İletişim

Muhasebe ve Defter Tutma

Enflasyon Düzeltmesi ve Enflasyon Muhasebesi

Vergi Usul Kanunu’na göre enflasyon düzeltmesi, 2025–2027 dönemlerine ilişkin erteleme, yeniden değerleme ve TMS 29 ile BOBİ FRS kapsamında enflasyon muhasebesi uygulamaları.

İletişim formu
Hesap defteri üzerinde madeni paralar, hesap makinesi ve kalem

Genel Bakış

Kazançlarını bilanço esasına göre tespit eden gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri, fiyat endeksindeki artışın içinde bulunulan dönem dahil son üç hesap döneminde %100’ü ve içinde bulunulan hesap döneminde %10’u birlikte aşması halinde mali tablolarını enflasyon düzeltmesine tabi tutar. Fiyat endeksi, Türkiye İstatistik Kurumunca Türkiye geneli için hesaplanan üretici fiyatları genel endeksidir. (VUK mükerrer m. 298/A-1, A-2)

Bu genel kurala geçici maddelerle ara verilmiştir. 7571 sayılı Kanunla eklenen ve 25.12.2025’te yürürlüğe giren VUK geçici 37. maddeye göre 2025 hesap dönemi ile geçici vergi dönemleri dahil 2026 ve 2027 hesap dönemlerinde (özel hesap dönemi tayin edilenlerde 2026, 2027 ve 2028 yılında biten hesap dönemlerinde) mali tablolar, düzeltme şartlarının oluşup oluşmadığına bakılmaksızın enflasyon düzeltmesine tabi tutulmaz. Bu hüküm, münhasıran sürekli olarak işlenmiş altın, gümüş alım-satımı ve imali ile iştigal eden mükellefleri kapsamaz. (VUK geçici m. 37; mükerrer m. 298/A-9) Türkiye Finansal Raporlama Standartları ve BOBİ FRS uygulayan işletmelerde ise enflasyon muhasebesi TMS 29 ve BOBİ FRS Bölüm 25 çerçevesinde ayrıca değerlendirilir.

KEYBIZ CPAs & Advisors, şirketin hangi dönemde hangi düzenlemeye tabi olduğunun tespiti, vergi mevzuatı ile TFRS veya BOBİ FRS tabloları arasındaki farkların izlenmesi ve düzeltme hesaplamalarının hazırlanması süreçlerini yürütür. Finansal tablo setleri için Finansal Raporlama sayfamıza bakabilirsiniz.

Vergi Mevzuatında Dönemlere Göre Enflasyon Düzeltmesi

UygulamaDayanak
2021 ve 2022 Hesap Dönemleri, 2023 Geçici Vergi DönemleriŞartların oluşup oluşmadığına bakılmaksızın enflasyon düzeltmesi yapılmadıVUK geçici m. 33 (7352 sayılı Kanun)
31.12.2023 Tarihli BilançoŞartlara bakılmaksızın düzeltildi; düzeltme farkları geçmiş yıllar kâr/zarar hesabında gösterildi. Bu şekilde oluşan geçmiş yıl kârı vergiye tabi tutulmaz, geçmiş yıl zararı zarar olarak kabul edilmezVUK geçici m. 33
Bankalar, Sigorta Şirketleri ve Benzeri Finansal Kuruluşlar2024 ve 2025 hesap dönemlerinde geçici vergi dönemleri dahil yapılan enflasyon düzeltmesinden kaynaklanan kâr/zarar farkı kazancın tespitinde dikkate alınmazVUK geçici m. 33 (7491 sayılı Kanun ile eklenen fıkra)
2025 Yılı Geçici Vergi DönemleriBirinci, ikinci ve üçüncü geçici vergi dönemlerinde ve dördüncü geçici vergi döneminde düzeltme yapılmazVUK Genel Tebliği Sıra No 582 ve 587 (VUK mükerrer m. 298/A-8-b)
2025 Hesap Dönemi SonuŞartlara bakılmaksızın enflasyon düzeltmesi yapılmazVUK geçici m. 37 (7571 sayılı Kanun)
2026 ve 2027 Hesap DönemleriGeçici vergi dönemleri dahil enflasyon düzeltmesi yapılmaz; özel hesap dönemi tayin edilenlerde 2026, 2027 ve 2028 yılında biten hesap dönemleri esas alınır. Cumhurbaşkanı bu dönemleri üç hesap dönemine kadar uzatmaya yetkilidirVUK geçici m. 37
İşlenmiş Altın ve Gümüş Alım Satımı ve İmaliMünhasıran sürekli olarak işlenmiş altın, gümüş alım-satımı ve imali ile iştigal eden mükellefler, (A) fıkrasının (1) numaralı bendindeki şartlara bakılmaksızın enflasyon düzeltmesi yapar; geçici 37. maddenin birinci ve ikinci fıkraları bu mükellefleri kapsamaz. Bu mükellefler (Ç) fıkrasındaki yeniden değerlemeden yararlanamazVUK mükerrer m. 298/A-9 ve (Ç), geçici m. 37
Finansal Raporlama

