Şirket Danışmanlığı
Yatırım Teşvik Belgesi Başvurusu
Yeni yatırımlarda devlet yardımları sisteminde teşvik belgesi başvurusunun E-TUYS üzerinden hazırlanması, yatırım dönemindeki kayıtlar ve tamamlama vizesi yükümlülüklerinin takibi.
İletişim formu
Genel Bakış
Yatırımlara sağlanan devlet yardımları, 30 Mayıs 2025 tarihinden bu yana 9903 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar çerçevesinde uygulanır. Bu Karar, 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararını ve Cazibe Merkezleri Programı Kararını yürürlükten kaldırmıştır. (9903 sayılı Karar m. 34, 35) Uygulama usulleri Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının Tebliğ No: 2025/1 ile belirlenmiştir.
Desteklerden yararlanmak için yatırımın sektörel, mali ve teknik değerlendirmeler sonucunda uygun görülmesi ve adına teşvik belgesi düzenlenmesi gerekir. Teşvik belgesi, Elektronik Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Bilgi Sistemi (E-TUYS) üzerinden elektronik belge olarak düzenlenir ve işlemler elektronik ortamda yürütülür. (9903 sayılı Karar m. 5) Karar kapsamında 31.12.2030 tarihine kadar yapılan başvurular değerlendirilir.
Başvurunun sonucu ve sağlanacak destekler Bakanlığın değerlendirmesine bağlıdır. KEYBIZ CPAs & Advisors, başvuru dosyasının mali bilgilerini ve sabit yatırım tablolarını hazırlar, E-TUYS kayıtlarını ve yatırım harcamalarının belgelerini izler, tamamlama vizesi için gereken muhasebe verilerini derler ve gereken hallerde yeminli mali müşavirle koordinasyonu sağlar. Teşvik belgeli makine ve teçhizat teslimlerindeki KDV uygulaması için Dolaylı Vergiler sayfamıza bakabilirsiniz.
Teşvik Sistemi ve Destek Unsurları
| Kapsam | Destek Unsurları | |
|---|---|---|
| Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi | Teknoloji Hamlesi Programı, Yerel Kalkınma Hamlesi Programı ve Stratejik Hamle Programı; projeler ilgili programın değerlendirme komitesince proje bazında değerlendirilir (m. 6, 7, 8) | Gümrük vergisi muafiyeti, KDV istisnası, vergi indirimi, faiz veya kâr payı desteği, makine desteği, yatırım yeri tahsisi (m. 4/2) |
| Öncelikli Yatırımlar Teşvik Sistemi | Kararın 9’uncu maddesinde sayılan yatırım konuları (m. 9) | Gümrük vergisi muafiyeti, KDV istisnası, vergi indirimi, faiz veya kâr payı desteği, yatırım yeri tahsisi (m. 4/3) |
| Hedef Yatırımlar Teşvik Sistemi | Karar ekinde yer alan ve belirtilen şartları sağlayan yatırım konuları (m. 10) | Gümrük vergisi muafiyeti, KDV istisnası, vergi indirimi, faiz veya kâr payı desteği, yatırım yeri tahsisi (m. 4/3) |
| Bölgesel Teşvikler | Yukarıdaki sistemler kapsamında desteklenen yatırımlar, yatırımın yapıldığı bölgeye göre (m. 3, 4/4) | Sigorta primi işveren hissesi desteği; 6’ncı bölgede ayrıca sigorta primi desteği (m. 4/4) |
| Vergi İndirimi Katkı Oranı | Kurumlar veya gelir vergisi, yatırıma katkı tutarına ulaşılıncaya kadar %60 indirimli uygulanır (m. 20; 5520 sayılı KVK m. 32/A) | Teknoloji ve Yerel Kalkınma Hamlesi %50, Stratejik Hamle %40, Öncelikli Yatırımlar %30, Hedef Yatırımlar %20 (m. 20) |
9903 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar, Resmî Gazete 30.05.2025, sayı 32915.
