Türkiye’de İlk Çalışanı İşe Almanın Şirkete Maliyeti Nasıl Hesaplanır?

Bu yazıda “maliyet”, bir çalışanın şirkete aylık bordro maliyeti anlamında kullanılır: brüt ücrete işveren payı sigorta primleri ile işsizlik sigortası primi eklenir, şartları sağlanıyorsa Hazine indirimi düşülür. İş sağlığı ve güvenliği hizmeti, muayene, ekipman ve benzeri giderler bu hesaba dahil değildir. 2026 yılında imalat dışı sektörlerde işveren primleri, Hazine indirimi şartları sağlandığında brüt ücretin %21,75’i kadardır. İmalat sektöründe ise %18,75’tir. Brüt asgari ücret (33.030 TL) ile çalışan bir kişinin aylık bordro maliyeti, Hazine indirimi şartları sağlandığında imalat dışı sektörlerde 40.214,03 TL, şartlar sağlanmadığında 40.874,63 TL olur. Asgari ücret desteği ayrı şartlara bağlıdır ve ayrıca düşülür. Gelir vergisi ve damga vergisi çalışanın brüt ücretinden kesilir; brüt ücret üzerinde anlaşıldığında işverene ayrıca maliyet getirmez.

Bu yazıda ilk çalışanı işe alacak yabancı sermayeli bir şirketin bilmesi gereken 2026 tutarlarını, prim oranlarını, işe başlamadan önceki bildirim ve iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini ve iki adım adım hesaplama örneğini bulabilirsiniz.

2026 Yılı Temel Tutarları

Asgari Ücret Tespit Komisyonu, 23/12/2025 tarihli ve 2025/1 sayılı kararıyla milli seviyede tek asgari ücret belirlemiştir. Bir günlük normal çalışma karşılığı asgari ücret, 1/1/2026 ile 31/12/2026 arasında 1.101 TL’dir. Aylık brüt tutar 1.101 × 30 = 33.030 TL’dir. Karar 26/12/2025 tarihli ve 33119 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış ve 1/1/2026’da yürürlüğe girmiştir. Karar yıl boyu için bir tutar belirlemektedir; yıl içinde ara artış yapılmamıştır.

Prime esas kazanç, SGK primlerinin hesaplandığı brüt kazançtır. Alt sınırı asgari ücrettir. Üst sınırı ise 7566 sayılı Kanunla 1/1/2026’dan itibaren alt sınırın 7,5 katından 9 katına çıkarılmıştır (5510 s.K. m. 82/1).

2026 Yılında Uygulanan Prim Oranları

Prim oranları 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 81. maddesinde, işsizlik sigortası primi ise 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nun 49. maddesinde yer alır. 7566 sayılı Kanunla 2026 Ocak ayından itibaren iki önemli değişiklik yapılmıştır. Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası (uzun vadeli sigorta) toplam oranı %20’den %21’e, yani 1 puan artmıştır; artış işveren hissesine yansımıştır (%11’den %12’ye). Hazine indirimi ise imalat dışı sektörlerde 4 puandan 2 puana inmiştir (7566 s.K. m. 23, 27 ve 38/ç).

Bu yazıda “puan”, yüzde puanı ifade eder: oranlar arasındaki farkı gösterir. Örneğin %23,75’lik işveren prim oranından 2 puan düşülünce oran %21,75 olur. Bu, %23,75’in yüzde 2’si kadar azalma değildir. Tutar olarak 2 puanlık indirim, brüt ücretin %2’sine eşittir.

Hazine İndirimi ve Şartları

Özel sektör işverenlerinin ödeyeceği malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası işveren hissesinin 2 puanlık kısmını Hazine karşılar (5510 s.K. m. 81/1-ı). İmalat sektöründe faaliyet gösteren işyerlerinde bu oran 2026 yılı sonuna kadar 5 puan olarak uygulanır (5510 s.K. geçici m. 108). Uygulamada işyerinin imalat sektöründe olup olmadığı, SGK’ya kayıtlı faaliyet koduna (NACE koduna) göre belirlenir; bu nedenle tescilde doğru kodun seçilmesi önemlidir.

SGK’ya göre indirimden yararlanmak için şu şartlar aranır:

• aylık prim ve hizmet belgesinin veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin (MUHSGK) yasal süresinde verilmesi;
• primlerin yasal süresinde ödenmesi;
• Kuruma prim, idari para cezası ve gecikme zammı borcu bulunmaması (yapılandırılmış, tecil ve taksitlendirilmiş borçlar düzenli ödendiği sürece engel değildir);
• kayıt dışı veya sahte sigortalı bildirilmemesi;
• işin kamu ihalesi veya uluslararası anlaşmalara dayanan alım ve yapım işlerinden olmaması.

