Türkiye’ye Yeni Yerleşen Gerçek Kişiler İçin 20 Yıllık Yurt Dışı Gelir İstisnası

Evet, böyle bir istisna yürürlükte. 7582 sayılı Kanun ile Gelir Vergisi Kanunu’na (GVK) mükerrer 20/D maddesi eklendi. Buna göre 1 Ocak 2026’dan itibaren Türkiye’de yerleşmiş sayılan ve bundan önceki son üç takvim yılında Türkiye’de ikametgâhı ve vergi mükellefiyeti bulunmayan gerçek kişilerin Türkiye dışında elde ettiği kazanç ve iratlar yirmi yıl boyunca gelir vergisinden istisnadır (GVK mük. m. 20/D-1; 7582 s. Kanun m. 4 ve m. 14/a). Üç takvim yılı şartının bir istisnası vardır: bu dönemde Türkiye’de yalnızca gayrimenkul sermaye iradı (örneğin kira), menkul sermaye iradı veya değer artışı kazancı nedeniyle mükellefiyet bulunması engel değildir (GVK mük. m. 20/D-2). İstisnadan yararlanmak için süresi içinde vergi dairesine başvurup istisna belgesi almak gerekir. Türkiye kaynaklı gelirler ise her zamanki gibi vergilendirilir. Ödemenin yurt dışındaki bir müşteriden gelmesi, gelirin kaynağını tek başına belirlemez: Türkiye’de verilen bir hizmetin bedeli, yabancı müşteriden alınsa da istisna kapsamına girmez (333 Seri No.lu GVGT m. 3, Örnek 10).

Yasal Dayanak ve Yürürlük

Düzenleme, 21/5/2026 tarihli 7582 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 4. maddesiyle getirildi. Kanun, 4 Haziran 2026 tarihli ve 33270 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Yürürlük maddesine göre 4. madde yayımı tarihinde yürürlüğe girdi. Ancak madde, 1/1/2026 tarihinden itibaren Türkiye’ye yerleşmiş sayılanlara uygulanır (7582 s. Kanun m. 14/a). Bu nedenle 2025 veya daha önce Türkiye’ye yerleşmiş kişiler bu istisnadan yararlanamaz.

Uygulamanın usul ve esasları, 4 Temmuz 2026 tarihli ve 33300 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 333) ile belirlendi. Tebliğ de yayımı tarihinde yürürlüğe girdi (333 Seri No.lu GVGT m. 7). 7582 sayılı Kanun, bu istisna için GVK’ya geçici madde eklememiştir; Kanunla eklenen tek geçici madde, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun geçici 19. maddesidir (7582 s. Kanun m. 10). İstisnanın zaman bakımından uygulaması, yürürlük maddesindeki 1/1/2026 tarihine bağlanmıştır (m. 14/a).

Kimler Yararlanabilir

İstisnadan yalnızca gerçek kişiler yararlanır. Kurumlar vergisi mükellefi şirketler kapsam dışındadır (333 Seri No.lu GVGT m. 3). Şartlar şunlardır:

• Türkiye’de yerleşmiş sayılmak. Kişi, başvuru tarihi itibarıyla Türkiye’de yerleşik olmalıdır (333 Seri No.lu GVGT m. 3/2).
• Yerleşme tarihinin 1/1/2026 veya sonrası olması (7582 s. Kanun m. 14/a; 333 Seri No.lu GVGT m. 3/3).
• Geriye dönük üç takvim yılı şartı. Türkiye’de yerleşmiş sayılmadan önceki son üç takvim yılında Türkiye’de ikametgâhın ve vergi mükellefiyetinin bulunmaması gerekir (GVK mük. m. 20/D-1). Örneğin 2026’da yerleşen bir kişi için bakılan yıllar 2023, 2024 ve 2025’tir.
• Süresinde başvuru ve istisna belgesi. İstisna kendiliğinden uygulanmaz. Belge alınması gerekir (aşağıya bakınız).

Hangi Önceki Mükellefiyetler Engel Oluşturmaz

Kanun, üç yıllık dönemde Türkiye’de yalnızca gayrimenkul sermaye iradı (örneğin kira), menkul sermaye iradı (örneğin kâr payı, faiz) veya değer artışı kazancı nedeniyle mükellef olmuş olmayı engel saymaz (GVK mük. m. 20/D-2; 333 Seri No.lu GVGT m. 3/5). Tebliğde, yerleşmeden önce Türkiye’de kira geliri beyan eden kişiye belge verilmesine engel olmadığı örneklenmiştir (333 Seri No.lu GVGT m. 3, Örnek 5). Kanun metninde sayılan istisnalar yalnızca bu üç gelir türüdür. Tebliğ örneklerinde, bu dönemde Türkiye’de ücret geliri, ticari kazanç veya kayıt dışı ticari faaliyet bulunması hâlinde belge verilmediği görülmektedir (333 Seri No.lu GVGT m. 3, Örnek 6, 7 ve 12). Serbest meslek ve zirai kazanç tebliğde ayrıca örneklenmemiştir. Ancak kanunda sayılan istisnaların dışında kaldıkları için bu gelirlerden doğan bir mükellefiyetin de engel oluşturacağı değerlendirilmelidir.

