Transit Ticarette %95 Kurumlar Vergisi Matrah İndirimi Kimlere Uygulanır?

Türkiye’de kurumlar vergisi mükellefi olan bir şirket, yurt dışından satın aldığı malları Türkiye’ye getirmeden yurt dışında satarsa ya da Türkiye dışındaki taraflar arasında gerçekleşen bir mal alım satımına aracılık ederse, bu faaliyetlerden elde ettiği kazancın %95’ini kurum kazancından indirebilir (KVK m. 10/1-i). İndirimin hesaplandığı tutar hasılatın tamamı değildir: kapsamdaki faaliyetlerin hasılatından bu faaliyetlere ait maliyet ve giderler düşüldükten sonra kalan kapsam içi kazançtır. Bu hüküm 7582 sayılı Kanunla yeniden yazılmıştır ve 1 Ocak 2026’dan itibaren başlayan hesap dönemlerinin kazançlarına uygulanır. Bu nedenle ilk uygulama, 2026 takvim yılına ait ve 2027’de verilecek kurumlar vergisi beyannamesinde olacaktır. Endüstri bölgelerinden Cumhurbaşkanınca uygun bulunanlarda ya da katılımcı belgesiyle İstanbul Finans Merkezi’nde faaliyet gösteren kurumlarda oran %100’dür. Her iki oran için de kazancın, elde edildiği hesap dönemine ilişkin yıllık kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye’ye transfer edilmesi şarttır.

Yasal Dayanak ve Düzenlemenin Niteliği

İndirim, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun (KVK) “Diğer indirimler” başlıklı 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde yer alır. Bent ilk olarak 7421 sayılı Kanunla eklenmişti. 21/5/2026 tarihli ve 7582 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 7 nci maddesi ise bendi baştan değiştirmiştir. Bu kanun 4 Haziran 2026 tarihli ve 33270 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

Düzenleme teknik olarak bir kazanç indirimidir. Yani gelir vergi dışı bırakılan bir istisna olarak değil, kurum kazancından düşülen bir indirim olarak tasarlanmıştır. Uygulamada sonuç bir matrah indirimidir: kazancın %95’i beyannamede indirim olarak gösterilir, kalan %5 genel kurumlar vergisi oranıyla vergilendirilir. Kurumlar vergisinin genel oranı %25’tir (KVK m. 32/1).

Uygulamanın ayrıntıları, Kurumlar Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 1)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No: 26) ile açıklanmıştır. Bu tebliğ 4 Temmuz 2026 tarihli ve 33300 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış olup açıklamalar Seri No: 1 Tebliğin 10.7 numaralı bölümündedir.

İndirim Kapsamındaki Faaliyetler

Kanun iki faaliyet türünü sayar (KVK m. 10/1-i; Tebliğ 10.7.1):

• Transit alım satım: Yurt dışından satın alınan malların Türkiye’ye getirilmeksizin yurt dışında satılması. Örnek: Türkiye’deki şirket Almanya’daki bir üreticiden mal alır ve mal doğrudan Fransa’daki alıcıya gönderilir.
• Aracılık: Yurt dışında gerçekleşen mal alım satımlarına aracılık edilmesi. Örnek: Türkiye’deki şirket, İtalya’daki satıcı ile Mısır’daki alıcı arasındaki satışa aracılık eder ve komisyon alır.

Tebliğe göre kapsam, belirli koşullarla şu işlemleri de içerir (Tebliğ 10.7.1):

• Gümrüklü antrepodaki mallar: Mal Türkiye’ye getirilip gümrüklü antrepoda depolanabilir. Serbest dolaşıma sokulmadan ve herhangi bir işleme tabi tutulmadan yurt dışındaki bir alıcıya satılırsa indirim uygulanır. Antrepodaki mal Türkiye’deki bir alıcıya satılırsa ya da serbest dolaşıma sokulursa indirimden yararlanılamaz.
• Dijital kodlar: Yurt dışından alınan aktivasyon kodu, e-pin, oyun kodu, lisans kodu, abonelik kodu ve benzerleri kapsamdadır. Bunların niteliği değiştirilmemeli, Türkiye’de kullanılmamalı veya Türkiye’deki kişilere satılmamalı, doğrudan yurt dışında mukim kişilere satılmalıdır. Belirli bir ürün veya hizmeti temsil etmeyen, ödeme aracı niteliğindeki bakiye, cüzdan kodu ve hediye kartı gibi değerler kapsam dışındadır.
• Gayrimaddi haklar: Yurt dışından alınan telif, marka, patent, lisans ve benzeri haklar da kapsamdadır. Bunlar değiştirilmeden ve Türkiye’de kullanılmadan doğrudan yurt dışında mukim kişilere satılmalı ya da bu satışlara aracılık edilmelidir. Satıştan sonra satıcıda hak üzerinde tasarruf yetkisi kalmamalıdır.

