مشاوره شرکتی
تصفیه و بستن شرکت
ترازنامههای تصفیه، فراخوان طلبکاران، دوره انتظار، اظهارنامههای مالیاتی دوره تصفیه و بستن پرونده مالیاتی در شرکتهای سهامی و با مسئولیت محدود، از تصمیم انحلال تا حذف از ثبت تجارت.
فرم تماس
نمای کلی
شرکتی که منحل شده است، وارد مرحله تصفیه (tasfiye) میشود. شرکت در حال تصفیه تا پایان تصفیه شخصیت حقوقی خود را حفظ میکند و نام تجاری خود را با افزودن عبارت «در حال تصفیه» (tasfiye halinde) به کار میبرد؛ اختیارات ارکان آن به هدف تصفیه محدود است. (قانون تجارت ترکیه شماره 6102، ماده 533) برای شرکتهای با مسئولیت محدود (limited şirket) نیز مقررات شرکتهای سهامی (anonim şirket) درباره روند تصفیه و اختیارات ارکان شرکت در تصفیه اعمال میشود. (قانون تجارت ترکیه شماره 6102، مواد 636/5، 643)
برای انحلال شرکت با تصمیم مجمع عمومی، در شرکت سهامی رأی موافق سهامی که دستکم هفتاد و پنج درصد سرمایه را نمایندگی میکنند (قانون تجارت ترکیه شماره 6102، مواد 529/1-d، 421/3) و در شرکت با مسئولیت محدود دستکم دو سوم آرای حاضر همراه با اکثریت مطلق سرمایه دارای حق رأی لازم است. (قانون تجارت ترکیه شماره 6102، ماده 621/1-ı) انحلال توسط هیئتمدیره یا مدیران در ثبت تجارت ثبت و آگهی میشود. (قانون تجارت ترکیه شماره 6102، ماده 532)
از نظر مالیاتی، تصفیه از تاریخ ثبت تصمیم مجمع عمومی برای ورود به تصفیه آغاز میشود و در تاریخ ثبت تصمیم تصفیه پایان مییابد. در این مدت، بهجای دوره حسابداری، دوره تصفیه اعمال میشود. (قانون مالیات بر شرکتها شماره 5520، ماده 17/1)
KEYBIZ CPAs & Advisors ترازنامههای افتتاحیه و پایان دوره تصفیه، ترازنامه نهایی، اظهارنامههای مالیاتی دوره تصفیه و اعلامها به اداره مالیات را تهیه میکند و تطبیق فهرست طلبکاران و بدهیها و محاسبات تقسیم را انجام میدهد. برای امور ثبت و آگهی، با وکیل شرکت و دفتر اسناد رسمی همکاری میکند. برای فرایندهای اظهارنامه مالیاتی، صفحه تهیه اظهارنامه مالیاتی و برای رسیدگی پایان تصفیه، صفحه آمادگی برای رسیدگی مالیاتی ما را ببینید.