TMS 29 ve BOBİ FRS Kapsamında Enflasyon Muhasebesi

KGK, Türkiye Finansal Raporlama Standartları ile BOBİ FRS uygulayan işletmelerin 31 Aralık 2023 tarihinde veya sonrasında sona eren yıllık raporlama dönemine ait finansal tablolarını TMS 29 Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama ve BOBİ FRS Bölüm 25 hükümlerine uygun olarak enflasyon etkisine göre düzeltilmiş şekilde sunmaları gerektiğini duyurmuştur. Kendi alanlarında düzenleme ve denetleme yetkisi bulunan kurum ve kuruluşlar farklı geçiş tarihleri belirleyebilir. (KGK 23.11.2023 tarihli duyurusu)

TMS 29 ve BOBİ FRS Bölüm 25, raporlama para biriminin yüksek enflasyonlu bir ekonominin para birimi olduğu dönemlerde uygulanır; bu nitelendirme her raporlama dönemi için ayrıca değerlendirilir ve KGK duyuruları izlenir. VUK geçici 37. maddedeki erteleme, vergi mevzuatına göre hazırlanan mali tablolara ilişkindir. Bu nedenle aynı şirkette vergi tabloları düzeltilmeden hazırlanırken TFRS veya BOBİ FRS tabloları enflasyona göre düzeltilmiş olarak sunulabilir. İki set arasındaki farklar ertelenmiş vergi hesaplamasında da dikkate alınır.

Enflasyon Düzeltmesi Uygulama Süreci

  1. Kapsamın Belirlenmesi

    Şirketin vergi mevzuatı yönünden hangi hükme tabi olduğu, özel hesap dönemi bulunup bulunmadığı ve altın ve gümüş istisnasına girip girmediği belirlenir. TTK ve KGK düzenlemeleri yönünden TFRS veya BOBİ FRS uygulayıp uygulamadığı ve sektörel düzenleyici kurumun farklı bir tarih belirleyip belirlemediği kontrol edilir.

  2. Vergi Mevzuatına Göre Dönem Kontrolü

    Geçici 37. madde kapsamındaki dönemlerde vergi mevzuatı esaslı mali tablolar düzeltilmez. Güncel düzenlemeler, her geçici vergi ve hesap dönemi itibarıyla Cumhurbaşkanı kararı veya yeni bir kanun ya da tebliğ çıkıp çıkmadığına bakılarak ayrıca kontrol edilir. Düzeltme yapılan dönemlerde usul ve esaslar VUK Genel Tebliği Sıra No 555 ile belirlenmiştir.

  3. Yeniden Değerleme Değerlendirmesi

    Mükerrer 298. maddenin (A) fıkrasındaki düzeltme şartlarının oluşmadığı dönemlerde, bilanço esasına göre defter tutan tam mükellef gelir veya kurumlar vergisi mükellefleri amortismana tabi iktisadi kıymetlerini ve bunlara ilişkin amortismanları yeniden değerleyebilir. Mükerrer 298. maddenin (A) fıkrasının (9) numaralı bendi kapsamındaki mükellefler ile Türk parası dışında bir para birimiyle defter tutanlar bu imkândan yararlanamaz. Geçici 37. madde kapsamındaki dönemler bu uygulama açısından düzeltme şartlarının gerçekleşmediği dönem olarak değerlendirilir. (VUK mükerrer m. 298/Ç, geçici m. 37)

    Yeniden değerleme sonucu oluşan değer artışı pasifte özel bir fon hesabında gösterilir. Fonun sermayeye ilave dışında herhangi bir şekilde işletmeden çekilmesi halinde, çekildiği dönemde vergilendirilir. (VUK mükerrer m. 298/Ç)

  4. TMS 29 veya BOBİ FRS Düzeltmesi

    Parasal ve parasal olmayan kalemler ayrıştırılır; parasal olmayan kalemler işlem tarihlerinden raporlama tarihine kadar genel fiyat endeksindeki değişimle düzeltilir. Özkaynak kalemleri, gelir tablosu ve karşılaştırmalı tutarlar da raporlama tarihindeki ölçüm birimine göre yeniden ifade edilir ve net parasal pozisyon kazancı veya kaybı ayrıca hesaplanır.