Mal önce Türkiye’ye getirilir, ardından yurt dışına satılırsa (antrepo istisnası dışında) indirim uygulanmaz (Tebliğ 10.7.1, Örnek 1).

Kimler Yararlanabilir?

Kanun metni lehine indirim tanınanları “kurumlar” olarak tanımlar. Ayrıca “Türkiye’de yerleşik” veya “tam mükellef” gibi ek bir sınır koymaz. Yabancı ortaklı şirketler açısından durum şöyledir:

• Ortaklarının tamamı yabancı olsa bile Türkiye’de kurulmuş bir limited veya anonim şirket kurumlar vergisi mükellefidir. Şartları sağlarsa indirimden yararlanabilir.
• Herhangi bir faaliyet koluna veya asgari sermayeye bağlı bir şart yoktur. %100 oran için ise ek şart aranır: ya Cumhurbaşkanınca uygun bulunan bir endüstri bölgesinde faaliyet gösterilmeli ya da 7412 sayılı Kanun kapsamında İstanbul Finans Merkezi katılımcı belgesi alınmalıdır.
• Yabancı bir şirketin Türkiye’deki şubesi (dar mükellef işyeri) kanun metninde ayrıca ele alınmamıştır. Tebliğ de bu konuda bir açıklama yapmamaktadır. Şube yapısıyla planlama yapılacaksa bu nokta ayrıca değerlendirilmelidir.

Transit ticaret için Türkiye’de yeni bir şirket kurmayı düşünen yatırımcılar, şirket türü ve kuruluş adımları için yabancı ortaklı şirket kuruluşu sayfasına bakabilir.

İndirimden Yararlanma Şartları

Kanun ve tebliğe göre şu şartların birlikte sağlanması gerekir (KVK m. 10/1-i; Tebliğ 10.7.1, 10.7.2.2):

1. Faaliyet şartı: Kazanç, yukarıda sayılan transit alım satım veya aracılık faaliyetinden elde edilmiş olmalıdır.
2. Tarafların Türkiye’de olmaması: Aracılık faaliyetine konu malların satıcısı ve alıcısı Türkiye’de bulunmamalıdır. Taraflardan biri Türkiye’deyse indirim uygulanmaz. Transit satışta da mal Türkiye’deki bir alıcıya satılmamalıdır.
3. Transfer şartı: Kazanç, elde edildiği hesap dönemine ait yıllık kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye’ye transfer edilmelidir.
4. Kayıt şartı: İndirim kapsamındaki ve kapsam dışındaki hasılat, maliyet ve giderler ayrı izlenmeli, birbiriyle ilişkilendirilmemeli ve kayıtlar bu ayrımı gösterecek şekilde tutulmalıdır. Defter ve belge düzeni için yasal defterler ve e-Defter sayfasına bakabilirsiniz.
5. %100 oran için ek şart: İstanbul Finans Merkezi’nde katılımcı belgesine sahip olmak ya da Cumhurbaşkanınca uygun bulunmuş bir endüstri bölgesinde faaliyet göstermek gerekir.

Transfer Şartının Ayrıntıları

Tebliğe göre bu kazançlar, elde edildikleri dönemde kurum kazancına dahil edilmek zorundadır. Beyanname süresinin sonuna kadar Türkiye’ye transfer edilmeyen kısım için indirim uygulanmaz. Bu süre içinde transfer edilmeyen kazanç sonraki yıllarda Türkiye’ye getirilse bile indirimden yararlanılamaz (Tebliğ 10.7.1). Kısmi transferde indirim yalnızca transfer edilen kısma uygulanır.

Transfer için son gün, KVK m. 10/1-i uyarınca kazancın elde edildiği hesap dönemine ait yıllık kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihtir. Bu tarih iki ayrı düzenlemeye bakılarak belirlenir:

• Kanun metni: Kurumlar vergisi beyannamesi, hesap döneminin kapandığı ayı izleyen dördüncü ayın birinci gününden yirmibeşinci günü akşamına kadar verilir (KVK m. 14/3). Bu metne göre 2026 takvim yılı için son gün 25 Nisan 2027 (pazar) olurdu.
• GİB’in genel uygulaması: Gelir İdaresi Başkanlığı, beyanname verme sürelerinin son gününü kanuni süreden itibaren bir ayı geçmemek üzere yeniden belirlemeye yetkilidir (VUK mükerrer m. 28). Bu yetkiyle yayımlanan 29.03.2019 tarihli VUK Sirküleri 115 (VUK-115/2019-5), kurumlar vergisi beyannamesinin verilme süresini “yeni bir belirleme yapılıncaya kadar” ödeme süresinin son gününe, yani takvim yılı mükellefleri için Nisan ayının son gününe uzatmıştır. Son yıllarda beyan dönemi bu şekilde uygulanmıştır: GİB’in duyurusuna göre 2025 hesap dönemi beyannamesi 1–30 Nisan 2026 tarihleri arasında verilmiştir; 2024 hesap dönemi için ise 30 Nisan 2025 olan süre, VUK Sirküleri 188 ile ayrıca 5 Mayıs 2025’e uzatılmıştır.