Şartlardan biri sağlanmazsa indirim uygulanmaz ve işveren hissesi tam oran (%23,75) üzerinden ödenir. Hazine indirimi, asgari ücret desteğinden ayrı bir uygulamadır; birinin şartlarının sağlanması diğerinin de uygulanacağı anlamına gelmez.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 2026 asgari ücret tablosu da aynı sonuçları gösterir: işverene toplam maliyet imalat sektöründe (5 puan indirimle) 39.223,13 TL, diğer sektörlerde (2 puan indirimle) 40.214,03 TL, indirim uygulanmadığında 40.874,63 TL’dir. Tablo gelir vergisi ve damga vergisini hesaplamaz ve asgari ücret desteğini içermez.

2026 Asgari Ücret Desteği

7573 sayılı Kanunla 5510 sayılı Kanuna eklenen geçici 112. madde uyarınca özel sektör işverenlerine 2026 yılının Ocak–Aralık ayları için prim gün başına 42,33 TL destek verilir. Bu tutar, 30 günlük tam ay için 1.269,90 TL (yaklaşık 1.270 TL) eder. Destek nakit olarak ödenmez; işverenin SGK’ya ödeyeceği primlerden mahsup edilir ve İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanır. Destek, Hazine indiriminden ayrı şartlara bağlıdır:

• Mevcut işyerleri: Destek, 2026’daki toplam prim gün sayısı üzerinden hesaplanır. Ancak bu sayı, 2025 yılının aynı ayında prime esas günlük kazancı 1.300 TL ve altında bildirilen sigortalıların toplam prim gün sayısını geçemez. Bu nedenle 2025’in aynı ayında sigortalı bildirmemiş mevcut bir işyerinin ilk çalışanı için destek kural olarak doğmaz.
• 2026’da ilk kez kapsama giren işyerleri: Destek, sigortalıların 2026’daki toplam prim gün sayısı üzerinden hesaplanır. Bu işyerlerinde 2025 yılıyla karşılaştırma ve ücret sınırı aranmaz.
• Ortak şartlar: Belgelerin yasal süresinde verilmesi ve primlerin süresinde ödenmesi; Kuruma prim, idari para cezası ve gecikme zammı borcu bulunmaması (yapılandırılmış veya tecil edilmiş borçlar düzenli ödendiği sürece engel değildir); kayıt dışı çalıştırma, sahte sigortalı bildirimi ve eksik kazanç bildirimi bulunmaması. Destek almak için işyeri unvanını değiştirme veya çalışanları bağlantılı şirketler arasında kaydırma gibi muvazaalı işlemlerde destek geri alınır (5510 s.K. geçici m. 112).

Aşağıdaki örneklerde destek, işyerinin 2026’da ilk kez kapsama girdiği varsayımıyla ayrı bir satırda gösterilmiştir.

İlk Çalışanı İşe Almadan Önce Yapılması Gerekenler

İşyeri Tescili

İşveren, işyeri bildirgesini en geç sigortalı çalıştırmaya başladığı tarihte SGK’ya vermekle yükümlüdür. Şirket kuruluşunun ticaret siciline bildirilmesi halinde bu bildirim SGK’ya yapılmış sayılır ve ayrıca işyeri bildirgesi düzenlenmez. Ticaret sicili müdürlüğü bilgileri en geç on gün içinde SGK’ya iletir (5510 s.K. m. 11). İşyeri tescili için SGK’ya bir harç ödenmez. Uygulamada şirketin işyeri sicil numarasının oluştuğu ve e-Bildirge şifresinin alındığı kontrol edilmelidir. Kuruluş sonrası adımlar için şirket kuruluşundan sonraki ilk 90 gün yazımıza bakabilirsiniz.

Sigortalı İşe Giriş Bildirgesi

Kanundaki genel kural, işe giriş bildirgesinin sigortalılık başlangıcından önce verilmesidir (5510 s.K. m. 8/1). Uygulamada bildirim en geç çalışmanın başladığı günden bir önceki gün yapılır. Kanunda bu kuralın bazı istisnaları vardır:

• İnşaat, balıkçılık ve tarım işyerlerinde bildirim en geç çalışmanın başladığı gün yapılabilir (m. 8/1-a).
• SGK’ya ilk kez işyeri bildirgesi verilecek işyerlerinde, ilk sigortalı çalıştırma tarihinden itibaren bir ay içinde işe başlayanlar bu bir aylık sürenin sonuna kadar bildirilebilir (m. 8/1-b). Bu istisna yalnızca yeni işyerinin ilk ayı için geçerlidir. İlk aydan sonra işe başlayanlar, işe başlamadan önce bildirilir.

