Şirket Kuruluşu

Yurt Dışında Holding Yapılanması (Flip-Up)

Türkiye’deki şirketin paylarının yurt dışındaki bir holding şirkete devredildiği flip-up yapılanmasında pay devri, ortakların vergilendirilmesi, bildirimler ve sonrasındaki muhasebe ve vergi düzeni.

İletişim formu

Genel Bakış

Flip-up, Türkiye’deki bir şirketin ortaklarının yurt dışında bir holding şirket kurması ve Türkiye’deki şirketin paylarını bu holdinge devretmesiyle yapılan yeniden yapılanmadır. İşlem sonunda Türk şirketinin payları yabancı holdinge geçer, ortaklar ise holdingin ortağı olur. Türk şirketi tüzel kişiliğini koruyarak Türkiye’de faaliyetine ve tam mükellefiyetine devam eder. Bu yapı genellikle yurt dışındaki yatırımcılardan finansman sağlanması amacıyla tercih edilir.

Şirketin hukuki merkezinin yurt dışına taşınması ise flip-up’tan farklı, ayrı şartlara bağlı bir işlemdir. (6103 sayılı Kanun m. 12, Ticaret Sicili Yönetmeliği m. 116)

Yurt dışındaki holding şirketin kuruluşu, ilgili ülkenin mevzuatına göre o ülkede yetkili yerel danışmanlar tarafından yürütülür. KEYBIZ CPAs & Advisors olarak Türkiye tarafındaki pay devri, bildirim, muhasebe ve vergi işlemlerini takip ediyoruz.

Flip-Up Öncesi ve Sonrası

	Flip-Up Öncesi	Flip-Up Sonrası
Ortaklık Yapısı	Ortaklar doğrudan Türkiye’deki şirketin ortağıdır	Ortaklar yurt dışındaki holding şirketin ortağıdır; holding şirket Türkiye’deki şirketin ortağıdır
Türkiye’deki Şirket	Yerli sermayeli şirket	Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu kapsamına girer; hisse devrinin gerçekleşmesini izleyen en geç bir ay içinde E-TUYS’ta yatırımcı, ortak listesi ve varsa bağlı iştirak bilgileri girilir (DYY Uygulama Yönetmeliği m. 5/c)
Türkiye’deki Şirketin Vergilendirilmesi	Tam mükellef	Tam mükellef olarak devam eder; holding şirketle yapılan işlemlerde transfer fiyatlandırması kuralları uygulanır (KVK m. 13)
Kâr Dağıtımı	Kâr payı Türkiye’deki ortaklara dağıtılır	Türk şirketi kâr payını holdinge dağıtır; vergi kesintisi Türk mevzuatına göre belirlenir, anlaşmadaki indirimli oran ancak mukimlik, gerçek lehtar ve anlaşma şartları sağlanırsa uygulanır. Holdingin nihai ortaklara yaptığı dağıtım ayrıca değerlendirilir

Yabancı Ortaklı Şirket Kuruluşu

Flip-Up Süreci

01
Ülke ve Yapının Belirlenmesi
- Yatırımcıların beklentileri
- Holding şirketin kurulacağı ülkenin şirket ve vergi mevzuatı
- Türkiye ile o ülke arasında çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması bulunup bulunmadığı
- İşlemin ortaklar ve Türkiye’deki şirket açısından vergisel sonuçları
Yurt Dışında Holding Şirketin Kurulması

