Serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) defter tutar, beyanname hazırlar ve danışmanlık verir. Yeminli mali müşavir (YMM) vergi beyannamelerini ve belirli işlemleri inceler, şartlar sağlanıyorsa tasdik raporu düzenler. Şirketiniz için gereken hizmet beyanname imzasına, kullandığınız vergi avantajlarına ve bağımsız denetim kapsamına göre değişir.
Serbest muhasebeci mali müşavir nedir?
SMMM’nin yetkilerini 3568 sayılı Kanun’un 2/A maddesi düzenler. SMMM, ticari defterleri ve mali kayıtları tutabilir. Bilanço ile gelir tablosu düzenler ve işlemlerin vergi beyannamelerine doğru aktarılmasına yardımcı olur.
- Fatura ve gider belgelerini muhasebe kayıtlarına işler.
- Vergi ve prim beyanlarını sözleşme kapsamında hazırlar.
- Muhasebe sistemi kurar ve kayıtları inceler.
- Mali mevzuat hakkında danışmanlık verir ve yazılı görüş hazırlar.
Şirket, kanuni defterlerin tutulmasını ve vergi beyannamelerinin hazırlanmasını ayrı hizmetler olarak planlayabilir. İşe başlamadan önce kimin belge toplayacağını, beyanı kimin göndereceğini ve teslim tarihini yazılı olarak belirleyin.
Yeminli mali müşavir nedir?
YMM, tasdik yetkisi olan ve göreve başlamadan önce yemin eden meslek mensubudur. Mali tabloyu, beyannameyi veya iade talebini dayanak belgelerle karşılaştırır ve mevzuatın öngördüğü kapsamda rapor hazırlar.
Tam tasdik, yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesi ile eklerini kapsar. Bir KDV iade raporu ise belirli iade talebini inceler. 3568 sayılı Kanun’un 2/B maddesine göre YMM muhasebe defteri tutamaz ve muhasebe bürosu açamaz.
YMM tasdikin doğruluğundan sorumludur. Tasdikin hatalı olması hâlinde, kanunda belirtilen vergi ve cezalar için tasdik kapsamıyla sınırlı olarak mükellefle birlikte sorumlu tutulabilir.
Şirket ne zaman SMMM ile çalışır?
Her şirket ticari defterlerini tutar ve vergi beyannamelerini süresinde verir. Bunları kendi bünyesinde yürüten şirket, ayrıca beyanı kimin imzalayacağını ve elektronik olarak kimin göndereceğini kontrol eder. Şirket defter tutma işini dışarıdan bir meslek mensubuna verdiğinde yazılı sözleşme düzenler.
2026’da verilen beyannameler için imza hadleri
VUK mükerrer 227 ve ilgili tebliğler, belirli sınırlar içinde kalan mükelleflerin beyannamelerini meslek mensubuna imzalatmasını öngörür. 2026’da verilen beyannamelerde önceki yılın aktif toplamına ve net satışlarına bakılır. Aşağıdaki tutarlar, 37 Sıra No.lu Tebliğdeki yöntem ve 2025 yılı %25,49 yeniden değerleme oranıyla güncellenen hadlerdir.
| Ölçüt | 2025 verisine göre had |
|---|---|
| Aktif toplamı | 115.209.000 TL |
| Net satışlar | 230.359.000 TL |
Ölçütlerden birinin aşılması imza kapsamını değiştirir. 2026’da kurulan ve imza istisnası bulunmayan işletmelerde, önceki faaliyet yılı olmasa da ilk beyannameler için imzalatma kuralı uygulanır. Hadleri uygulamadan önce mükellef türü ve tebliğ istisnaları incelenir.
İmza ile elektronik gönderim farklı işlemlerdir. GİB’den doğrudan gönderim yetkisi bulunan şirket kendi beyannamesini gönderebilir. Aracı üzerinden gönderimde ilgili e-beyanname sözleşmesi kullanılır. Çalışanı olan şirket, muhtasar ve prim hizmet beyannamesi yetkisini de kontrol eder.
YMM tasdiki hangi durumlarda gerekir?
YMM raporuna gerek olup olmadığını belirlemek için önce hangi işlemin tasdike tabi olduğunu kontrol edin.
