Vergi Danışmanlığı
Dolaylı Vergiler: KDV, ÖTV, Damga Vergisi ve BSMV
Şirketlerin katma değer vergisi, özel tüketim vergisi, damga vergisi ve banka ve sigorta muameleleri vergisi yükümlülüklerinin işlem bazında belirlenmesi, beyanı ve dönemsel kontrolü.
İletişim formu
Genel Bakış
Dolaylı vergiler, kazanç yerine işlemler üzerinden alınır. Bir şirketin satışları, alışları, ithalatı, imzaladığı sözleşmeler ve bankalarla yaptığı işlemler; katma değer vergisi (KDV), özel tüketim vergisi (ÖTV), damga vergisi ve banka ve sigorta muameleleri vergisi (BSMV) gibi vergilerin konusuna girebilir. Bu vergilerde vergiyi doğuran olay, mükellef ve beyan süresi her vergi için ayrı düzenlenmiştir.
Türkiye’de ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler ile her türlü mal ve hizmet ithalatı KDV’ye tabidir. (KDVK m. 1) ÖTV, Kanuna ekli listelerdeki mallar için bir defaya mahsus olmak üzere alınır. (ÖTVK m. 1) Damga vergisi, Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kâğıtlar üzerinden alınır; elektronik imzayla oluşturulan belgeler de kâğıt kapsamındadır. (DVK m. 1)
KEYBIZ CPAs & Advisors, şirketin işlemlerini bu vergiler yönünden sınıflandırır, beyannameleri defter kayıtlarına dayanarak hazırlar ve dönemsel kontrolleri yürütür. KDV iadesi talepleri bu sayfanın kapsamı dışındadır; iade süreçleri için KDV İade Dosyası Hazırlığı sayfamıza bakabilirsiniz.
Başlıca Dolaylı Vergiler ve Beyan Süreleri
| Konusu ve Mükellefi | Beyan ve Ödeme | |
|---|---|---|
| KDV (1 No.lu Beyanname) | Teslim ve hizmetleri yapanlar ile mal ve hizmet ithal edenler mükelleftir. (KDVK m. 8) | Vergilendirme dönemini takip eden ayın 28’inci günü saat 23.59’a kadar verilir ve aynı süre içinde ödenir. (149 No.lu VUK Sirküleri) |
| KDV (2 No.lu, Sorumlu Sıfatıyla) | Bakanlığın vergi sorumlusu tayin ettiği hallerde, örneğin Türkiye’de işyeri bulunmayan yabancı firmalardan alınan hizmetlerde, işleme taraf olan şirket verginin ödenmesinden sorumludur. (KDVK m. 9) | Vergilendirme dönemini takip eden ayın 25’inci günü saat 23.59’a kadar verilir ve aynı gün ödenir. (164 No.lu VUK Sirküleri) |
| ÖTV | Kanuna ekli listelerdeki malları imal eden, ithal eden veya müzayede yoluyla satanlar başta olmak üzere listelere göre belirlenen kişiler mükelleftir. (ÖTVK m. 4) | (I) sayılı liste için ayda iki dönem; (II) sayılı listede kayıt ve tescile tabi olmayanlar ile (III) ve (IV) sayılı listeler için aylık dönem. Vergi, beyanname verme süresi içinde ödenir. (ÖTVK m. 14) |
| Damga Vergisi | Mükellef, kâğıtları imza edenlerdir. (DVK m. 3) | Sürekli mükellefiyeti bulunanlar makbuz karşılığı ödenecek vergiyi izleyen ayın 26’ncı gününe kadar, bulunmayanlar kâğıdın düzenlendiği tarihi izleyen 15 gün içinde beyan eder. İstihkaktan kesilen damga vergisi muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle bildirilir. |
| BSMV | Mükellef, banka ve bankerler ile sigorta şirketleridir. (Gider Vergileri Kanunu m. 30) | Mükellef kurumlar beyannameyi izleyen ayın 15’inci gününe kadar verir. Şirketler bu verginin mükellefi değildir; vergi, işlemi yapan kurumca beyan edilir. |
GİB – Beyanname Verme ve Ödeme Süreleri (2026). Başkanlık, belirli dönemler için sirkülerle ek süre verebilir.
Beyanname HazırlamaVergi Türlerine Göre Kontrol Noktaları
-
KDV Oranları
Kanunda KDV oranı %10 olarak belirlenmiştir; Cumhurbaşkanı bu oranı dört katına kadar artırmaya ve %1’e kadar indirmeye yetkilidir. (KDVK m. 28) Bu yetkiyle genel oran %20, Karara ekli (II) sayılı listedeki mal ve hizmetler için oran %10 olarak uygulanır; (I) sayılı listedekiler için ayrı bir indirimli oran vardır. (7346 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı) Satış faturalarında oranın doğru listeye göre seçilmesi kontrol edilir.