9 Kasım 2026 itibarıyla GİB’in 2027 beyan dönemine (2026 hesap dönemi) özgü bir duyurusu veya sirküleri bulunmamaktadır. Genel uygulama sürerse 2026 takvim yılı için beyannamenin verilmesi gereken son gün ve dolayısıyla transfer için son gün 30 Nisan 2027 (cuma) olur. Beyan döneminde sirkülerle ek bir uzatma yapılırsa, bu uzatmanın transfer süresine etkisi ayrıca değerlendirilmelidir; transferin 30 Nisan 2027’ye kadar tamamlanması daha güvenli bir yoldur. Özel hesap dönemine tabi kurumlarda tarih, kendi hesap döneminin kapandığı aya göre hesaplanır.

İndirim Tutarının Hesaplanması

İndirim, kapsamdaki faaliyetlerin hasılatından bu faaliyetler için yüklenilen gider ve maliyetler düşülerek bulunan kazanç üzerinden hesaplanır (Tebliğ 10.7.2.1):

Hesaplamada dikkat edilecek kurallar (Tebliğ 10.7.2.1, 10.7.2.3):

• İndirim, beyannamenin “Kazancın Bulunması Halinde İndirilecek İstisna ve İndirimler” bölümünde gösterilir.
• Diğer indirim ve istisnalar ya da geçmiş yıl zararları nedeniyle indirilemeyen tutar sonraki dönemlere devredilemez.
• Faaliyet zararla sonuçlanırsa indirim olmaz.
• Kasadaki nakitlerden elde edilen faiz, döviz değerlemesinden doğan kur farkı, iktisadi kıymet satış kazancı ve olağan dışı gelirler indirim kapsamında değerlendirilemez.

Cumhurbaşkanı, bentteki oranları sıfıra kadar indirmeye ve %100’e kadar artırmaya yetkilidir (KVK m. 10/1-i, son cümle). Bu nedenle her dönem için uygulanacak oran, beyan öncesinde yayımlanmış bir Cumhurbaşkanı Kararı olup olmadığı kontrol edilerek teyit edilmelidir.

Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi ile İlişkisi

Kurumlar vergisi, indirim ve istisnalar düşülmeden önceki kurum kazancının %10’undan az olamaz (KVK m. 32/C-1). 7582 sayılı Kanun’un 9 uncu maddesi, 10/1-i bendindeki indirimi asgari kurumlar vergisi matrahından düşülebilecek indirimler arasına eklemiştir (KVK m. 32/C-2-b; Tebliğ 32.5.5). Böylece transit ticaret kazancına sağlanan indirim, asgari vergi hesabında geri alınmaz. Yeni kurulan kurumlara ise faaliyete başlanılan hesap döneminden itibaren üç hesap dönemi boyunca asgari kurumlar vergisi uygulanmaz (KVK m. 32/C-5).

İhracat Kazancına Tanınan 5 Puan İndirim

İhracat yapan kurumların münhasıran ihracattan elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranı 5 puan indirimli uygulanır (KVK m. 32/7). Tebliğ, yurt dışından alınan malların Türkiye’ye girmeksizin başka bir ülkedeki müşteriye satılmasından elde edilen kazancın da bu 5 puan indirimden yararlanabileceğini belirtir (Tebliğ 32.1.2.5).

Tebliğde, hizmet ihracı indirimi (KVK m. 10/1-ğ) için ayrı bir açıklama vardır: kazancın indirime konu edilip vergi dışı bırakılan kısmına ayrıca 5 puan indirim uygulanmaz, 5 puan indirim yalnızca kalan tutara uygulanabilir. Tebliğde 10/1-i indirimi ile 5 puan indirimin birlikte nasıl uygulanacağına dair doğrudan bir açıklama yoktur. Aşağıdaki örnekte bu nedenle 5 puan indirim hesaba katılmamıştır.