Tam tasdik ve işlem bazında zorunlu tasdik
Yıllık beyannamenin tam tasdiki genel olarak isteğe bağlıdır. Bankalar gibi özel düzenlemeye tabi şirketler, kendi sektör kurallarına göre ayrıca tasdik yaptırabilir. İmza haddini aşan bir şirket için tam tasdik bu nedenle kendiliğinden zorunlu hâle gelmez.
49 Sıra No.lu Tebliğ, 2025 ve izleyen dönemlerde belirli gelir ve kurumlar vergisi istisnaları, indirimleri ve uygulamaları için YMM raporu şartı getirir. Bazı işlemler tutar haddine tabidir. KVK 32/A kapsamındaki indirimli kurumlar vergisi ile yerel ve küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi için ilgili tasdik şartı tutara bakılmadan uygulanır.
Yıllık beyannamesini tam tasdik ettiren şirket, tebliğin istediği bilgileri raporun ayrı bölümüne koydurursa aynı işlem için ayrıca rapor sunması gerekmez. Rapor süresi ve aranan bilgiler, yararlanılan düzenlemeye göre kontrol edilir.
İhracatta KDV iade raporu
Mal ihracatından doğan mahsuben iade, gerekli belgeler tamamlandığında tutara bakılmadan raporsuz ve teminatsız yapılabilir. Nakden istenen iadede 50.000 TL’ye kadar aynı usul uygulanır. Aşan kısımda vergi inceleme raporu, hadler içinde YMM raporu veya teminat yolu değerlendirilir.
Bazı tevkifat iadelerinde, işlemin yapıldığı yıl için süresinde tam tasdik sözleşmesi varsa YMM raporu kullanılabilir. İade türünüzü ve talep sürenizi KDV ve dolaylı vergi danışmanlığı kapsamında değerlendirebilirsiniz.
Bağımsız denetçi ne yapar?
Bağımsız denetçi, şirketin finansal tablolarını denetler ve görüş verir. Denetçi veya denetim kuruluşunu Kamu Gözetimi Kurumu (KGK) yetkilendirir. Yükümlülüğün dayanağı Türk Ticaret Kanunu’nun 397 ve 400. maddeleri ile ilgili Cumhurbaşkanı Kararıdır.
Genel grupta 2026 eşikleri 500 milyon TL aktif, 1 milyar TL yıllık net satış ve 150 çalışandır. Şirket, üç ölçütten en az ikisini iki hesap dönemi üst üste aşarsa izleyen hesap döneminden itibaren denetime tabi olur. Kararın özel listelerinde farklı kapsam ve eşikler bulunur.
SMMM, YMM ve bağımsız denetçi karşılaştırması
Defter tutma, beyanname ve rapor işlerinde her meslek mensubunun görevini karşılaştırın.
| İş | SMMM | YMM | Bağımsız denetçi |
|---|---|---|---|
| Defter | Tutar. | Tutamaz. | Denetim kapsamında kayıtları inceler. |
| Beyanname | Hazırlar ve imza kapsamındaysa imzalar. | İlgili beyannameyi tasdik eder. | Finansal raporlamayı denetler. |
| Rapor | Muhasebe ve mali konularda rapor hazırlar. | Tam tasdik veya işlem tasdik raporu düzenler. | Finansal tablolar için görüş verir. |
| Dayanak | 3568 sayılı Kanun m. 2/A | 3568 sayılı Kanun m. 2/B ve 12 | 6102 sayılı Kanun m. 397 ve 400 |
2026’da kurulan limited şirket için örnek
Kasım 2026’da kurulan bir limited şirketin muhasebe ekibi yok. Şirket önce defter ve beyanname hizmeti için bir SMMM ile yazılı sözleşme yapar. Ardından fatura ve gider belgelerini teslim eder, e-beyanname yetkisini ve ilk beyan tarihlerini belirler.
Şirket daha sonra mal ihraç edip KDV iadesi isterse, nakit ve mahsup için geçerli usulleri kontrol eder. Kurumlar vergisi beyannamesinde 49 Sıra No.lu Tebliğ kapsamındaki bir indirim kullanırsa rapor şartını ayrıca inceler. Bağımsız denetim kapsamı için şirketin tabi olduğu listeye ve dönem verilerine bakar.