Holding şirket, ilgili ülkenin mevzuatına göre o ülkede yetkili yerel danışmanlar aracılığıyla kurulur. Ayrıntılar için Yurt Dışında Şirket Kuruluşu sayfamıza bakabilirsiniz.
03
Payların Holding Şirkete Devri
- Limited şirket: Esas sermaye payının devri yazılı yapılır ve tarafların imzaları noterce onaylanır. Şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse devir için ortaklar genel kurulunun onayı gerekir. (TTK m. 595)
- Anonim şirket: Ciro edilmiş pay senedinin zilyetliğinin devralana geçirilmesiyle devir, nama yazılı pay senetleri için geçerlidir. (TTK m. 490) Senede bağlanmamış paylarda, hamiline yazılı pay senetlerinde veya esas sözleşmede devir kısıtı bulunduğunda devir usulü payın niteliğine göre ayrıca kontrol edilir.
- İzin ve bildirimler: Şirket izne tabi bir sektörde faaliyet gösteriyorsa ilgili kurumun izni; işlem kontrol değişikliği doğuruyor ve eşikleri aşıyorsa Rekabet Kurumu izni ayrıca değerlendirilir.
04
Ortakların Vergilendirilmesi
- Gerçek kişi ortaklar: Payların bir ticaret şirketine sermaye olarak konulması (aynî sermaye) ve trampası elden çıkarma sayılır. (GVK mük. m. 80) Kanundaki istisna, tam mükellef kurumlara ait ve iki yıldan fazla elde tutulan hisse senetleri içindir; limited şirket ortaklık paylarına uygulanmaz. Vergi sonucu payın hukuki niteliğine, edinim şekline, iktisap tarihine ve işlem modeline göre belirlenir.
- Kurum ortaklar: En az iki tam yıl aktifte bulunan iştirak hisselerinin satış kazancında istisna oranı, 9160 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile %50’dir. (KVK m. 5/1-e) İki yıllık süre tek şart değildir: istisna tutarı beş yıl özel fon hesabında tutulur ve satış bedeli satış yılını izleyen ikinci takvim yılı sonuna kadar tahsil edilmelidir. Nakit satış, aynî sermaye olarak koyma ve holding payı karşılığında devir işlemlerinin vergisel sonuçları ayrı ayrı değerlendirilir; flip-up için otomatik bir istisna veya vergi ertelemesi bulunmaz.
- Hisse değişimi: Vergisiz hisse değişimi için payları devralan şirketin Türkiye’de tam mükellef bir sermaye şirketi olması, devraldığı şirketin yönetimini ve pay çoğunluğunu edinmesi ve karşılığında kendi paylarını vermesi gerekir. (KVK m. 19/3-c, m. 20) Devralan holding Türkiye’de tam mükellef değilse bu rejim uygulanmaz.
- Mukimlik: Holdingin yabancı ülkede kurulmuş olması tek başına vergi mukimliğini belirlemez. Kanuni merkezi veya iş merkezi Türkiye’de bulunan kurum tam mükelleftir (KVK m. 3); holdingin fiilen nereden yönetildiği bu nedenle ayrıca değerlendirilir.
Sermaye İhracı ve E-TUYS Bildirimleri

Sermaye ihracı bildirimi: Türkiye’de yerleşik ortaklar, yurt dışında şirket kurmak veya mevcut şirkete ortak olmak için yaptıkları ilk nakdî veya aynî sermaye ihracını izleyen üç ay içinde bilgi formunu Hazine ve Maliye Bakanlığına ve Ticaret Bakanlığına gönderir. Form, Ticaret Bakanlığının Yurt Dışı Yatırım Bildirimi sayfasındadır. (Tebliğ 2008-32/34 m. 10)
E-TUYS: Tamamen yerli sermayeli şirket, holdingin ortak olmasıyla Kanun kapsamına girerse hisse devrinin gerçekleşmesini izleyen en geç bir ay içinde E-TUYS’ta Yatırımcı, Ortak Listesi ve varsa Bağlı İştirakleri alanlarını doldurur. Şirket zaten yabancı sermayeliyse hisse devrinin gerçekleşmesini izleyen en geç bir ay içinde Ortaklar Listesi güncellenir; hisse devrine istinaden ödeme yapılmışsa EK-2 Sermaye Bilgi Formu ödemeyi izleyen bir ay içinde doldurulur. (DYY Kanunu Uygulama Yönetmeliği m. 5)
06
Flip-Up Sonrası Muhasebe ve Vergi Düzeni
- Türk şirketinin holdingle yaptığı işlemler emsallere uygunluk ilkesine göre yürütülür. (KVK m. 13)
- Türk şirketinden holdinge dağıtım: Vergi kesintisi Türk mevzuatına göre yapılır; anlaşmadaki indirimli oran ancak holdingin anlaşmaya taraf ülkede mukim ve gerçek lehtar olması ve anlaşmanın diğer şartlarını sağlaması hâlinde uygulanır.
- Holdingden nihai ortaklara dağıtım: Holdingin bulunduğu ülkenin mevzuatına ve ortakların Türkiye’deki vergisel durumuna göre ayrıca değerlendirilir.
- Kontrol edilen yabancı kurum: Tam mükellef gerçek kişi ve kurumların holding üzerindeki kontrolü doğrudan veya dolaylı olarak en az %50 ise ve KVK m. 7’deki pasif gelir, vergi yükü ve hasılat şartları birlikte gerçekleşiyorsa, holdingin kazancı dağıtılmasa da holdinge ortak olan Türkiye’deki tam mükellef kurumların kurumlar vergisi matrahına iştirak payı oranında dahil edilir. Holdingin ortakları yalnızca gerçek kişilerse bu hükmün etkisi ayrıca değerlendirilir. (KVK m. 7)
Ayrıntılar için Uluslararası Vergi ve Transfer Fiyatlandırması sayfalarımıza bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Flip-Up’ta Türkiye’deki Şirket Kapanır mı?

