Şirket Kuruluşu
Serbest Bölgede Şirket Kuruluşu
Serbest bölgede şirket kuruluşu veya şube açılışı, faaliyet ruhsatı başvurusu ve firma kaydı ile kazanç, ücret, damga vergisi ve harç istisnalarına göre muhasebe ve vergi düzeni.
İletişim formu
Genel Bakış
Serbest bölgeler Türkiye Gümrük Bölgesinin parçasıdır; ancak ithalat vergileri ile ticaret politikası önlemlerinin uygulanması bakımından Türkiye Gümrük Bölgesi dışında kabul edilir. Serbest dolaşımdaki eşyanın serbest bölgeye konulması, normal olarak eşyanın ihracına bağlı olanaklardan yararlanılmasını sağlar. (3218 sayılı Kanun m. 6)
Kambiyo mevzuatı bakımından da serbest bölgeler Türkiye Gümrük Bölgesi dışında kabul edilir ve bu bölgelerde gümrük ve kambiyo mükellefiyetine dair mevzuat hükümleri uygulanmaz. (3218 sayılı Kanun m. 6) Buna karşılık serbest bölge ile Türkiye’nin diğer yerleri arasındaki ticaret dış ticaret rejimine tabidir. (3218 sayılı Kanun m. 8)
Yerli veya yabancı gerçek ya da tüzel kişiler, Bakanlıktan faaliyet ruhsatı almak kaydıyla serbest bölgelerde faaliyette bulunabilir. (3218 sayılı Kanun m. 5) Faaliyet ruhsatı alan ve serbest bölgede belli bir işyeri bulunan kişiler kullanıcı olarak adlandırılır. (Serbest Bölgeler Uygulama Yönetmeliği)
KEYBIZ CPAs & Advisors olarak serbest bölgede kurulacak şirketin veya açılacak şubenin kuruluşu, faaliyet ruhsatı başvurusu ile kuruluş sonrası muhasebe ve vergi düzeni konusunda danışmanlık veriyoruz. Şirket kuruluşunun genel adımları için Limited ve Anonim Şirket Kuruluşu sayfamıza bakabilirsiniz.
Genel Ruhsat Süreleri
| Yatırımcı Kullanıcı | Kiracı Kullanıcı | |
|---|---|---|
| Üretim Faaliyeti | 45 yıl | 20 yıl |
| Diğer Faaliyet Konuları | 30 yıl | 15 yıl |
| Dayanak | Genel ruhsat süreleridir; ruhsatın türü, konusu ve uzatma koşulları başvuruda ayrıca değerlendirilir. (Serbest Bölgeler Uygulama Yönetmeliği) | Ticaret Bakanlığı Serbest Bölgeler Genel Bilgi Notu, Mayıs 2026 |
Serbest Bölgede Kuruluş Süreci
-
Faaliyet Konusunun ve Bölgenin Belirlenmesi
Üretim veya diğer faaliyet konularından hangisinde çalışılacağı, faaliyet gösterilecek serbest bölge ve işyerinin kiralanması ya da yatırımla oluşturulması belirlenir. Bu tercihler ruhsatın süresini ve vergisel sonuçları etkiler.
-
Şirketin Kurulması veya Şube Açılması
Serbest bölgede ticari faaliyete başlanabilmesi için iki yol vardır (Ticaret Bakanlığı Serbest Bölgeler Genel Bilgi Notu, Mayıs 2026, s. 3):
- Serbest bölge merkezli şirket: Merkezi serbest bölgede bulunan yeni bir şirket kurulur. Kuruluşta anonim ve limited şirketlere ilişkin genel hükümler uygulanır.
- Serbest bölgede şube: Türkiye’de yerleşik mevcut firmalar, serbest bölgedeki faaliyetlerini bu amaçla açacakları şube aracılığıyla yürütür.