Teşvik Belgesi Başvuru ve Takip Süreci
-
Yatırım Konusunun ve Programın Belirlenmesi
Yatırımın konusu, yeri, cinsi ve sabit yatırım tutarı belirlenerek hangi sistem veya program kapsamında değerlendirilebileceği incelenir. Sabit yatırım tutarı arazi-arsa, bina-inşaat, makine ve teçhizat ile diğer yatırım harcamalarının toplamıdır. (9903 sayılı Karar m. 2) Asgari sabit yatırım tutarları bölgeye ve programa göre farklıdır ve Karardaki Türk lirası tutarları her yıl yeniden değerleme oranı dikkate alınarak güncellenir. (9903 sayılı Karar m. 5, 8)
-
Başvuru Belgelerinin Hazırlanması
E-TUYS’taki alanlar doldurulur ve aşağıdaki belgeler elektronik ortamda yüklenir. (Tebliğ No: 2025/1 m. 7)
- Sosyal Güvenlik Kurumuna muaccel prim ve idari para cezası borcu bulunmadığını gösteren belge (kamu kurumları hariç)
- Gereken hallerde çevresel etki değerlendirmesi kararı veya ilgili yazı
- Genel Müdürlükçe belirlenen yatırımlar için işyeri açma ve çalışma ruhsatı
- Mevzuat gereği başvurudan önce diğer kamu kurumlarından alınması gereken izinler
- Tebliğde belirlenen tutarın üzerindeki yatırımlar için EK-1 formatında fizibilite raporu
- Genel Müdürlükçe istenebilecek diğer bilgi ve belgeler
E-imza ile E-TUYS’a yüklenen belgelerin Bakanlığa ayrıca ibrazı aranmaz; yatırımcı bu belgeleri başvuru tarihinden itibaren 10 yıl saklar. (Tebliğ No: 2025/1 m. 7)
-
E-TUYS Üzerinden Başvuru
Başvuru, yatırımcı adına yetkilendirilen kullanıcı aracılığıyla Bakanlık internet sitesi üzerinden elektronik ortamda yapılır. Kuruluş süreci tamamlanmamış tüzel kişiler adına yapılan başvurular değerlendirilmez. (Tebliğ No: 2025/1 m. 5)
Yatırımın başlangıç tarihi, teşvik belgesi için Bakanlığa başvuru tarihidir. Bu tarihten önce yapılan yatırım harcamaları teşvik belgesi kapsamına alınmaz. (9903 sayılı Karar m. 5, 29)
-
Yatırım Dönemi Kayıtları
Teşvik belgesi kapsamında yurt içinden temin edilen mal ve hizmetler için, Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde e-fatura veya e-arşiv fatura düzenlenmesi zorunludur. (9903 sayılı Karar m. 5, 35) Makine ve teçhizat dışındaki yatırım harcamaları E-TUYS’a kaydedilir. (Tebliğ No: 2025/1 m. 20)
Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamındaki faiz veya kâr payı desteği ile makine desteği ödemeleri, yatırım ilerleme raporuna göre hesaplanır. Bu rapor yeminli mali müşavir raporudur ve her yıl Mart ayı sonuna kadar Bakanlığa sunulur. (9903 sayılı Karar m. 2, 17; Tebliğ No: 2025/1 m. 16)
Sabit yatırım tutarı veya belgedeki diğer bilgiler değişirse, gerekçe ve belgelerle revize başvurusu yapılır. (Tebliğ No: 2025/1 m. 21)
-
Yatırım Süresi ve Ek Süre
Yatırımın tamamlanması için gereken süreyi yatırımcı önerir; bu süre 3 yıldan uzunsa Bakanlık 3 yıla kadar düşürebilir. Yatırım öngörülen sürede tamamlanamazsa, belgede kayıtlı ilk sürenin yarısı kadar ek süre verilebilir. Kamu kurumlarından alınması gereken izinlerin temin edilememesi veya mücbir sebep gibi durumlar belgelenirse ilave süre verilebilir. (9903 sayılı Karar m. 29)
-
Tamamlama Vizesi