تعهدات حقوق تجارت و مالیات در تصفیه
| حقوق تجارت (TTK) | مالیات (KVK، VUK) | |
|---|---|---|
| آغاز | ثبت و آگهی تصمیم انحلال؛ ثبت و آگهی مدیران تصفیه (قانون تجارت ترکیه شماره 6102، مواد 532، 536) | تصفیه در تاریخ ثبت تصمیم مجمع عمومی آغاز میشود؛ دوره تصفیه جایگزین دوره حسابداری میشود (قانون مالیات بر شرکتها شماره 5520، ماده 17/1) |
| افتتاح | ارائه نخستین صورت موجودی و ترازنامه تنظیمشده توسط مدیران تصفیه به مجمع عمومی برای تصویب (قانون تجارت ترکیه شماره 6102، ماده 540) | ارزش خالص در آغاز دوره تصفیه، حقوق صاحبان سهام مندرج در ترازنامه آغاز همان دوره است (قانون مالیات بر شرکتها شماره 5520، ماده 17/5) |
| در جریان تصفیه | اگر تصفیه طولانی شود، ارائه صورتهای مالی تصفیه برای هر پایان سال به مجمع عمومی (قانون تجارت ترکیه شماره 6102، ماده 542/1-d) | یک اظهارنامه برای هر دوره تصفیه؛ بر اساس راهنمای GİB، تا عصر آخرین روز ماه چهارم پس از ماه پایان دوره (قانون مالیات بر شرکتها شماره 5520، ماده 17/2) |
| طلبکاران | فراخوان با نامه سفارشی و سه آگهی با فاصله یک هفته (قانون تجارت ترکیه شماره 6102، ماده 541) | هیچ تقسیمی میان شرکا بدون کنار گذاشتن ذخیره مالیاتها مطابق ماده 207 قانون اجرا و ورشکستگی (İİK) انجام نمیشود (قانون مالیات بر شرکتها شماره 5520، ماده 17/7) |
| تقسیم | داراییهای باقیمانده پیش از گذشت سه ماه از فراخوان سوم قابل تقسیم نیست (قانون تجارت ترکیه شماره 6102، ماده 543/2) | داراییهای تقسیمشده میان شرکا به ارزش تاریخ تقسیم ارزیابی و در محاسبه سود تصفیه منظور میشوند (قانون مالیات بر شرکتها شماره 5520، ماده 17/4) |
| بستن | ارائه ترازنامه نهایی به مجمع عمومی و درخواست حذف نام تجاری از ثبت (قانون تجارت ترکیه شماره 6102، مواد 542/1-d، 545) | اظهارنامه نهایی تصفیه ظرف سی روز از تاریخ خاتمه تصفیه؛ درخواست کتبی رسیدگی (قانون مالیات بر شرکتها شماره 5520، مواد 17/2، 17/8) |
| پس از بستن | نگهداری دفاتر و اسناد به مدت ده سال (قانون تجارت ترکیه شماره 6102، مواد 544، 82) | اعلام توقف فعالیت ظرف یک ماه؛ تعهد نگهداری بر اساس قوانین مالیاتی (قانون آیین دادرسی مالیاتی شماره 213، مواد 160، 168، 253) |
متون جاری TTK شماره 6102، KVK شماره 5520 و VUK شماره 213 در mevzuat.gov.tr و راهنمای اظهار مالیات بر شرکتهای GİB 2026 (نوامبر 2026).
فرایند تصفیه و بستن
-
تصمیم انحلال و ثبت
مجمع عمومی تصمیم به انحلال شرکت و ورود به تصفیه میگیرد؛ تصمیم در ثبت تجارت ثبت و آگهی میشود. (قانون تجارت ترکیه شماره 6102، مواد 529، 532) این تاریخ ثبت، از نظر مالیاتی نیز تاریخ آغاز تصفیه است. (قانون مالیات بر شرکتها شماره 5520، ماده 17/1-a)
- تصمیم مجمع عمومی درباره انحلال و انتصاب مدیران تصفیه
- ترازنامه و تراز آزمایشی در تاریخ ورود به تصفیه
- اطلاعات شرکا، مدیران و نشانی تصفیه
-
انتصاب مدیران تصفیه
اگر به موجب اساسنامه یا تصمیم مجمع عمومی مدیر تصفیه (tasfiye memuru) جداگانهای منصوب نشده باشد، تصفیه توسط هیئتمدیره انجام میشود. مدیران تصفیه میتوانند از شرکا یا اشخاص ثالث باشند و در ثبت تجارت ثبت و آگهی میشوند. (قانون تجارت ترکیه شماره 6102، مواد 536/1، 536/2)