-
Faaliyet Ruhsatı Başvurusu
Başvuru, Faaliyet Ruhsatı Müracaat Formu ve ekleriyle faaliyet gösterilmek istenen Serbest Bölge Müdürlüğüne yapılır. (Ticaret Bakanlığı Serbest Bölgeler Genel Bilgi Notu, Mayıs 2026) Ruhsat başvurusu uygun görülen kişilerin yaptığı kira ve satış sözleşmeleri Bölge Müdürlüğünce onaylanır. (Serbest Bölgeler Uygulama Yönetmeliği)
-
Firma Kaydı ve Faaliyete Başlama
Faaliyet ruhsatı verilen kişiler, faaliyete başlamadan önce Bölge Müdürlüğünce Firma Bilgileri Kayıt Defterine kaydedilir ve bir firma kayıt numarası alır. Faaliyetlerinde değişiklik olduğunda bunu Bölge Müdürlüğüne bildirir. (Serbest Bölgeler Uygulama Yönetmeliği m. 12)
-
Özel Hesap Ücreti, Muhasebe ve Türkiye ile Ticaret
Özel Hesap ücreti: Ücrete tabi işlemlerde, yurt dışından bölgeye getirilen malların CIF değeri üzerinden binde 1, bölgeden Türkiye’ye çıkarılan malların FOB değeri üzerinden binde 9 oranında ücret peşin ödenir. Bu ücret, Merkez Bankası nezdindeki serbest bölge Özel Hesabına yatırılan bir bölge gelirdir; ithalatta doğabilecek gümrük vergileriyle aynı şey değildir. (3218 sayılı Kanun m. 7)
Ücretin doğup doğmadığı kullanıcının statüsüne ve eşyanın giriş veya çıkış amacına göre belirlenir. Kanuna göre örneğin şu mallar ücrete tabi tutulmaz (3218 sayılı Kanun m. 7):
- Yatırım ve tesis safhasında kullanılan mallar ile tevsi ve kapasite artırmak amacıyla getirilen mallar
- Kullanıcıya ait olmayan ve bakım, onarım amacıyla getirilen mallar ile bölgeye geçici olarak getirilen araç, gereç ve ekipmanlar
- Fason üretim amacıyla getirilen mallar
- 6/2/2004 tarihinden sonra faaliyet ruhsatı alan imalatçı dışındaki kullanıcıların yurt dışından bölgeye getirdiği veya bölgeden Türkiye’ye çıkardığı mallar
Bununla birlikte bakım, onarım ve fason üretimde yaratılan katma değer üzerinden; 6/2/2004’ten sonra ruhsat alan imalatçı dışındaki kullanıcıların yurt dışından getirip bölge içinde sattığı mallardan ve ücrete tabi getirilen ya da imalatçı kullanıcılarca üretilen malların bölge içinde satılıp sonra Türkiye’ye çıkarılmasında ücret alınır. Cumhurbaşkanı bu oranları belirli yatırımlar için sıfıra kadar indirmeye veya farklılaştırmaya yetkilidir. (3218 sayılı Kanun m. 7)
Türkiye’ye çıkarılan eşya dış ticaret rejimi kapsamında işlem görür; ithalatta doğabilecek gümrük vergileri ve diğer yükümlülükler ayrıca değerlendirilir. (3218 sayılı Kanun m. 8) Muhasebe düzeni, istisna kapsamındaki ve kapsam dışındaki kazançları ayrı izleyecek şekilde kurulur. Ayrıntılar için Muhasebe ve Defter Tutma sayfamıza bakabilirsiniz.