Yerleştikten sonra Türkiye’de başlanan bir faaliyet, geriye dönük şartı etkilemez. Tebliğdeki bir örnekte yerleşmeden birkaç ay sonra perakende ticarete başlayan kişiye belge verilmektedir (333 Seri No.lu GVGT m. 3, Örnek 3). Önceden Türkiye’de yaşamış, ayrılmış ve geri dönmüş kişide ise ayrılış yılı üç yıllık döneme denk geliyorsa şart sağlanmaz (aynı madde, Örnek 4).

Türkiye’de Yerleşme Kuralları ile İlişkisi

İstisnanın başlangıç noktası “Türkiye’de yerleşmiş sayılma”dır. Bu kavram GVK’nın genel hükümlerine dayanır. GVK m. 4’e göre ikametgâhı Türkiye’de bulunanlar ile bir takvim yılı içinde Türkiye’de devamlı olarak altı aydan fazla oturanlar Türkiye’de yerleşmiş sayılır. Geçici ayrılışlar bu süreyi kesmez. GVK m. 5’e göre ise belli ve geçici bir görev veya iş için ya da tahsil, tedavi, istirahat veya seyahat amacıyla gelen yabancılar, altı aydan fazla kalsalar da yerleşmiş sayılmaz.

Türkiye’de yerleşmiş sayılan kişiler, Türkiye içinde ve dışında elde ettikleri kazançların tamamı üzerinden tam mükellef olarak vergilendirilir (GVK m. 3). Mükerrer 20/D, bu genel kuralın yurt dışı kaynaklı kısım için yirmi yıllık bir istisnasıdır.

Tebliğ, yerleşme tarihinin hangi belgeyle ve hangi gün olarak tespit edileceğine dair ayrı bir kural koymamıştır. Örneklerde belirli bir yerleşme tarihi (örneğin 12/7/2026) esas alınmaktadır. Vergi dairesi geriye dönük üç yıldaki ikametgâh ve mükellefiyet durumunu, kişinin Türkiye’de yerleşmiş sayılıp sayılmadığını ve başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığını kontrol eder (333 Seri No.lu GVGT m. 3/4 ve m. 4). Bu nedenle giriş-çıkış kayıtları, ikamet izni, yurt dışındaki işin sona erdiğini gösteren belgeler ve önceki ülkedeki vergi kayıtları gibi kanıtları baştan düzenli tutmak önemlidir.

Kişi daha sonra Türkiye’den ayrılır ve yerleşik olmaktan çıkarsa, genel kurala dönülür. Dar mükellef olarak yalnızca Türkiye’de elde ettiği kazançlar üzerinden vergilendirilir (333 Seri No.lu GVGT m. 6).

İstisnanın Kapsadığı Gelirler

İstisna, yalnızca Türkiye dışında elde edilen kazanç ve iratları kapsar. Türkiye kaynaklı gelirler için vergi yükümlülükleri devam eder (333 Seri No.lu GVGT m. 3/7).

Örnek 10 önemlidir. Tebliğdeki örnekte Türkiye’de mühendis olarak çalışan kişi, yurt dışındaki müşterilerine Türkiye’deki yatırımlarla ilgili danışmanlık vermektedir; Türkiye’de verilen bu hizmetten doğan serbest meslek kazancı istisna kapsamında değildir. Ödemenin yurt dışındaki bir müşteriden gelmesi, gelirin kaynağını tek başına belirlemez. Serbest meslek kazancında belirleyici olan, faaliyetin Türkiye’de icra edilmesi veya Türkiye’de değerlendirilmesidir (GVK m. 7/4). Tersine, yurt dışında elde edilen bir gelirin Türkiye’deki banka hesabına aktarılması da onu Türkiye kaynaklı yapmaz (333 Seri No.lu GVGT m. 6, Örnek 13). Türk kaynaklı kâr payının vergilendirilmesi için kâr payı stopajı yazımıza bakabilirsiniz.