Hesaplama Örneği: 2026 Hesap Dönemi

Varsayımlar:

• Ortaklarının tamamı Hollanda’da yerleşik olan (A) Ltd. Şti., İstanbul’da faaliyet gösteriyor. Hesap dönemi 2026 takvim yılıdır. Şirket İstanbul Finans Merkezi katılımcısı değildir ve endüstri bölgesinde faaliyet göstermemektedir.
• Şirket, Çin’deki bir üreticiden aldığı makine parçalarını Türkiye’ye getirmeden Romanya’daki bir alıcıya satmıştır. Bu satışların hasılatı 20.000.000 TL, satılan malların maliyeti 16.500.000 TL, bu faaliyete doğrudan ait giderler 1.500.000 TL’dir. Transit faaliyet kazancı 2.000.000 TL’dir.
• Şirketin Türkiye’deki müşterilere verdiği danışmanlık hizmetinden kazancı 1.000.000 TL’dir.
• Kanunen kabul edilmeyen gider, geçmiş yıl zararı ve başka bir indirim veya istisna yoktur. Şirket faaliyetinin dördüncü yılındadır, yani asgari kurumlar vergisi uygulanır. 5 puan ihracat indirimi dikkate alınmamıştır.
• Transit kazancın tamamı, 2026 hesap dönemi beyannamesinin verilmesi gereken tarihten önce Türkiye’deki banka hesabına transfer edilmiştir. GİB’in genel uygulaması sürerse bu tarih 30 Nisan 2027’dir.

1. Kurum kazancı: 2.000.000 + 1.000.000 = 3.000.000 TL
2. Transit ticaret indirimi: 2.000.000 × %95 = 1.900.000 TL
3. Kurumlar vergisi matrahı: 3.000.000 − 1.900.000 = 1.100.000 TL
4. Hesaplanan kurumlar vergisi: 1.100.000 × %25 = 275.000 TL
5. Asgari kurumlar vergisi kontrolü: (3.000.000 − 1.900.000) × %10 = 110.000 TL. Bu tutar 275.000 TL’den düşük olduğundan hesaplanan vergi 275.000 TL’dir. Bu tutardan, dönem içinde ödenen geçici vergiler mahsup edilir.
6. Karşılaştırma: İndirim olmasaydı vergi 3.000.000 × %25 = 750.000 TL olurdu. Transit kazanca düşen vergi 2.000.000 × %5 × %25 = 25.000 TL’dir. Bu da transit kazancın %1,25’ine karşılık gelir. Bu oran yalnızca bu örneğin varsayımları için geçerlidir: indirimin tamamının kullanıldığı, %95 oranının değiştirilmediği, 5 puan ihracat indirimi, geçmiş yıl zararı ve başka bir indirim veya istisnanın bulunmadığı durum. Bu varsayımlardan biri değişirse sonuç da değişebilir.

Kısmi transfer varyantı: Transit kazancın beyanname süresi içinde yalnızca 1.500.000 TL’lik kısmı Türkiye’ye transfer edilmiş olsun.

1. İndirim: 1.500.000 × %95 = 1.425.000 TL
2. Matrah: 3.000.000 − 1.425.000 = 1.575.000 TL
3. Kurumlar vergisi: 1.575.000 × %25 = 393.750 TL

Transfer edilmeyen 500.000 TL sonradan Türkiye’ye getirilse bile 2026 dönemi için indirim konusu yapılamaz.

Kurum kazancı ortaklara dağıtılırsa kâr payı ayrıca stopaja tabi olabilir. Yabancı ortaklar için bu konu yurt dışı ortak kâr payı stopajı yazımızda ele alınmaktadır.

Yürürlük ve Uygulama Takvimi

Özel hesap dönemine tabi kurumlarda, 1/1/2026 ve sonrasında başlayan ilk özel hesap dönemi esas alınır.

Pratik Kontrol Listesi

• Sözleşme, fatura, konşimento veya taşıma belgeleri malın Türkiye’ye getirilmediğini, getirildiyse yalnızca gümrüklü antrepoda kaldığını gösteriyor mu?
• Satıcı ve alıcının Türkiye dışında olduğu belgelenebiliyor mu?
• Transit faaliyetin hasılat, maliyet ve giderleri ayrı hesaplarda izleniyor mu?
• Tahsilatlar beyanname süresi dolmadan Türkiye’ye transfer edildi mi ve transfer banka kayıtlarıyla gösterilebiliyor mu?
• Alıcı veya satıcı şirketin ilişkili kişisi ise fiyatlar, transfer fiyatlandırması kurallarına (KVK m. 13) uygun belirlendi mi?
• Beyan öncesinde oranı değiştiren bir Cumhurbaşkanı Kararı yayımlandı mı?

Beyanname hazırlığı için vergi beyannamelerinin hazırlanması sayfasına bakabilirsiniz. Uluslararası yapılar için ise uluslararası vergi danışmanlığı sayfası yol gösterebilir. Şirketinize özgü durum için iletişim sayfamızdan bize yazabilirsiniz.

Son mevzuat kontrolü: 9 Kasım 2026 · Kapsadığı dönem: 2026 hesap dönemi (2027’de verilecek beyanname)