Serbest Bölgelerde Vergi Uygulaması
Aşağıdaki kazanç ve ücret düzenlemeleri, Avrupa Birliğine tam üyeliğin gerçekleştiği tarihi içeren yılın vergilendirme döneminin sonuna kadar uygulanır. Bu süre, ilgili düzenlemelerin ortak çerçevesidir. (3218 sayılı Kanun geçici m. 3/2)
Üretim kazancı istisnası: Serbest bölgelerde üretim faaliyetinde bulunan mükelleflerin bölgede imal ettikleri ürünlerin yurt dışına, aynı serbest bölge içine veya diğer serbest bölgelere satışından elde ettikleri kazançlar gelir veya kurumlar vergisinden müstesnadır. (3218 sayılı Kanun geçici m. 3/2-a) Serbest bölge içine ve diğer serbest bölgelere yapılan satışları da kapsayan bu düzenleme, 17.04.2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7577 sayılı Kanunla getirilmiştir ve 01.01.2026’dan itibaren elde edilen kazançlara uygulanır. (7577 sayılı Kanun m. 4 ve 14)
Hizmet işletmeleri: Serbest bölgelerde bakım, onarım, montaj, demontaj, elleçleme, ayrıştırma, ambalajlama, etiketleme, test etme ve depolama hizmeti veren işletmelerin bu hizmetlerden elde ettikleri kazançlar da istisnadır. Bunun için hizmetin tamamı Türkiye’de yerleşmiş olmayan kişilere veya işyeri, kanuni merkezi ve iş merkezi yurt dışında bulunanlara verilmeli; hizmete konu mallar serbest bölgeden Türkiye’ye girmeden yabancı bir ülkeye gönderilmelidir. (3218 sayılı Kanun geçici m. 3/2-a)
Tevkifat: Bu bentteki kazanç istisnası, Gelir Vergisi Kanunu m. 94/1-6-b ile Kurumlar Vergisi Kanunu m. 15 ve 30 uyarınca yapılacak tevkifatları etkilemez. (3218 sayılı Kanun geçici m. 3/2-a)
Personel ücretleri: Kazanç istisnasından ayrı bir düzenlemedir. Bölgede üretilen ürünlerin FOB bedelinin en az %85’ini yurt dışına ihraç eden mükelleflerin personele ödediği ücretler üzerinden hesaplanan gelir vergisi, muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden vergiden terkin edilir. Bu oranın hesabında yalnızca yurt dışına ihracat dikkate alınır; bölge içi satışların üretim kazancı istisnasına alınması bu şartı değiştirmemiştir. Cumhurbaşkanı oranı %50’ye kadar indirmeye ve kanuni seviyesine kadar yükseltmeye yetkilidir. Yıllık satışları bu oranın altında kalan mükelleflerden zamanında tahsil edilmeyen vergiler cezasız olarak, gecikme zammıyla birlikte tahsil edilir. (3218 sayılı Kanun geçici m. 3/2-b)
Damga vergisi ve harçlar: Bölgelerde gerçekleştirilen faaliyetlerle ilgili yapılan işlemler ve düzenlenen kâğıtlar damga vergisi ve harçlardan müstesnadır. (3218 sayılı Kanun geçici m. 3/2-c)
Sıkça Sorulan Sorular
Serbest Bölgede Kimler Faaliyet Gösterebilir?
Yerli veya yabancı gerçek ya da tüzel kişiler, Bakanlıktan faaliyet ruhsatı almak kaydıyla serbest bölgelerde faaliyette bulunabilir. (3218 sayılı Kanun m. 5) Faaliyet için serbest bölge merkezli bir şirket kurulur veya bölgede şube açılır; Türkiye’de yerleşik mevcut firmalar bölgedeki faaliyetlerini açacakları şube aracılığıyla yürütür. (Ticaret Bakanlığı Serbest Bölgeler Genel Bilgi Notu, Mayıs 2026, s. 3)
Faaliyet Ruhsatı Ne Kadar Sürelidir?
Genel ruhsat süreleri, yatırımcı kullanıcılar için üretim faaliyetinde 45 yıl, diğer faaliyet konularında 30 yıl; kiracı kullanıcılar için üretimde 20 yıl, diğer faaliyetlerde 15 yıldır. (Serbest Bölgeler Uygulama Yönetmeliği; Ticaret Bakanlığı Serbest Bölgeler Genel Bilgi Notu, Mayıs 2026)
Serbest Bölgede Elde Edilen Kazançlar Vergiden İstisna mı?