İstisnanın Sonuçları

• İstisna kapsamındaki yurt dışı kazançlar için yıllık beyanname verilmez. Başka gelirler için beyanname verilse de bu kazançlar beyannameye dahil edilmez (GVK mük. m. 20/D-3).
• Bu kazançlara ilişkin gider ve maliyetler, Türkiye’de vergiye tabi gelirden indirilemez (GVK mük. m. 20/D-4).
• Bu kazançlar için yurt dışında ödenen vergiler, Türkiye’de hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilemez (GVK mük. m. 20/D-5).
• Şartların taşınmadığı sonradan anlaşılırsa, zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergiler ziyaa uğramış sayılır (GVK mük. m. 20/D-6). Tebliğe göre bu durumda vergi, vergi ziyaı cezası ve gecikme faiziyle birlikte aranır (333 Seri No.lu GVGT m. 5).

Başvuru ve İstisna Belgesi

İstisnadan yararlanmak isteyen kişi, tarha yetkili vergi dairesine, yani vergilendirme yönünden bağlı olduğu vergi dairesine başvurur. Başvuru tarihinde kişinin Türkiye’de yerleşik olması gerekir (333 Seri No.lu GVGT m. 3/2). Şartlar sağlanıyorsa kendisine “Yurt Dışından Elde Edilen Kazanç ve İratlar İçin İstisna Belgesi” (tebliğ eki EK-1) verilir (333 Seri No.lu GVGT m. 3/4 ve m. 4).

Süresinde başvurmayan kişi istisnadan yararlanamaz. Tebliğdeki bir örnekte 2028’de yerleşip 2030’da başvuran kişiye belge verilmemektedir (333 Seri No.lu GVGT m. 3, Örnek 2). Tebliğ, başvuruda istenecek belgeleri tek tek saymamakta ve ayrı bir başvuru formu öngörmemektedir; tebliğ ekindeki tek form, vergi dairesinin düzenlediği istisna belgesidir (EK-1). Vergi dairesi geriye dönük üç yıldaki ikametgâh ve mükellefiyet durumunu, başvuru tarihinde Türkiye’de yerleşik olunup olunmadığını ve başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığını tespit ettikten sonra belgeyi verir (333 Seri No.lu GVGT m. 4). Yerleşme tarihini ve önceki yıllarda yurt dışında yaşandığını gösteren belgelerin başvuruyla birlikte hazır olması pratik açıdan yararlıdır.

Veraset ve İntikal Vergisi Yönü

7582 sayılı Kanun’un 2. maddesi, Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’nun (VİVK) 16. maddesine bir fıkra ekledi. Buna göre GVK mükerrer 20/D kapsamında istisnadan yararlananlardan, istisna süresi içinde gerçekleşen veraset yoluyla mal intikalinde vergi oranı %1 olarak uygulanır (VİVK m. 16/3). Bu hüküm de yayımı tarihinde, yani 4 Haziran 2026’da yürürlüğe girdi (7582 s. Kanun m. 14/ç).

İndirimli oran yalnızca veraset yoluyla, yani ölüm nedeniyle intikali kapsar. VİVK’ya göre vergiye tabi olan ivazsız intikaller, yani bağış ve benzeri karşılıksız edinimler için ayrı bir indirim getirilmemiştir (VİVK m. 1). Bu intikallerde genel tarife uygulanır. Hangi malların VİVK kapsamına girdiği ise genel kurallara göre belirlenir. Yurt dışında bulunan mallar için ayrıca değerlendirme yapılmalıdır.

Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları ile İlişkisi

İstisna, Türkiye’nin kendi vergilendirme hakkını yurt dışı kaynaklı gelir için kullanmaması anlamına gelir. Gelirin elde edildiği ülkenin vergileme hakkını ortadan kaldırmaz. Kaynak ülke, kendi mevzuatına ve varsa anlaşmaya göre vergi almaya devam edebilir. Bu vergi Türkiye’de mahsup edilemez (GVK mük. m. 20/D-5).

Kişi hem Türkiye’de hem önceki ülkesinde iç mevzuata göre yerleşik sayılıyorsa, ilgili anlaşmanın mukimlik maddesindeki ölçütler (daimi mesken, hayati menfaatler merkezi gibi) hangi ülkenin mukimi sayılacağını belirler. Anlaşma uygulamasında karşı ülkenin mukimi sayılan kişi açısından durumun ayrıca incelenmesi gerekir. Türkiye’den mukimlik belgesi alınması da karşı ülkede indirimli kaynak vergisi talep etmek için gerekebilir. Bu konular ülkeye ve anlaşmaya göre değişir. Her somut durumda yürürlükteki anlaşma metni ve protokolü okunmalıdır.