Hayır. Türk şirketinin payları yabancı holdinge geçer; şirket tüzel kişiliğini koruyarak Türkiye’de faaliyetine ve tam mükellefiyetine devam eder. Hukuki merkezin yurt dışına taşınması ayrı bir işlemdir. (6103 sayılı Kanun m. 12)

Payların Holding Şirkete Devri Vergiye Tabi midir?

Payların bir şirkete sermaye olarak konulması veya trampası elden çıkarma sayılır. (GVK mük. m. 80) Gerçek kişi ortaklarda sonuç payın niteliğine, edinim şekline ve iktisap tarihine göre belirlenir. Kurum ortaklarda iştirak hissesi satış kazancı istisnası %50 oranında ve kanundaki şartlarla uygulanır. (KVK m. 5/1-e, 9160 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı) Flip-up için otomatik bir istisna veya erteleme yoktur.

Flip-Up Vergisiz Hisse Değişimi Sayılır mı?

Vergisiz hisse değişimi için payları devralan şirketin Türkiye’de tam mükellef bir sermaye şirketi olması, yönetimi ve pay çoğunluğunu edinmesi ve karşılığında kendi paylarını vermesi gerekir. Devralan holding Türkiye’de tam mükellef değilse bu rejim uygulanmaz. (KVK m. 19/3-c, m. 20)

Flip-Up Sonrasında Hangi Bildirimler Yapılır?

Türkiye’de yerleşik ortaklar, ilk nakdî veya aynî sermaye ihracını izleyen üç ay içinde bilgi formunu Hazine ve Maliye Bakanlığına ve Ticaret Bakanlığına gönderir. (Tebliğ 2008-32/34 m. 10) Türk şirketi ilk kez yabancı ortak alıyorsa hisse devrinin gerçekleşmesini izleyen bir ay içinde E-TUYS’ta yatırımcı ve ortak bilgilerini girer; şirket zaten yabancı sermayeliyse aynı süre içinde ortaklar listesini günceller. (DYY Kanunu Uygulama Yönetmeliği m. 5)

Holding Şirket Hangi Ülkede Kurulmalı?

Ülke seçimi; yatırımcıların beklentilerine, ülkenin şirket ve vergi mevzuatına, Türkiye ile çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması bulunup bulunmadığına ve ortakların vergisel durumuna göre yapılır. Anlaşma hükümleri ancak mukimlik ve gerçek lehtar şartları sağlanırsa uygulanır.

Yurt Dışındaki Holdingin Kazancı Ortaklar İçin Türkiye’de Vergilendirilir mi?

Tam mükellef gerçek kişi ve kurumların kontrol oranı en az %50 ise ve KVK m. 7’deki pasif gelir, %10’dan az vergi yükü ve hasılat şartları birlikte gerçekleşiyorsa, holdingin kazancı dağıtılmasa da holdinge ortak olan Türkiye’deki tam mükellef kurumların kurumlar vergisi matrahına iştirak payı oranında dahil edilir. Bu hüküm gerçek kişi ortaklar için gelir vergisi matrahına ekleme öngörmez; gerçek kişilerde holdingden alınan kâr payları dağıtım anında değerlendirilir. Şartlar yoksa kontrol edilen yabancı kurum hükmü uygulanmaz. (KVK m. 7)

Yasal Dayanak