برای شرکتهای دارای شرکای خارجی: دستکم یکی از مدیران تصفیه دارای حق نمایندگی شرکت باید تبعه ترکیه مقیم ترکیه باشد. (قانون تجارت ترکیه شماره 6102، ماده 536/4)
-
نخستین صورت موجودی و ترازنامه
مدیران تصفیه به محض آغاز به کار، وضعیت شرکت در آغاز تصفیه را بررسی میکنند؛ در صورت لزوم با کمک کارشناس، صورت موجودی و ترازنامهای که داراییها و وضعیت مالی را نشان میدهد تنظیم و برای تصویب به مجمع عمومی ارائه میکنند. پس از تصویب، کالاها، اسناد و دفاتر مندرج در صورت موجودی توسط مدیران تصفیه تحویل گرفته میشود. (قانون تجارت ترکیه شماره 6102، ماده 540)
-
فراخوان طلبکاران
اشخاصی که بر اساس دفاتر و اسناد طلبکار به نظر میرسند و نشانی آنها معلوم است، با نامه سفارشی و سایر طلبکاران با سه آگهی با فاصله یک هفته در روزنامه ثبت تجارت ترکیه (Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi)، در وبسایت شرکت و به ترتیب مقرر در اساسنامه، از انحلال شرکت مطلع و به اعلام مطالبات خود فراخوانده میشوند. (قانون تجارت ترکیه شماره 6102، ماده 541/1)
اگر طلبکاران معلوم مراجعه نکنند، مبلغ طلب آنها نزد بانکی که وزارتخانه تعیین میکند سپرده میشود؛ مبلغ لازم برای پوشش دیون هنوز سررسیدنشده یا مورد اختلاف نزد دفتر اسناد رسمی سپرده میشود، مگر آنکه این دیون بهاندازه کافی تأمین شده باشند. (قانون تجارت ترکیه شماره 6102، مواد 541/2، 541/3)
-
عملیات تصفیه و اظهارنامههای دورهای
مدیران تصفیه کارهای جاری را تکمیل میکنند، مطالبات را وصول میکنند، داراییها را به نقد تبدیل میکنند و دیون را میپردازند؛ آنها نمیتوانند معامله جدیدی که تصفیه اقتضا نمیکند انجام دهند. اگر معلوم شود دیون شرکت از داراییهای آن بیشتر است، بیدرنگ به دادگاه تجاری بدوی (asliye ticaret mahkemesi) اطلاع داده میشود. (قانون تجارت ترکیه شماره 6102، ماده 542/1)
اگر تصفیه بیش از یک سال تقویمی طول بکشد، فاصله آغاز تصفیه تا پایان سال و هر سال تقویمی بعدی، دورههای تصفیه جداگانهاند. (قانون مالیات بر شرکتها شماره 5520، ماده 17/1-a) اظهارنامه هر دوره توسط مدیران تصفیه در مهلتهای مقرر در ماده 14 قانون تسلیم میشود. (قانون مالیات بر شرکتها شماره 5520، ماده 17/2) بر اساس راهنمای GİB 2026، این مهلت عصر آخرین روز ماه چهارم پس از ماه پایان دوره تصفیه است.
-
تقسیم و دوره انتظار
پس از پرداخت دیون و بازپرداخت مبالغ سهام، داراییهای باقیمانده، مگر آنکه اساسنامه ترتیب دیگری مقرر کرده باشد، به نسبت سرمایه پرداختی و امتیازات شرکا و اصولاً بهصورت نقدی میان آنها تقسیم میشود. داراییهای باقیمانده تا گذشت سه ماه از تاریخ فراخوان سوم طلبکاران قابل تقسیم نیست؛ اگر خطری متوجه طلبکاران نباشد، دادگاه میتواند پیش از انقضای این مهلت اجازه تقسیم دهد. (قانون تجارت ترکیه شماره 6102، ماده 543)
مدیران تصفیه بدون کنار گذاشتن ذخیره مالیاتهای شرکت مطابق ماده 207 قانون اجرا و ورشکستگی نمیتوانند میان شرکا تقسیم کنند؛ در غیر این صورت، شخصاً و بهطور تضامنی مسئول این مالیاتها هستند. (قانون مالیات بر شرکتها شماره 5520، ماده 17/7)
-
ترازنامه نهایی، اظهارنامه نهایی و درخواست رسیدگی
در پایان تصفیه، ترازنامه نهایی تنظیم و به مجمع عمومی ارائه میشود. (قانون تجارت ترکیه شماره 6102، ماده 542/1-d) اظهارنامه دورهای که تصفیه در آن پایان مییابد، ظرف سی روز از تاریخ خاتمه تصفیه به اداره مالیات شرکت تسلیم میشود؛ ترازنامه، صورت سود و زیان و فهرست تفصیلی وجه نقد و سایر داراییهای تقسیمشده میان شرکا به اظهارنامه پیوست میشود. (قانون مالیات بر شرکتها شماره 5520، مواد 17/2، 17/3)