Bildirimin geç yapılması idari para cezasına yol açar. Ayrıca Hazine indirimi ve asgari ücret desteği şartlarını da etkileyebilir.

Yabancı Çalışan İçin Çalışma İzni

İlk çalışan yabancı uyruklu ise, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu kapsamındaki yabancıların çalışma izni olmaksızın Türkiye’de çalışmaları veya çalıştırılmaları yasaktır (6735 s.K. m. 6/2). Bu kuralın istisnası çalışma izni muafiyetidir. Muafiyet, Bakanlıkça düzenlenen ve geçerlilik süresi içinde yabancıya çalışma izni almadan çalışma ve ikamet hakkı veren bir belgedir (6735 s.K. m. 3/1-ç). Muafiyet kapsamındaki kişiler ve işler Uluslararası İşgücü Kanunu Uygulama Yönetmeliğinin 48. maddesinde sayılmıştır. Muafiyet, belgede yazılı faaliyet ve süreyle sınırlıdır; örneğin şirketlerin yönetici sıfatı olmayan ortakları ve Türkiye’de ikamet etmeyen anonim şirket yönetim kurulu üyeleri için muafiyet üç aya kadardır (Yönetmelik m. 48/1-ç). Muafiyet kendiliğinden doğmaz; belge alınmadan çalışmaya başlanmamalıdır. 17 Eylül 2026’dan itibaren muafiyet başvuruları calismaizni.csgb.gov.tr üzerinden yapılır. Muafiyet kapsamına girmeyen ücretli bir yabancı çalışan için işveren, işe başlamadan önce çalışma izni başvurusu yapar.

Yabancı ortağın veya yöneticinin hangi durumda çalışma izni, hangi durumda muafiyet alacağı için yabancı ortak ve şirket müdürü için çalışma izni ve muafiyet yazımıza bakabilirsiniz.

İş Sağlığı ve Güvenliği Yükümlülükleri

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (İSG Kanunu), çalışan sayısından bağımsız olarak ilk çalışandan itibaren uygulanır. Başlıca yükümlülükler şunlardır:

• Risk değerlendirmesi: İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür (6331 s.K. m. 10/1).
• İşe giriş sağlık muayenesi: Çalışanın işe girişinde sağlık muayenesi yaptırılır (6331 s.K. m. 15/1-a).
• Eğitim: Çalışanlara iş sağlığı ve güvenliği eğitimi işe başlamadan önce verilir (6331 s.K. m. 17/1).
• İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi: İşveren bu hizmetleri kendi personeliyle veya ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden (OSGB) hizmet alarak sağlar (6331 s.K. m. 6). Elliden az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde işveren veya vekili, Bakanlıkça ilan edilen eğitimi tamamlayarak bu hizmeti kendisi yürütebilir. İşe giriş ve periyodik muayeneler bu kapsamın dışındadır (6331 s.K. m. 6/1-a). Bu işyerleri için tanınan erteleme 31/12/2024 tarihinde sona ermiştir. Bu tarih, Anayasa Mahkemesinin 22/7/2025 tarihli kararıyla kanun metninden çıkarılmıştır (6331 s.K. m. 38/1-a-1). Bu nedenle 2026’da 6. madde bu işyerlerine de uygulanır.

OSGB hizmet bedelleri piyasada serbestçe belirlenir; bu gider, işyerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısı dikkate alınarak bütçelenmelidir.

Çalışanın Ücretinden Yapılan Vergi Kesintileri

Ücret üzerinden gelir vergisi ve damga vergisi kesilir. İşveren bunları kesip vergi dairesine öder. Brüt ücret üzerinde anlaşıldığında bu vergiler işverene ek maliyet getirmez. Ücret net olarak sözleşmeye bağlandıysa, vergi yükü işverene geçer.

