Yurt Dışında Şirket Kuruluşu

Ortağın kurum veya gerçek kişi olmasına göre farklıdır.

• Kurum yatırımcı: Türkiye’deki bir kurumun, kanuni ve iş merkezi Türkiye’de bulunmayan anonim veya limited şirket niteliğindeki bir yabancı kurumun sermayesine katılımından elde ettiği kazanç; yurt dışı iştirakin ödenmiş sermayesinin en az %10’una sahip olunması, payın kazancın elde edildiği tarih itibarıyla en az bir yıl kesintisiz elde tutulması, kazancın iştirakin bulunduğu ülkede en az %15 gelir ve kurumlar vergisi benzeri toplam vergi yükü taşıması ve ilgili dönemin kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye’ye transfer edilmesi şartlarıyla istisnadır. İştirakin esas faaliyet konusu finansal kiralama dahil finansman temini, sigorta hizmetleri veya menkul kıymet yatırımı ise vergi yükünün en az Türkiye’deki kurumlar vergisi oranında olması gerekir. (KVK m. 5/1-b)
• Kısmi istisna: Yurt dışı iştirakin ödenmiş sermayesinde asgari pay oranına sahip olunması ve kazancın ilgili dönemin kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye’ye transfer edilmesi hâlinde, bentteki diğer şartlar aranmaksızın kazancın bir kısmı istisnadır. 1.1.2026’dan itibaren başlayan vergilendirme dönemlerinde asgari pay oranı %20, istisna oranı %80’dir (11257 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı). Daha önce başlayan dönemlerde kanundaki %50 pay ve %50 istisna oranı uygulanır. (KVK m. 5/1-b)
• Gerçek kişi yatırımcı: Türkiye’de tam mükellef gerçek kişilerin, kanuni ve iş merkezi Türkiye’de bulunmayan anonim veya limited şirket niteliğindeki kurumlardan elde ettiği kâr paylarının yarısı; bu kurumların ödenmiş sermayesinde asgari pay oranına sahip olunması ve kâr payının elde edildiği yıla ilişkin yıllık gelir vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye’ye transfer edilmesi şartıyla gelir vergisinden müstesnadır. Asgari pay oranı 2026 ve sonraki yıllarda elde edilen kâr payları için %20 (11257 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı), önceki yıllar için kanundaki %50’dir. (GVK m. 22/4) Kurumlar Vergisi Kanunu’ndaki istisna ve mahsup kuralları gerçek kişilere uygulanmaz.

Evet. Yatırımcı, ilk nakdi veya ayni sermaye ihracını izleyen üç ay içinde Ticaret Bakanlığının sitesindeki bilgi formunu Hazine ve Maliye Bakanlığına ve Ticaret Bakanlığına gönderir; form her yıl güncellenir. (2008-32/34 sayılı Tebliğ m. 10) Bankalar ve gümrük idarelerinin ayrıca yaptığı bildirim, bu yükümlülüğün yerine geçmez. (32 Sayılı Karar m. 13)

Türkiye’de tam mükellef gerçek kişi ve kurumların doğrudan veya dolaylı olarak, ayrı ayrı ya da birlikte sermayesinin, kâr payının veya oy hakkının en az %50’sine sahip olarak kontrol ettiği yurt dışı iştirakin kazancı, şu şartların birlikte gerçekleşmesi hâlinde dağıtılsın veya dağıtılmasın Türkiye’de kurumlar vergisine tabidir: iştirakin toplam gayrisafi hasılatının en az %25’inin faiz, kâr payı, kira, lisans ücreti, menkul kıymet satış geliri gibi pasif gelirlerden oluşması; iştirakin ticari bilanço kârı üzerinden %10’dan az gelir ve kurumlar vergisi benzeri toplam vergi yükü taşıması ve iştirakin yıllık toplam gayrisafi hasılatının 100.000 TL karşılığı yabancı parayı geçmesi. Bu durumda iştirak kazancı, Türkiye’deki tam mükellef kurumun kurumlar vergisi matrahına iştirak payı oranında dahil edilir. (KVK m. 7)

Yabancı ülkelerde elde edilerek Türkiye’de genel sonuç hesaplarına intikal ettirilen kazançlardan mahallinde ödenen kurumlar vergisi ve benzeri vergiler, Türkiye’de bu kazançlar üzerinden hesaplanan kurumlar vergisinden indirilebilir. İndirilecek tutar, yurt dışı kazançlara Türkiye’deki kurumlar vergisi oranı uygulanarak bulunacak tutarı aşamaz. Yabancı ülkede vergi ödendiğinin, yetkili makamlardan alınıp mahallindeki Türk elçilik veya konsolosluklarınca tasdik edilen belgelerle tevsik edilmesi gerekir. (KVK m. 33/1, 4, 6)

Yurt dışı iştirakten alınan kâr paylarında ise, iştirakin sermayesinin veya oy hakkının doğrudan veya dolaylı olarak en az %25’ine sahip olunması hâlinde, iştirakin bulunduğu ülkede kâr payı dağıtımına kaynak oluşturan kazançlar üzerinden ödenen vergilerin kâr payına isabet eden kısmı da mahsup edilebilir. (KVK m. 33/3) Bu kurallar kurumlar vergisi mükellefleri içindir; gerçek kişilere genellenmez.

Şirket ayrı tüzel kişiliğe sahiptir; şube ise Türkiye’deki şirketin bir parçasıdır. Kazançların Türkiye’de vergilendirilmesi ve istisna şartları iki yapıda farklıdır. Seçim faaliyetin niteliğine, ülkenin mevzuatına ve vergisel sonuçlara göre yapılır.

Yerel kuruluş işlemleri her ülkede o ülkenin yetkili danışmanları tarafından yürütülür; KEYBIZ CPAs & Advisors Türkiye tarafındaki karar, bildirim, muhasebe ve vergi işlemlerini takip eder. Ülkeye göre süreç ve belgeler değiştiği için her talep ayrıca değerlendirilir.

Türkiye ile ilgili ülke arasında anlaşma varsa kâr payı, faiz ve işyeri kazançlarının hangi ülkede ve hangi oranda vergilendirileceği anlaşma hükümlerine göre belirlenir. Anlaşma, Türkiye’deki iç mevzuat ve ilgili ülkenin mevzuatı birlikte incelenir. Ülkeye özgü kuruluş koşulları ve vergi sonuçları, ilgili ülkenin resmî kaynaklarından kontrol edilerek değerlendirilir.