Tüm kazançlar değil. İstisna, üretim faaliyetinde bulunanların bölgede imal ettikleri ürünlerin yurt dışına, aynı serbest bölge içine veya diğer serbest bölgelere satışından doğan kazançlar ile kanunda sayılan bazı hizmetlerden yurt dışına yönelik olarak elde edilen kazançları kapsar. Serbest bölge içine ve diğer serbest bölgelere yapılan satışlar, 7577 sayılı Kanunla 01.01.2026’dan itibaren elde edilen kazançlar için kapsama alınmıştır. (3218 sayılı Kanun geçici m. 3)
Serbest Bölgeden Türkiye’ye Satış Yapılabilir mi?
Evet. Serbest bölge ile Türkiye’nin diğer yerleri arasındaki ticaret dış ticaret rejimine tabidir; Türkiye’ye çıkarılan eşya için ithalatta doğabilecek gümrük vergileri ve diğer yükümlülükler ayrıca değerlendirilir. (3218 sayılı Kanun m. 8) Bunlardan ayrı olarak, ücrete tabi işlemlerde Türkiye’ye çıkarılan malların FOB değeri üzerinden binde 9 oranında Özel Hesap ücreti alınır; ancak kullanıcının statüsüne ve eşyanın giriş amacına göre bazı mallar bu ücrete tabi değildir. (3218 sayılı Kanun m. 7) Türkiye’ye yapılan satışlar kanundaki kazanç istisnası kapsamında yer almaz.
Özel Hesap Ücreti Gümrük Vergisi midir?
Hayır. Binde 1 CIF ve binde 9 FOB oranlarıyla alınan ücret, serbest bölge gelirleri arasında sayılan ve Merkez Bankası nezdindeki Özel Hesaba yatırılan bir ücrettir. (3218 sayılı Kanun m. 7) Türkiye’ye çıkarılan eşya için ithalatta doğabilecek gümrük vergileri bu ücretten ayrıdır ve dış ticaret rejimine göre değerlendirilir. (3218 sayılı Kanun m. 8)
Personel Ücretlerinde Gelir Vergisi Terkini Var mı?
Bölgede üretilen ürünlerin FOB bedelinin en az %85’ini yurt dışına ihraç eden mükelleflerin personel ücretleri üzerinden hesaplanan gelir vergisi terkin edilir. Bu oranın hesabında serbest bölge içine veya diğer serbest bölgelere yapılan satışlar değil, yurt dışına ihracat dikkate alınır. Yıllık satışları bu oranın altında kalan mükelleflerden zamanında tahsil edilmeyen vergiler cezasız olarak, gecikme zammıyla birlikte tahsil edilir. (3218 sayılı Kanun geçici m. 3/2-b)
Damga Vergisi ve Harç Uygulanır mı?
Bölgelerde gerçekleştirilen faaliyetlerle ilgili işlemler ve düzenlenen kâğıtlar damga vergisi ve harçlardan müstesnadır. (3218 sayılı Kanun geçici m. 3/2-c)
Yasal Dayanak
- 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu m. 5, 6, 7, 8, geçici m. 3
- 7577 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m. 4 ve 14, RG 17.04.2026
- Serbest Bölgeler Uygulama Yönetmeliği
- Ticaret Bakanlığı – Serbest Bölgeler Genel Bilgi Notu Mayıs 2026
- Ticaret Bakanlığı – Serbest Bölgeler Genel Tanıtım
Serbest Bölgede Şirket Kuruluşu hakkında bilgi alın
Formu doldurarak bize ulaşabilirsiniz. Hizmet alanı bu sayfaya göre seçili gelir, isterseniz değiştirebilirsiniz.