-
İndirim Hakkı ve Süresi
Mükellefler, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan KDV’den alışları için yüklendikleri KDV’yi indirebilir. İndirim hakkı, vergiyi doğuran olayın meydana geldiği takvim yılını takip eden takvim yılı aşılmamak şartıyla, belgelerin kanuni defterlere kaydedildiği dönemde kullanılır. (KDVK m. 29) Kanun bazı KDV tutarlarının indirilmesine izin vermez (KDVK m. 30):
- Vergiye tabi olmayan veya vergiden istisna edilmiş teslim ve hizmetlerle ilgili alışlardaki KDV (kanunda sayılan istisnalar hariç)
- Binek otomobillerinin alış belgelerinde gösterilen KDV (bu araçları kiralayan veya işletenlerin bu amaçla kullandıkları hariç)
- Zayi olan mallara ait KDV (deprem, sel ve yangın gibi kanunda sayılan haller hariç)
- Gelir ve kurumlar vergisi kanunlarına göre kazancın tespitinde indirimi kabul edilmeyen giderlere ait KDV
- Değersiz hale gelen alacaklara ilişkin olarak alıcının ödemediği KDV
-
Tevkifat ve Sorumlu Sıfatıyla Beyan
Mükellefin Türkiye’de ikametgâhı, işyeri, kanuni merkezi ve iş merkezinin bulunmaması hallerinde ve gerekli görülen diğer hallerde Bakanlık, vergiye tabi işlemlere taraf olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutabilir. (KDVK m. 9) Yurt dışından alınan hizmetler ve tevkifata tabi alışlar bu kapsamda 2 No.lu KDV beyannamesiyle beyan edilir; ödenen vergi, indirim hakkı şartları taşınıyorsa 1 No.lu beyannamede indirim konusu yapılır.
-
Özel Tüketim Vergisi
ÖTV’de vergiyi doğuran olay; mal teslimi veya ilk iktisapta malın teslimi veya ilk iktisabı, ithalatta gümrük yükümlülüğünün doğmasıdır. (ÖTVK m. 3) Listelerdeki malların ihracat teslimleri, alıcının yurt dışında olması ve malın Türkiye gümrük bölgesinden çıkması şartıyla vergiden müstesnadır. (ÖTVK m. 5) İhraç edilmek şartıyla ihracatçılara teslim edilen mallara ait ÖTV, kanundaki şartlarla tecil edilir. (ÖTVK m. 8) Mükellefler ÖTV’yi satış belgelerinde ayrıca göstermek zorundadır. (ÖTVK m. 15)
-
Damga Vergisi
Maktu vergiye tabi kâğıtların her nüshası ayrı ayrı vergilendirilir; nispi vergiye tabi kâğıtların ise yalnızca bir nüshası vergiye tabidir. (DVK m. 5) Birbirinden tamamen ayrı akit ve işlemlerden her biri için ayrı vergi alınır. (DVK m. 6) Belli parayı ihtiva eden mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknameler için oran binde 9,48’dir. (DVK (1) sayılı tablo, I/A-1) Bir kâğıt için hesaplanacak vergi, her yıl yeniden değerleme oranında güncellenen azami tutarla sınırlıdır. (DVK m. 14) Birden fazla kişinin imzasını taşıyan kâğıtlarda imza edenler, vergi ve cezanın tamamından müteselsilen sorumludur. (DVK m. 24)
- Sözleşme taslaklarının imzadan önce bedel, nüsha sayısı ve taraflar yönünden incelenmesi
- Tarafların vergi yükünü nasıl paylaşacağının sözleşmede açıkça yazılması
- Kanuna ekli (2) sayılı tablodaki istisnaların ilgili işleme uygulanıp uygulanmayacağının kontrolü
-
Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi
Bankaların, bankerlerin ve sigorta şirketlerinin yaptıkları muameleler dolayısıyla kendi lehlerine aldıkları paralar BSMV’ye tabidir. (Gider Vergileri Kanunu m. 28) Döviz satışlarında matrah, satılan dövizin tutarıdır. (Gider Vergileri Kanunu m. 31) Şirket tarafında bu verginin kayıtlarda doğru hesaba alınması ve maliyet olarak dikkate alınması kontrol edilir.
Hizmet Süreci
-
İşlem Haritasının Çıkarılması
Şirketin satış, alış, ithalat, ihracat, hizmet alımı ve sözleşme türleri listelenir. Her işlem türü için hangi dolaylı verginin doğduğu, mükellefin kim olduğu ve hangi beyannameyle bildirileceği belirlenir.