  5. Mutabakat ve Raporlama

    Vergi mevzuatı esaslı tablolar ile düzeltilmiş TFRS veya BOBİ FRS tabloları arasındaki farklar kalem bazında mutabakat tablosunda izlenir. Yurt dışındaki ana şirkete gönderilen raporlama paketlerinde grubun raporlama politikası ayrıca dikkate alınır. Çok uluslu yapılar için Çok Uluslu Şirketler sayfamıza bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

2025 Yıl Sonunda Enflasyon Düzeltmesi Yapılacak mı?

Vergi mevzuatı yönünden hayır. VUK geçici 37. madde uyarınca 2025 hesap dönemi sonunda mali tablolar, şartların oluşup oluşmadığına bakılmaksızın enflasyon düzeltmesine tabi tutulmaz. 2025 yılının geçici vergi dönemlerinde de düzeltme yapılmamıştır. (VUK geçici m. 37; VUK Genel Tebliği Sıra No 587)

2026 ve 2027 Yıllarında Durum Nedir?

Yürürlükteki VUK geçici 37. madde 2027’yi de kapsar: 2026 ve 2027 hesap dönemlerinde, geçici vergi dönemleri dahil, vergi mevzuatına göre enflasyon düzeltmesi yapılmaz. Özel hesap dönemi tayin edilenlerde 2026, 2027 ve 2028 yılında biten hesap dönemleri esas alınır. Cumhurbaşkanı bu dönemleri geçici vergi dönemleri dahil üç hesap dönemine kadar uzatmaya yetkilidir; bu yetki kullanılmadıkça sonraki dönemlerde mükerrer 298. maddenin (A) fıkrasındaki genel hüküm uygulanır. Bu dönemler (Ç) fıkrası bakımından düzeltme şartlarının gerçekleşmediği dönem sayılır. (VUK geçici m. 37)

Erteleme Herkes İçin Geçerli mi?

Hayır. Münhasıran sürekli olarak işlenmiş altın, gümüş alım-satımı ve imali ile iştigal eden mükellefler, mükerrer 298. maddenin (A) fıkrasının (1) numaralı bendindeki şartlara bakılmaksızın enflasyon düzeltmesi yapar; geçici 37. maddenin birinci ve ikinci fıkraları bu mükellefleri kapsamaz. Hüküm, faaliyetin münhasıran ve sürekli olmasını arar. (VUK mükerrer m. 298/A-9, geçici m. 37)

31.12.2023 Düzeltmesinden Doğan Farklar Vergilendirildi mi?

Hayır. 31.12.2023 tarihli bilançonun düzeltilmesinden doğan farklar geçmiş yıllar kâr/zarar hesabında gösterilmiştir. Bu şekilde tespit edilen geçmiş yıl kârı vergiye tabi tutulmaz, geçmiş yıl zararı ise zarar olarak kabul edilmez. (VUK geçici m. 33)

Vergi Ertelemesi TFRS Tablolarını da Kapsar mı?

Hayır. Geçici 37. madde vergi mevzuatına göre hazırlanan mali tabloları düzenler. TFRS ve BOBİ FRS uygulayan işletmeler için KGK, 31 Aralık 2023 ve sonrasında sona eren yıllık raporlama dönemlerinde TMS 29 ve BOBİ FRS Bölüm 25 hükümlerinin uygulanmasını öngörmüştür. (KGK 23.11.2023 tarihli duyurusu)

Düzeltme Yapılmayan Dönemlerde Yeniden Değerleme Yapılabilir mi?

Geçici 37. madde kapsamındaki dönemler, mükerrer 298. maddenin (Ç) fıkrası açısından düzeltme şartlarının gerçekleşmediği dönem sayılır. Bu fıkradaki şartları taşıyan mükellefler amortismana tabi iktisadi kıymetlerini yeniden değerleyebilir. (VUK mükerrer m. 298/Ç, geçici m. 37)

Yasal Dayanak

Enflasyon Düzeltmesi ve Enflasyon Muhasebesi hakkında bilgi alın

Formu doldurarak bize ulaşabilirsiniz. Hizmet alanı bu sayfaya göre seçili gelir, isterseniz değiştirebilirsiniz.





    Aydınlatma metni