Yatırımcı, öngörülen süre veya ek sürenin bitiminden itibaren üç ay içinde tamamlama vizesi için başvurur. Başvuru yapılmazsa Bakanlık bildirimde bulunur; bildirimden itibaren iki ay içinde de başvurulmazsa teşvik belgesi iptal edilir. (9903 sayılı Karar m. 29)
Tamamlama vizesi, yatırım yerinde yapılan tamamlama ekspertizi sonucunda yapılır. Genel Müdürlükçe uygun görülen yatırımlarda tamamlama vizesi yeminli mali müşavir raporuna istinaden de yapılabilir. (9903 sayılı Karar m. 29) Tamamlama vizesi başvurusunda E-TUYS alanları doldurulur ve Tebliğin EK-4’ünde sayılan belgeler yüklenir; Genel Müdürlükçe belirlenen hallerde EK-5 formatında yeminli mali müşavir raporu da istenir. (Tebliğ No: 2025/1 m. 26; Tebliğ No: 2026/1 m. 1)
Tamamlama vizesi aşamasında destek şartlarının kısmen veya tamamen sağlanmadığı tespit edilirse destekler revize edilebilir ve fazladan yararlanılan tutarlar 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre geri alınır. (9903 sayılı Karar m. 29)
Devir, Satış ve Müeyyide
Devir: Tamamlama vizesi yapılmamış teşvik belgesine konu yatırımın bütün halinde başka bir yatırımcıya devri Genel Müdürlüğün iznine tabidir; tamamlama vizesi yapılmış belgelerin bütün olarak devri uygun görülmez. Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamındaki yatırımlarda, yatırımcı şirketin hisselerini proje tamamlanmadan devretmesi de, Borsa İstanbul Pay Piyasasında halka arz yoluyla satış hariç, değerlendirme komitesi kararına ve Genel Müdürlüğün iznine tabidir. (9903 sayılı Karar m. 25) Hisse devri işlemleri için Hisse Devri sayfamıza bakabilirsiniz.
Sabit kıymet satışı: Tamamlama vizesi yapılmamış veya tamamlama vizesi başvurusundan itibaren iki yılı dolmamış belgelere konu sabit kıymetlerin satışı Bakanlığın iznine tabidir. İki yılı doldurmuş ve tamamlama vizesi yapılmış sabit kıymetlerin satışı serbesttir. (9903 sayılı Karar m. 26)
Müeyyide: Belgedeki kayıt ve koşulları yerine getirmeyen, yanlış veya yanıltıcı bilgi veren, yatırımı öngörülen sürede tamamlamayan ya da asgari yatırım tutarına uymayan yatırımcıların belgeleri iptal edilir; yükümlülüklerin kısmen yerine getirilmediği hallerde desteklerin ilgili kısmı geri alınır. Geri alma 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılır. (9903 sayılı Karar m. 32)
Sıkça Sorulan Sorular
Teşvik Belgesi Alınmadan Önce Yapılan Harcamalar Kapsama Girer mi?
Hayır. Teşvik belgesi başvuru tarihinden önce gerçekleştirilen yatırım harcamaları belge kapsamına alınmaz; yatırımın başlangıç tarihi başvuru tarihidir. (9903 sayılı Karar m. 5, 29) Bu nedenle sipariş ve ödemelerin zamanlaması başvuru tarihine göre planlanır.
Başvuru Yapıldığında Teşvik Belgesi Kesin Olarak Düzenlenir mi?
Hayır. Desteklerden yararlanmak için projenin makroekonomik programlar ve arz-talep dengesi dikkate alınarak yapılan sektörel, mali ve teknik değerlendirmeler sonucunda uygun görülmesi gerekir. (9903 sayılı Karar m. 5) Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi programlarında ayrıca komite değerlendirmesi yapılır.
Yatırım Süresi Uzatılabilir mi?