مدیران تصفیه همراه با اظهارنامه تصفیه، با درخواست کتبی تقاضا میکنند که معاملات از نظر قوانین مالیاتی رسیدگی شود. رسیدگی حداکثر ظرف سه ماه از درخواست آغاز میشود؛ مسئولیت مدیران تصفیه تا حصول نتیجه ادامه دارد. وزارتخانه اختیار دارد بر اساس معیارهای قانون رسیدگی را انجام ندهد. (قانون مالیات بر شرکتها شماره 5520، مواد 17/8، 17/10)
-
حذف از ثبت و توقف فعالیت
با تکمیل تصفیه، مدیران تصفیه از اداره ثبت تجارت (ticaret sicili müdürlüğü) درخواست میکنند نام تجاری شرکت از ثبت حذف شود؛ حذف ثبت و آگهی میشود. (قانون تجارت ترکیه شماره 6102، ماده 545/1) اعلام توقف فعالیت ظرف یک ماه از تاریخ وقوع به اداره مالیات انجام میشود. (قانون آیین دادرسی مالیاتی شماره 213، مواد 160، 168)
اسناد شرکت، از جمله دفاتر و اسناد مربوط به تصفیه، به مدت ده سال نگهداری میشوند. (قانون تجارت ترکیه شماره 6102، مواد 544، 82/5)
بازگشت از تصفیه و تصفیه تکمیلی
بازگشت از تصفیه: اگر شرکت با انقضای مدت یا با تصمیم مجمع عمومی منحل شده باشد، مجمع عمومی تا زمانی که تقسیم داراییها میان شرکا آغاز نشده است، میتواند تصمیم به ادامه فعالیت شرکت بگیرد. تصمیم ادامه با رأی دستکم شصت درصد سرمایه اتخاذ و توسط مدیر تصفیه ثبت و آگهی میشود. (قانون تجارت ترکیه شماره 6102، ماده 548/1) از نظر مالیاتی، تصمیم انصراف از تصفیه از آغاز دورهای که در آن اتخاذ شده نافذ است و اظهارنامههای دوره تصفیه تسلیمشده تا آن تاریخ جایگزین اظهارنامههای فعالیت عادی میشوند. (قانون مالیات بر شرکتها شماره 5520، ماده 17/1-d)
تصفیه تکمیلی: اگر پس از بسته شدن تصفیه معلوم شود که عملیات تصفیه تکمیلی لازم است، آخرین مدیران تصفیه، اعضای هیئتمدیره، شرکا یا طلبکاران میتوانند از دادگاه تجاری بدوی محل اقامتگاه قانونی شرکت درخواست کنند که شرکت تا پایان این عملیات دوباره به ثبت برسد. اگر دادگاه درخواست را موجه بداند، دستور ثبت مجدد میدهد و مدیر تصفیه منصوب میکند. (قانون تجارت ترکیه شماره 6102، ماده 547)
پرسشهای متداول
آیا شرکت در حال تصفیه میتواند به فعالیت خود ادامه دهد؟
شرکت در حال تصفیه شخصیت حقوقی خود را حفظ میکند، اما اختیارات ارکان آن به هدف تصفیه محدود است. (قانون تجارت ترکیه شماره 6102، ماده 533/2) مدیران تصفیه میتوانند کارهای جاری را تکمیل کنند، اما نمیتوانند معامله جدیدی که تصفیه اقتضا نمیکند انجام دهند. (قانون تجارت ترکیه شماره 6102، ماده 542/1-b)
فراخوان طلبکاران چگونه انجام میشود؟
برای طلبکاران معلوم نامه سفارشی ارسال میشود؛ برای سایر طلبکاران سه آگهی با فاصله یک هفته در روزنامه ثبت تجارت ترکیه، در وبسایت شرکت و به ترتیب مقرر در اساسنامه منتشر میشود. (قانون تجارت ترکیه شماره 6102، ماده 541/1)
داراییهای باقیمانده چه زمانی میان شرکا قابل تقسیم است؟
داراییهای باقیمانده پیش از گذشت سه ماه از تاریخ فراخوان سوم طلبکاران قابل تقسیم نیست. اگر خطری متوجه طلبکاران نباشد، دادگاه میتواند اجازه تقسیم زودتر را بدهد. (قانون تجارت ترکیه شماره 6102، ماده 543/2) این مهلت با قانون شماره 7341 از شش ماه به سه ماه کاهش یافت.
