunmasaydı oluşacak fiyat veya bedele uygun olmasını ifade eder. Bu fiyatlara ilişkin hesaplamaların kayıt, cetvel ve belgeleri ispat edici kâğıtlar olarak saklanır. (KVK m. 13/3)
KEYBIZ CPAs & Advisors, ilişkili kişi işlemlerinin tespitini, emsal analizine dayanan raporların ve beyanname ekindeki formun hazırlanmasını ve bu belgelerin defter kayıtlarıyla mutabakatını yürütür. Grup şirketlerinin genel muhasebe ve raporlama düzeni için Çok Uluslu Şirketler, yurt dışı ödemelerdeki vergi kesintisi ve anlaşma uygulaması için Uluslararası Vergi sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Belgelendirme Yükümlülükleri ve Süreler
| Kimler İçin | Süre | |
|---|---|---|
| Transfer Fiyatlandırması, Kontrol Edilen Yabancı Kurum ve Örtülü Sermayeye İlişkin Form | İlişkili kişilerle hesap dönemi içinde mal veya hizmet alım ya da satımı bulunan kurumlar vergisi mükellefleri. Her bir ilişkili kişi bazında yıllık toplam net tutarı 30.000 TL’nin altında kalan işlemlerin forma yazılması gerekmez. | Kurumlar vergisi beyannamesi ekinde verilir. |
| Yıllık Transfer Fiyatlandırması Raporu | İstanbul Defterdarlığı Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Müdürlüğüne kayıtlı mükelleflerin yurt içi ve yurt dışı ilişkili kişi işlemleri; diğer kurumlar vergisi mükelleflerinin yurt dışı ilişkili kişi işlemleri; serbest bölgedeki kurumların yurt içi ilişkili kişi işlemleri; tüm kurumların yurt dışı şubeleri ve serbest bölgedeki ilişkili kişilerle işlemleri. | Kurumlar vergisi beyannamesinin verilme süresine kadar hazırlanır; istenmesi halinde İdareye veya vergi incelemesine yetkili olanlara ibraz edilir. |
| Genel Rapor (Master File) | Çok uluslu işletmeler grubuna bağlı olup bir önceki hesap dönemine ait kurumlar vergisi beyannamesi ekindeki bilançoda aktif büyüklüğü ve gelir tablosunda net satışları her ikisi de 500 milyon TL ve üzerinde olan kurumlar vergisi mükellefleri. | İlgili hesap dönemini takip eden hesap döneminin sonuna kadar hazırlanır; istenmesi halinde ibraz edilir. |
| Ülke Bazlı Raporlamaya İlişkin Bildirim Formu | Raporlanan hesap döneminden bir önceki dönemde konsolide grup geliri 750 milyon Avro ve üzerinde olan çok uluslu işletmeler grubunun Türkiye’deki üyeleri. Nihai ana işletme Türkiye’de ise bildirimi yalnızca nihai ana işletme yapar. | Raporlanacak hesap döneminin bitimini takip eden altıncı ayın sonuna kadar Dijital Vergi Dairesi üzerinden verilir. |
| Ülke Bazlı Rapor | Aynı haddi aşan grubun Türkiye’de mukim nihai ana işletmesi veya vekil işletmesi; Tebliğde sayılan hallerde Türkiye’de mukim grup işletmesi. | Raporlanan hesap döneminden sonraki on ikinci ayın sonuna kadar elektronik ortamda sunulur. |
| Peşin Fiyatlandırma Anlaşması Yıllık Raporu | Gelir İdaresi Başkanlığı ile peşin fiyatlandırma anlaşması imzalamış mükellefler. | Anlaşma süresince her yıl kurumlar vergisi beyannamesinin verilme süresi içinde gönderilir. |
Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı Hakkında Genel Tebliğ (Seri No: 1), bölüm 6.4 ve 7, 17.10.2024 tarihli değişiklikler dahil.