Örnek: 2026’da Türkiye’ye Taşınan Yabancı Bir Kişi

Varsayımlar (2026 takvim yılı):

• Yabancı uyruklu Bay A, 2023–2025 yıllarında yurt dışında yaşamış ve çalışmıştır. Bu yıllarda Türkiye’de ikametgâhı ve vergi mükellefiyeti yoktur.
• 2024’ten beri İstanbul’da bir dairesi vardır ve kiraya vermektedir. Bu nedenle kira geliri (gayrimenkul sermaye iradı) açısından Türkiye’de mükellef olmuştur.
• 15 Mart 2026’da Türkiye’ye taşınmış, ikamet izni almış ve yılın geri kalanını Türkiye’de geçirmiştir. 2026’da altı aydan fazla Türkiye’de kaldığı ve yerleşme amacıyla geldiği için Türkiye’de yerleşmiş sayılır (GVK m. 4).
• 2026’da elde ettiği gelirler (TL karşılıkları varsayımsaldır): yurt dışı şirketten kâr payı 2.000.000 TL; yurt dışındaki dairesinden kira 600.000 TL; İstanbul’daki dairesinden kira 480.000 TL; ortağı olduğu Türk şirketinde yöneticilik ücreti 1.800.000 TL.

1. Yerleşme tarihi: 15 Mart 2026, yani 1/1/2026 sonrası. Kanunun zaman şartı sağlanır (7582 s. Kanun m. 14/a).
2. Geriye dönük üç yıl: 2023, 2024, 2025. Türkiye’de ikametgâh yoktur. Tek mükellefiyet kira gelirinden doğmuştur. Bu, engel değildir (GVK mük. m. 20/D-2).
3. Başvuru: Yerleşme yılın son iki ayında olmadığından son başvuru tarihi 31 Aralık 2026’dır (333 Seri No.lu GVGT m. 3/4).
4. İstisna kapsamındaki gelir: 2.000.000 TL + 600.000 TL = 2.600.000 TL. Bu tutar beyannameye dahil edilmez. Yurt dışında bu gelirler için ödenen vergiler Türkiye’de mahsup edilmez.
5. Türkiye’de vergilendirilen gelir: İstanbul’daki daire kirası 480.000 TL ve Türk şirketinden alınan ücret 1.800.000 TL, toplam 2.280.000 TL. Ücret, işveren tarafından bordroda gelir vergisi tarifesine (GVK m. 103) göre stopaja tabi tutulur. Kira geliri ise genel hükümlere göre beyan edilir. Tutarların 2026 tarifesine göre hesabı bu örneğin kapsamı dışındadır.
6. Sonraki yıllar: Bay A Türkiye’de yerleşik kaldığı sürece yurt dışı kaynaklı kazançları yirmi yıl boyunca istisnadır. Bu yıllarda yurt dışında yeni bir ücret veya ticari kazanç elde etse de bu kazançlar kapsamdadır. Türkiye’de başlattığı bir faaliyet ise vergilendirilir ve geriye dönük şartı bozmaz (333 Seri No.lu GVGT m. 3, Örnek 3).

Aynı kişi 2023–2025 döneminde Türkiye’de bir şirkette bordrolu çalışmış olsaydı ücret geliri nedeniyle mükellefiyeti doğacağından belge alamazdı (333 Seri No.lu GVGT m. 3, Örnek 6).

Dikkat Edilecek Noktalar

• Kanun metni “yirmi yıl boyunca” demekle yetinir. Yirmi yılın hangi takvim yılından başlayıp hangi yılda biteceği ayrıca düzenlenmemiştir. Süre hesabında vergi dairesinin görüşü alınmalıdır.
• Türkiye’de bir şirket kuran ve oradan ücret veya kâr payı alan kişide bu gelirler Türkiye kaynaklıdır ve istisnaya girmez. Şirket kuruluşu ve ortaklık yapısı için yabancı ortaklı şirket kuruluşu sayfamıza bakabilirsiniz.
• Aynı Kanun, yurt içi ve yurt dışındaki bazı varlıkların bildirimine ilişkin ayrı bir düzenleme de içerir. Bu konu varlık barışı yazımızda ele alınmaktadır.
• Kişisel beyanname ve mukimlik konuları için bireysel vergi hizmetleri ve uluslararası vergi danışmanlığı sayfalarımıza bakabilirsiniz.

Kendinize özgü durum için iletişim sayfamızdan bize yazabilirsiniz.

Son mevzuat kontrolü: 9 Kasım 2026 · Kapsadığı dönem: 1 Ocak 2026 ve sonrasında Türkiye’de yerleşmiş sayılan gerçek kişiler