SMMM ve YMM ücretleri nasıl belirlenir?
2026 asgari ücret tarifesi, meslek mensubunun talep edebileceği en düşük bedeli iş türüne göre belirler. Hizmetin ücreti, defter ve belge hacmine, beyan sayısına ve raporun kapsamına göre değişebilir. Teklifte aylık hizmeti ve ayrı ücretlendirilen işleri yazılı olarak belirtin.
Sık sorulan sorular
Her limited veya anonim şirket SMMM ile çalışmak zorunda mı?
Şirket ticari defterlerini tutmak ve beyannamelerini vermekle yükümlüdür. Dışarıdan hizmet alma gereği, şirketin kendi muhasebe ekibi ve beyan yetkisi ile imzalatma koşullarına göre belirlenir.
İmza haddini aşan şirket YMM ile tam tasdik sözleşmesi yapar mı?
Haddin aşılması tek başına tam tasdik zorunluluğu doğurmaz. Uygulanan vergi istisnası, KDV iadesi veya özel bir sektör kuralı ayrı bir YMM tasdiki gerektirebilir.
YMM muhasebe defteri tutabilir mi?
YMM’nin yetkisi tasdik ve danışmanlığı kapsar. 3568 sayılı Kanun, YMM’nin muhasebe defteri tutmasını ve muhasebe bürosu açmasını yasaklar.
YMM tasdik raporu bağımsız denetim raporu yerine geçer mi?
YMM tasdiki vergi mevzuatındaki işleme veya beyannameye ilişkindir. Bağımsız denetim için şirketin KGK tarafından yetkilendirilmiş bir denetçi veya denetim kuruluşu seçmesi gerekir.
KDV iadesinde her zaman YMM raporu gerekir mi?
İade türü, tutar ve iadenin nakden ya da mahsuben istenmesi sonucu değiştirir. Örneğin mal ihracatında belge şartlarını sağlayan mahsuben iade talepleri YMM raporu olmadan yerine getirilir.
Yasal kaynaklar
- 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu – m. 2, 3, 4, 5, 6, 8, 9, 11, 12, 15, 46
- Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik – m. 4, 7, 9, 10
- 3568 sayılı Kanun Genel Tebliği (Sıra No: 18) – tam tasdik
- 3568 sayılı Kanun Genel Tebliği (Sıra No: 29) – özel tasdik ve sözleşme
- 3568 sayılı Kanun Genel Tebliği (Sıra No: 49) – gelir ve kurumlar vergisinde tasdik
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu – mük. m. 227
- Vergi Beyannamelerinin SM ve SMMM’lerce İmzalanması Hakkında Genel Tebliğ (Sıra No: 4), RG 29.06.1997, 23034
- Beyannamelerin imzalanması (Sıra No: 5) – istisnalar
- Vergi Beyannamelerinin SM ve SMMM’lerce İmzalanması Hakkında Genel Tebliğ (Sıra No: 6)
- 3568 sayılı Kanun Genel Tebliği (Sıra No: 37), RG 03.03.2005 – böl. 2, 3
- Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 585), RG 27.11.2025 – 2025 yeniden değerleme oranı
- GİB e-Beyanname açıklamaları ve 340 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği
- Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi Genel Tebliği (Sıra No: 1) – m. 7, 8
- KDV Genel Uygulama Tebliği, GİB güncel metin (Seri No: 57 dâhil) – I/C-2.1.5.2.2, II/A-1.1.4.1, IV/A3-3, IV/A3-4, IV/A3-5
- 3568 sayılı Kanun Genel Tebliği (Sıra No: 46) – KDV iadesinde tasdik hadleri
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu – m. 397, 400
- 6434 sayılı Bağımsız Denetime Tabi Şirketlerin Belirlenmesine Dair Karar, KGK güncel metin – m. 3, 5
- 11066 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, RG 17.03.2026, 33199
- KGK Duyurusu 2026-12 (17.03.2026) – eşik değerler ve uygulama dönemi
- 2026 Yılı SM, SMMM ve YMM Asgari Ücret Tarifesi, RG 17.12.2025, 33110