Emsal Fiyat Tespit Yöntemleri
-
Yöntem Seçimi
Kurumlar, ilişkili kişilerle yaptığı işlemlerde uygulayacağı fiyat veya bedeli, Kanunda sayılan yöntemlerden işlemin mahiyetine en uygun olanını kullanarak tespit eder. (KVK m. 13/4)
-
Karşılaştırılabilir Fiyat Yöntemi
Emsallere uygun fiyat, karşılaştırılabilir mal veya hizmet alım ya da satımında bulunan ve aralarında ilişki bulunmayan kişilerin birbirleriyle yaptıkları işlemlerde uygulayacağı piyasa fiyatı ile karşılaştırılarak tespit edilir. (KVK m. 13/4-a)
-
Maliyet Artı Yöntemi
Emsallere uygun fiyat, ilgili mal veya hizmet maliyetlerinin makul bir brüt kâr oranı kadar artırılmasıyla hesaplanır. (KVK m. 13/4-b)
-
Yeniden Satış Fiyatı Yöntemi
Emsallere uygun fiyat, işlem konusu mal veya hizmetlerin ilişkisiz kişilere yeniden satılması halinde uygulanacak fiyattan makul bir brüt satış kârı düşülerek hesaplanır. (KVK m. 13/4-c)
-
İşlemsel Kâr Yöntemleri
İşleme dayalı net kâr marjı yöntemi, kontrol altındaki bir işlemden maliyetler, satışlar veya varlıklar gibi uygun bir temele göre elde edilen net kâr marjının incelenmesine dayanır. Kâr bölüşüm yöntemi, ilişkili kişilerin toplam faaliyet kârını veya zararını üstlendikleri işlevler ve yüklendikleri riskler nispetinde bölüştürür. Bu yöntemlerle de sonuca ulaşılamazsa mükellef, işlemin niteliğine uygun olarak kendi belirleyeceği bir yöntemi kullanabilir. (KVK m. 13/4-ç, d)
-
Peşin Fiyatlandırma Anlaşması
Yöntem, mükellefin talebi üzerine idare ile anlaşılarak da belirlenebilir. (KVK m. 13/5) Kanunda anlaşmayla belirlenen yöntemin üç yılı aşmamak üzere kesinlik taşıyacağı belirtilmiştir (KVK m. 13/5); Tebliğ ise anlaşmanın imzalandığı tarihten itibaren en fazla beş yıl süreyle geçerli olabileceğini öngörür. Anlaşma tek taraflı, iki taraflı veya çok taraflı olabilir. Anlaşma kapsamındaki işlemler için ayrıca yıllık transfer fiyatlandırması raporu hazırlanmaz; bu işlemler anlaşmanın yıllık raporunda yer alır. (Transfer Fiyatlandırması Genel Tebliği bölüm 6, 6.3, 6.4)
Transfer Fiyatlandırması Çalışma Süreci
-
İlişkili Kişi ve İşlem Envanteri
Ortaklık, yönetim ve kontrol ilişkileri incelenerek ilişkili kişiler belirlenir ve dönem içindeki işlemler türüne ve karşı tarafın ülkesine göre listelenir.
- Ortaklık yapısını ve grup şirketlerini gösteren şema
- İlişkili kişilerle yapılan sözleşmeler
- İşlem türü ve karşı taraf bazında hesap dökümleri
- İlişkili kişilerin özet mali tabloları
-
İşlev, Risk ve Varlık Analizi
Yıllık raporda, şirketin gerçekleştirdiği işlevler, üstlendiği riskler ve kullandığı varlıklar açıklanır. (Transfer Fiyatlandırması Genel Tebliği bölüm 7.3.3)
-
Yöntem Seçimi ve Emsal Analizi
İşlemin mahiyetine en uygun yöntem seçilir; seçilme nedeni, kullanılan iç veya dış emsaller, karşılaştırılabilirlik analizi ve varsa emsal fiyat aralığının tespit yöntemi belgelenir. (KVK m. 13/4, Transfer Fiyatlandırması Genel Tebliği bölüm 7.3.3)
-
Rapor ve Formun Hazırlanması
Yıllık transfer fiyatlandırması raporu Tebliğdeki formata uygun olarak hazırlanır ve beyanname ekindeki form doldurulur. Form ve rapordaki tutarlar defter kayıtları ve kurumlar vergisi beyannamesiyle karşılaştırılır. Yabancı dilde hazırlanmış belgeler istendiğinde Türkçe çevirileriyle birlikte ibraz edilir. (Transfer Fiyatlandırması Genel Tebliği bölüm 7, 7.5)
-
Düzeltme ve Belgelerin Saklanması
Emsallere uygun olmayan bir fiyat tespit edilirse, örtülü kazanç dağıtan kurum işlemin yapıldığı geçici vergi döneminde hesaben gerekli düzeltmeyi yapabilir. (Transfer Fiyatlandırması Genel Tebliği bölüm 9.1) Hesaplamalara ait kayıt, cetvel ve belgeler ispat edici kâğıtlar olarak saklanır. (KVK m. 13/3)
Sıkça Sorulan Sorular
Hangi Şirketler Yıllık Transfer Fiyatlandırması Raporu Hazırlar?