در دوره تصفیه کدام اظهارنامهها تسلیم میشوند؟
اگر تصفیه بیش از یک سال تقویمی طول بکشد، برای هر دوره تصفیه اظهارنامه جداگانهای تسلیم میشود؛ اظهارنامه دورهای که تصفیه در آن پایان مییابد، ظرف سی روز از تاریخ خاتمه تصفیه تسلیم میشود. (قانون مالیات بر شرکتها شماره 5520، ماده 17/2) اگر تصفیه در یک سال تقویمی آغاز و پایان یابد، تنها یک دوره تصفیه وجود دارد. (قانون مالیات بر شرکتها شماره 5520، ماده 17/1-b) از 10.11.2022، این اظهارنامهها بهصورت الکترونیکی تسلیم میشوند. (اطلاعیه GİB مورخ 10.11.2022)
آیا برای تصفیه حداکثر مهلت قانونی وجود دارد؟
TTK مواد 533–548 و KVK ماده 17 حداکثر مهلت مشخصی برای تکمیل تصفیه تعیین نکردهاند. مدیران تصفیه موظفاند تصفیه را در کوتاهترین زمان ممکن تکمیل کنند. (قانون تجارت ترکیه شماره 6102، ماده 542/1-e) برای تصفیههایی که بیش از یک سال طول میکشند، مرور زمان تشخیص از سال بعد از دورهای که تصفیه در آن پایان مییابد آغاز میشود. (قانون مالیات بر شرکتها شماره 5520، ماده 17/1-ç)
اگر تصفیه با زیان بسته شود، مالیاتهای پرداختشده چه میشوند؟
اگر تصفیه با زیان بسته شود، نتیجه تصفیه به دورههای تصفیه قبلی بازگردانده و اصلاح میشود و مالیات اضافه پرداختشده در آن دورهها به مؤدی مسترد میشود. (قانون مالیات بر شرکتها شماره 5520، ماده 17/1-c)
آیا شرکت پس از حذف از ثبت میتواند دوباره گشوده شود؟
اگر پس از بسته شدن تصفیه عملیات تصفیه تکمیلی لازم باشد، آخرین مدیران تصفیه، اعضای هیئتمدیره، شرکا یا طلبکاران میتوانند از دادگاه تجاری بدوی درخواست کنند شرکت برای این عملیات دوباره به ثبت برسد. (قانون تجارت ترکیه شماره 6102، ماده 547) این راه تنها برای عملیات تصفیه تکمیلی است؛ بازگشت از تصفیه برای از سرگیری فعالیت شرکت تنها پیش از آغاز تقسیم امکانپذیر است. (قانون تجارت ترکیه شماره 6102، ماده 548)
مبانی قانونی
- Turkish Commercial Code No. 6102 (6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu) Art. 82, 421, 529, 532–548, 621, 636, 643, Official Gazette 14.02.2011, 27846
- Corporate Tax Law No. 5520 (5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu) Art. 14, 17, Official Gazette 21.06.2006, 26205
- Tax Procedure Law No. 213 (213 sayılı Vergi Usul Kanunu) Art. 160, 168, 253, Official Gazette 10.01.1961, 10703
- GİB – 2026 Corporate Tax Filing Guide (2026 Kurumlar Vergisi Beyan Rehberi) section 3.6 Liquidation
- GİB – Announcement on Corporate Tax Returns for Mergers, Transfers, Liquidation Periods, Full Demergers and Changes of Type (Birleşme, Devir, Tasfiye Dönemi, Tam Bölünme ve Nevi Değişikliği Kurumlar Vergisi Beyannameleri Duyurusu) 10.11.2022
درباره تصفیه و بستن شرکت بپرسید
برای تماس با ما فرم را پر کنید. فیلد خدمت برای این صفحه از پیش انتخاب شده است و قابل تغییر است.