• Gelir vergisi: 2026 tarifesi Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 332) ile belirlenmiştir. Ücret gelirleri için dilimler şöyledir: 190.000 TL’ye kadar %15; 400.000 TL’ye kadar %20; 1.500.000 TL’ye kadar %27; 5.300.000 TL’ye kadar %35; fazlası %40 (GVK m. 103; GVK Genel Tebliği Seri No: 332, m. 3/3). Vergi matrahı, brüt ücretten çalışanın SGK ve işsizlik primleri düşülerek bulunur. Matrah yıl başından itibaren kümülatif (birikimli) olarak izlenir. Bu nedenle aynı brüt ücretle yıl içinde üst dilime geçilir ve net ücret azalır.
• Asgari ücret istisnası: Brüt asgari ücretten çalışanın SGK ve işsizlik primi düşüldükten sonra kalan tutara isabet eden ücret gelir vergisinden istisnadır (GVK m. 23/1-18). Daha yüksek ücretlerde vergi önce ücretin tamamı üzerinden hesaplanır. Sonra istisna tutarına isabet eden vergi bu tutardan düşülür. Düşülen vergi, o ayın asgari ücreti üzerinden hesaplanacak vergiyi aşamaz. Birden fazla işverenden ücret alınıyorsa istisna yalnızca en yüksek ücrete uygulanır.
• Damga vergisi: Ücret makbuzları binde 7,59 oranında damga vergisine tabidir (488 s.K. (1) sayılı tablo IV-1-b). Aylık brüt asgari ücrete isabet eden kısım damga vergisinden istisnadır (488 s.K. (2) sayılı tablo IV-34).

Hesaplama Örnekleri (2026 Yılı)

Varsayımlar: İstanbul’da kurulu, yabancı ortaklı bir limited şirket 2026 yılında ilk çalışanını işe alıyor. Çalışan Türk vatandaşı, 30 gün tam çalışıyor ve başka işverenden ücreti yok. Fazla mesai, prim, yemek veya yol gibi ek ödeme yok. Hesaplar bordro maliyetini gösterir. Hazine indiriminin şartlarının sağlandığı varsayılıyor; şartlar sağlanmadığındaki tutar ayrı satırda verilmiştir. Asgari ücret desteği, işyerinin 2026’da ilk kez kapsama girdiği ve destek şartlarının sağlandığı varsayımıyla ayrı satırda gösterilmiştir. Ana hesap imalat dışı bir sektör (örneğin danışmanlık veya ticaret) için yapılmış, imalat sektörü ayrı satırda gösterilmiştir. Tutarlar kuruşa yuvarlanmıştır.

Örnek 1: Brüt Asgari Ücret (33.030 TL), Ocak 2026

Asgari ücretli çalışanın ücreti yıl boyunca gelir vergisi ve damga vergisinden tamamen istisna olduğu için net ücret her ay 28.075,50 TL’dir. İşveren maliyeti de her ay aynıdır.

Örnek 2: Brüt 80.000 TL, Ocak 2026

Kümülatif Dilim Notu: 80.000 TL Ücretin Yıl İçindeki Seyri

Brüt ücret sabit kalsa da kümülatif gelir vergisi matrahı her ay 68.000 TL artar. Bu nedenle çalışanın vergisi yıl içinde yükselir. Asgari ücret istisnası da kümülatif asgari ücret matrahına (aylık 28.075,50 TL) göre hesaplanır ve Temmuz ayında %20 dilimine geçer. Brüt ücret üzerinde anlaşıldığında işveren maliyeti (97.400 TL) değişmez. Yalnızca çalışanın net ücreti azalır.

Kümülatif matrah yıl sonunda 816.000 TL olur ve 1.500.000 TL’lik %35 dilimine ulaşılmaz. Ücret net olarak sözleşmeye bağlanırsa, net tutarı korumak için brüt ücretin her dilim geçişinde artırılması gerekir. Bu durumda işveren maliyeti de yıl içinde yükselir.

Pratik Notlar

• Hazine indirimi, asgari ücret desteği ve diğer teşvikler süresinde beyan ve ödeme şartına bağlıdır. Asgari ücret desteğinde ayrıca 2025 karşılaştırması (mevcut işyerleri için) aranır. Bu nedenle ilk aydan itibaren MUHSGK beyannamesinin süresinde verilmesi gerekir. Bordro süreci için bordro danışmanlık hizmetleri sayfamıza bakabilirsiniz.
• İmalat sektörüne tanınan 5 puanlık indirim 31/12/2026’ya kadar geçerlidir. 2027 bütçeleri hazırlanırken bu sürenin uzatılıp uzatılmadığı ayrıca kontrol edilmelidir.
• Prime esas kazanç üst sınırını (2026’da aylık 297.270 TL) aşan brüt ücretlerde primler üst sınır üzerinden hesaplanır; vergi ise ücretin tamamı üzerinden kesilir.
• Yabancı ortaklı şirketlerin kuruluş ve kayıt süreçleri için yabancı ortaklı şirket kuruluşu sayfamıza bakabilirsiniz.

Şirketinize özgü durum için iletişim sayfamızdan bize yazabilirsiniz.

Son mevzuat kontrolü: 9 Kasım 2026 · Kapsadığı dönem: 1 Ocak – 31 Aralık 2026 (2026 asgari ücreti, prim oranları, Hazine indirimi ve asgari ücret desteği)