İstanbul Defterdarlığı Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Müdürlüğüne kayıtlı mükellefler yurt içi ve yurt dışı ilişkili kişi işlemleri için, diğer kurumlar vergisi mükellefleri yurt dışı ilişkili kişi işlemleri için, serbest bölgelerde faaliyette bulunan kurumlar ise yurt içi ilişkili kişi işlemleri için rapor hazırlar. Tüm kurumların yurt dışı şubeleri ve serbest bölgedeki ilişkili kişilerle yaptığı işlemler de kapsamdadır. Rapor, kurumlar vergisi beyannamesinin verilme süresine kadar hazırlanır. (Transfer Fiyatlandırması Genel Tebliği bölüm 7.3, 7.3.1)
Rapor Hazırlama Zorunluluğu Olmayan İşlemler İçin Ne Yapılır?
Kapsama girmeyen işlemler için rapor hazırlanmaz; ancak raporda yer alması gereken bilgi ve belgeler, istenmesi halinde İdareye veya vergi incelemesine yetkili olanlara ibraz edilir. Gelir vergisi mükelleflerinin ilişkili kişilerle yaptığı işlemler de bu gruptadır. (Transfer Fiyatlandırması Genel Tebliği bölüm 7.3.2)
Genel Rapor Ne Zaman Hazırlanır?
Çok uluslu işletmeler grubuna bağlı olup önceki hesap dönemi bilançosunda aktif büyüklüğü ve net satışları her ikisi de 500 milyon TL ve üzerinde olan kurumlar, ilgili hesap dönemini takip eden hesap döneminin sonuna kadar genel raporu hazırlar. Takvim yılını hesap dönemi olarak kullanan bir kurum için 2025 hesap dönemine ait genel raporun hazırlanma süresi 31 Aralık 2026’dır. Grup adına yurt dışında hazırlanmış bir genel rapor da Türkçe çevirisiyle birlikte ibraz edilebilir. (Transfer Fiyatlandırması Genel Tebliği bölüm 7.2)
Ülke Bazlı Raporlama Hangi Grupları Kapsar?
Raporlanan hesap döneminden bir önceki hesap dönemindeki konsolide grup geliri 750 milyon Avro ve üzerinde olan çok uluslu işletmeler grupları kapsamdadır. Grubun Türkiye’deki üyeleri, raporlanacak hesap döneminin bitimini takip eden altıncı ayın sonuna kadar bildirim formunu verir. Bildirimdeki hata veya eksiklikler, verilme süresinin bitimini takip eden ayın sonuna kadar yeni form gönderilerek düzeltilebilir. Ülke bazlı rapor, raporlanan hesap döneminden sonraki on ikinci ayın sonuna kadar sunulur. (Transfer Fiyatlandırması Genel Tebliği bölüm 7.4)
Belgelendirme Ceza Uygulamasını Etkiler mi?
Evet. Belgelendirme yükümlülüklerinin tam ve zamanında yerine getirilmiş olması kaydıyla, örtülü olarak dağıtılan kazanç nedeniyle zamanında tahakkuk ettirilmemiş veya eksik tahakkuk ettirilmiş vergiler için vergi ziyaı cezası %50 indirimli uygulanır. Vergi Usul Kanununun 359 uncu maddesinde yazılı fiillerle vergi ziyaına sebebiyet verilmesi halinde bu indirim uygulanmaz. (KVK m. 13/8)
Yurt İçindeki Grup Şirketleri Arasındaki İşlemlerde Durum Nedir?
Tam mükellef kurumlar ile yabancı kurumların Türkiye’deki işyeri veya daimi temsilcilerinin aralarında yaptıkları yurt içi işlemlerde, kazancın örtülü olarak dağıtıldığının kabulü Hazine zararının doğması şartına bağlıdır. Hazine zararı, emsallere aykırı fiyatlar nedeniyle tahakkuk ettirilmesi gereken vergilerin eksik veya geç tahakkuk ettirilmesidir. (KVK m. 13/7)
Örtülü Kazanç Dağıtımı Tespit Edilirse Ne Olur?
Örtülü olarak dağıtılan kazanç, şartların gerçekleştiği hesap döneminin son günü itibarıyla dağıtılmış kâr payı, dar mükellefler için ana merkeze aktarılan tutar sayılır. Taraf olan mükellefler nezdinde düzeltme yapılabilmesi için örtülü kazanç dağıtan kurum adına tarh edilen vergilerin kesinleşmiş ve ödenmiş olması gerekir. (KVK m. 13/6) Vergi incelemesi süreçleri için Vergi İncelemesine Hazırlık sayfamıza bakabilirsiniz.
Yasal Dayanak
Transfer Fiyatlandırması hakkında bilgi alın
Formu doldurarak bize ulaşabilirsiniz. Hizmet alanı bu sayfaya göre seçili gelir, isterseniz değiştirebilirsiniz.