Yatırım öngörülen sürede gerçekleştirilemezse, belgede kayıtlı ilk sürenin yarısı kadar ek süre verilebilir. İzin ve ruhsatların kamu kurumlarından temin edilememesi veya mücbir sebep gibi durumlar belgelenirse ilave süre de verilebilir. (9903 sayılı Karar m. 29)
Tamamlama Vizesi İçin Başvurulmazsa Ne Olur?
Süre bitiminden itibaren üç ay içinde başvurulmazsa Bakanlık yatırımcıya bildirimde bulunur. Bildirimden itibaren iki ay içinde de başvuru yapılmazsa teşvik belgesi iptal edilir ve geçen süreden kaynaklanan cezanın sorumluluğu yatırımcıya aittir. (9903 sayılı Karar m. 29)
Teşvik Belgeli Yatırım Yapan Şirketin Hisseleri Devredilebilir mi?
Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında desteklenen yatırımlarda, proje tamamlanmadan hisse devri ilgili programın değerlendirme komitesi kararına ve Genel Müdürlüğün iznine tabidir. Paylarının Borsa İstanbul Pay Piyasasında halka arz yoluyla satışı bu izin şartının dışındadır. (9903 sayılı Karar m. 25) Halka arz süreci için Halka Arz Danışmanlığı sayfamıza bakabilirsiniz.
Eski Karara Göre Alınmış Teşvik Belgeleri Ne Olur?
9903 sayılı Kararın yürürlüğe girdiği tarihten önceki kararlara göre düzenlenen teşvik belgeleriyle ilgili uygulamalara, belgenin dayandığı karar çerçevesinde devam edilir. Bu belgeler kapsamında temin edilen makine ve teçhizat, yeni Karara göre düzenlenen belgeye devredilemez. Mevzuat düzenlemesi veya ortaklık yapısı değişikliği nedeniyle yatırımın bağımsız üretim bölümlerine ayrılması halinde, ayrılan kısmın yeni Karar kapsamında bir belgeye devrine, varsa fazladan yararlanılan desteğin geri alınması kaydıyla izin verilebilir. Yeni Karar kapsamında desteklenmeyen yatırım konularında, eski kararlara göre düzenlenmiş ve tamamlama vizesi yapılmamış belgelere kapasite artışına yol açacak makine ve teçhizat eklenemez. (9903 sayılı Karar geçici m. 2) Karar yürürlüğe girdiğinde sonuçlanmamış başvurular, başvuru tarihinde yürürlükte olan kararlar çerçevesinde sonuçlandırılır. (9903 sayılı Karar geçici m. 1) 2012/3305 sayılı Karara göre 6’ncı bölgede düzenlenen belgelerde sona eren sigorta primi işveren hissesi desteği için, Kararda sayılan koşullarla 31.12.2028 tarihine kadar uzatma talep edilebilir. (9903 sayılı Karar geçici m. 5)
Teşvikli Makineler Başka Bir Belgeye veya Kiraya Verilebilir mi?
Yatırımcı adına birden fazla belge varsa, sabit kıymetlerin diğer belgeye devri temin tarihleri ve yatırımla uyum şartıyla uygun görülebilir. (9903 sayılı Karar m. 26) Makine ve teçhizatın kiralanması veya geçici olarak başka bir yatırımcıya verilmesi Bakanlığın iznine tabidir. (9903 sayılı Karar m. 27)
Yasal Dayanak
- Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar (9903 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı) m. 2, 3, 4, 5, 9, 10, 17, 20, 25, 26, 27, 29, 32, 34, 35, geçici m. 1, 2, 5, RG 30.05.2025, 32915
- Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın Uygulanmasına İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2025/1) m. 5, 7, 16, 20, 21, 26, RG 21.06.2025, 32933
- Tebliğ No: 2025/1’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2026/1) m. 1, 2, RG 09.04.2026, 33219
- 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu m. 32/A
Yatırım Teşvik Belgesi Başvurusu hakkında bilgi alın
Formu doldurarak bize ulaşabilirsiniz. Hizmet alanı bu sayfaya göre seçili gelir, isterseniz değiştirebilirsiniz.