-
Belge ve Sözleşme İncelemesi
- Satış ve alış faturalarında oran, istisna ve tevkifat kodlarının kontrolü
- Yurt dışı hizmet faturalarının sorumlu sıfatıyla beyan yönünden ayrıştırılması
- Sözleşmelerin damga vergisi yönünden incelenmesi
- Banka dekontlarında BSMV ve diğer kesintilerin kayıtlarla karşılaştırılması
-
Beyannamelerin Hazırlanması ve Gönderimi
KDV, ÖTV ve damga vergisi beyannameleri defter kayıtlarına dayanarak hazırlanır, tahakkuk edecek tutarlar ödeme tarihleriyle birlikte şirkete bildirilir ve onaydan sonra elektronik ortamda gönderilir. Ayrıntılar için Beyanname Hazırlama sayfamıza bakabilirsiniz.
-
Dönemsel Mutabakat
Beyan edilen KDV ile defterdeki hesaplanan ve indirilecek KDV hesapları her dönem karşılaştırılır. Devreden KDV tutarı ve indirim süresi geçmek üzere olan belgeler izlenir.
-
İnceleme ve Bilgi Taleplerine Hazırlık
Vergi idaresinin bilgi taleplerinde veya vergi incelemesinde istenecek kayıt ve belgeler düzenli biçimde hazır tutulur. Süreç için Vergi İncelemesine Hazırlık sayfamıza bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Yurt Dışından Alınan Hizmetlerde KDV Nasıl Beyan Edilir?
Hizmet ithalatı KDV’nin konusuna girer. (KDVK m. 1) Hizmeti veren yabancı firmanın Türkiye’de ikametgâhı, işyeri, kanuni merkezi ve iş merkezi yoksa, hizmeti alan şirket verginin ödenmesinden sorumlu tutulur. (KDVK m. 9) Vergi, 2 No.lu KDV beyannamesiyle dönemi takip eden ayın 25’inci gününe kadar beyan edilir ve ödenir. (164 No.lu VUK Sirküleri)
Alışlardaki KDV Ne Kadar Süre İçinde İndirilebilir?
İndirim hakkı, vergiyi doğuran olayın meydana geldiği takvim yılını takip eden takvim yılı aşılmamak şartıyla, belgenin kanuni defterlere kaydedildiği dönemde kullanılabilir. (KDVK m. 29)
Her Alışın KDV’si İndirilebilir mi?
Hayır. İstisna işlemlerle ilgili alışlar, binek otomobili alışları, zayi olan mallar, kanunen kabul edilmeyen giderler ve değersiz hale gelen alacaklara ilişkin KDV, kanunda sayılan haller dışında indirilemez. (KDVK m. 30)
Sözleşmelerde Damga Vergisini Kim Öder?
Damga vergisinin mükellefi kâğıdı imza edenlerdir. (DVK m. 3) Birden fazla imzası bulunan kâğıtlarda imza edenler vergi ve cezanın tamamından müteselsilen sorumludur. (DVK m. 24) Tarafların vergi yükünü kendi aralarında nasıl paylaşacağı sözleşmede ayrıca düzenlenebilir.
ÖTV Her Satışta Tekrar Alınır mı?
Hayır. ÖTV, Kanuna ekli listelerdeki mallar için bir defaya mahsus olmak üzere alınır. (ÖTVK m. 1) Mükellef, listelere göre genellikle malı imal eden, ithal eden veya müzayede yoluyla satan kişidir. (ÖTVK m. 4)
BSMV’yi Şirket mi Beyan Eder?
Hayır. BSMV’nin mükellefi banka ve bankerler ile sigorta şirketleridir. (Gider Vergileri Kanunu m. 30) Şirket tarafında yapılan iş, bu kurumların hesapladığı verginin kayıtlarda doğru izlenmesidir.
KDV İadesi Bu Hizmetin Kapsamında mı?
Bu sayfa, dönemsel beyan ve kontrol süreçlerini anlatır. İhracat ve diğer istisnalardan doğan KDV iade talepleri için KDV İade Dosyası Hazırlığı sayfamıza bakabilirsiniz.
Yasal Dayanak
- 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu m. 1, 8, 9, 28, 29, 30
- Mal ve Hizmetlere Uygulanacak KDV Oranlarının Tespitine İlişkin Kararda Değişiklik (7346 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı) RG 07.07.2023, sayı 32241
- 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu m. 1, 3, 4, 5, 8, 14, 15
- 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu m. 1, 3, 5, 6, 14, 24; (1) sayılı tablo
- 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu m. 28, 30, 31
- GİB – Beyanname Verme ve Ödeme Süreleri 149 ve 164 No.lu VUK Sirkülerlerine atıfla, 2026
Dolaylı Vergiler: KDV, ÖTV, Damga Vergisi ve BSMV hakkında bilgi alın
Formu doldurarak bize ulaşabilirsiniz. Hizmet alanı bu sayfaya göre seçili gelir, isterseniz değiştirebilirsiniz.
