Yurt dışında yerleşik bir gerçek kişinin Türk şirketindeki payını satmasından doğan kazanç, koşullara göre Türkiye’de gelir vergisine tabi olabilir. Satıcı yabancı bir şirketse kurumlar vergisi hükümleri uygulanır ve her iki durumda da vergi anlaşması Türkiye’nin vergilendirme hakkını sınırlayabilir.
Sonucu payın türü, edinme tarihi ve satıcının vergi bakımından yerleşik olduğu ülke belirler. 2026 hesaplama örnekleri, limited şirket payı ile senede bağlı anonim şirket payının vergilendirilmesinde hangi ayrıntıların sonucu değiştirebildiğini gösterir.
Pay satışında dar mükellefiyet ne demek?
Dar mükellef, Türkiye’de yalnızca burada elde ettiği kazanç üzerinden vergi öder. Gerçek kişide ölçüt Türkiye’de yerleşmiş olmak, kurumda ise kanuni merkez ile iş merkezinin nerede bulunduğudur.
- Gerçek kişi: Türkiye’de yerleşmiş olmayan kişi dar mükelleftir. İkametgâhı Türkiye’de olan veya bir takvim yılında burada devamlı olarak altı aydan fazla oturan kişi Türkiye’de yerleşmiş sayılır. Geçici ayrılıklar bu süreyi kesmez. Geçici görev, öğrenim, tedavi, dinlenme veya seyahat için gelen yabancılarda kanundaki istisnalar geçerlidir (GVK m. 4–6).
- Yabancı kurum: Hem kanuni merkezi hem de iş merkezi Türkiye dışında olan kurum dar mükelleftir. Merkezlerden biri Türkiye’deyse kurum tam mükelleftir (KVK m. 3).
Kazancı doğuran işlem Türkiye’de ifa edilmişse veya Türkiye’de değerlendirilmişse kazanç Türkiye’de elde edilmiş sayılır. Değerlendirme, ödemenin Türkiye’de yapılması ya da yurt dışında yapılsa bile Türkiye’de ödeyenin veya nam ve hesabına ödeme yapılanın hesaplarına intikal ettirilmesi veya kârından ayrılmasıdır (GVK m. 7/7 ve son fıkra, KVK m. 3/4). Paranın yurt dışında ödenmesi tek başına belirleyici olmadığından sözleşmeye, işlem yerine ve ödemenin nasıl kayda alındığına birlikte bakılır.
Yurt dışında yerleşik gerçek kişi ne zaman vergi öder?
Gerçek kişinin pay satışından elde ettiği kâr, gelir vergisi bakımından değer artışı kazancı sayılabilir. Payın hangi belgeyle temsil edildiği, uygulanacak hükmü belirler.
Hisse senedi ve geçici ilmühaber
Tam mükellef bir kuruma ait hisse senedini iki yıldan fazla elinizde tuttuysanız satış kazancı değer artışı kazancı sayılmaz. Kanun, miras veya bağış gibi karşılıksız yollarla edinilen menkul kıymetleri de ilgili bendin dışında tutar (GVK mükerrer m. 80/1-1).
GİB, hisse senedi yerine düzenlenen geçici ilmühaberi bu kapsamda kabul eder ve senetle değiştirildiğinde ilmühaberin edinme tarihini esas alır. Daha önce ilmühaber veya senet yoksa GİB’e göre ilk senedin çıkarıldığı tarih esas alınır. Özelgeler, idarenin ilgili başvuruya verdiği görüşü gösterir.
Limited şirket payı ve senetsiz anonim şirket payı
Limited şirket payında iki yıllık süreye bağlı bir istisna yoktur. GİB, senede veya ilmühabere bağlanmamış anonim şirket payını da ortaklık hakkı olarak değerlendirir (GVK mükerrer m. 80/1-4, GİB özelgesi 17.05.2017). Anonim şirket paylarında senet veya ilmühaber varsa düzenleme tarihi belgelenmelidir. Borsa İstanbul’da işlem gören hisseler GVK geçici m. 67’deki ayrı rejime tabidir.
Satış kazancı nasıl hesaplanır?
Satış bedelinden payın maliyeti ile satıcının üstlendiği satış giderleri, vergi ve harçlar düşüldüğünde safi satış kazancı bulunur (GVK mükerrer m. 81).
Endeksleme için satıştan önceki ayın Yİ-ÜFE değeri, payın edinildiği aydan önceki ayın endeksiyle karşılaştırılır. Artış en az %10 ise payın alış maliyeti bu artış oranında yükseltilir.
Yabancı sermaye mevzuatına uygun olarak Türkiye’ye getirilen sermayeyle edinilen payların satışında, şartlar sağlanırsa kur farkından doğan kazanç hesap dışında kalır. Bu kural için hem yabancı paranın Türkiye’ye getirildiği belgelenmeli hem dar mükellefin Türkiye’deki kazancı yalnızca bu paylardan doğan menkul sermaye iradı ve değer artışı kazancından oluşmalıdır (GVK mükerrer m. 81, Gelir Vergisi Genel Tebliği Seri No. 311, m. 16–17).
2026 yılı istisnası ve tarife
Gerçek kişilerde değer artışı kazancı için yıllık istisna 2026’da 150.000 TL’dir. Bu istisna limited şirket payı veya senede bağlanmamış anonim şirket payı satışında uygulanabilir. Hisse senedi ve diğer sermaye piyasası araçlarının satış kazancı istisna dışındadır (GVK mükerrer m. 80, Gelir Vergisi Genel Tebliği Seri No. 332, m. 3).
2026 yılı ücret dışı gelir vergisinde ilk adım, matrahın yani verginin hesaplandığı tutarın hangi dilimde kaldığını belirlemektir. Alt sınıra kadar hesaplanan vergiye, bu sınırı aşan tutarın dilim oranıyla hesaplanan vergisini ekleyin (GVK m. 103, Gelir Vergisi Genel Tebliği Seri No. 332, m. 3).
| 2026 matrah dilimi (TL) | Alt sınıra kadar vergi (TL) | Aşan tutarın oranı |
|---|---|---|
| ≤ 190.000 | 0 | %15 |
| 190.000–400.000 | 28.500 | %20 |
| 400.000–1.000.000 | 70.500 | %27 |
| 1.000.000–5.300.000 | 232.500 | %35 |
| > 5.300.000 | 1.737.500 | %40 |
Münferit beyanname ne zaman verilir?
Yıllık beyanname vermesi gerekmeyen dar mükellef gerçek kişi, kazancını elde ettiği tarihten itibaren 15 gün içinde münferit beyannameyle bildirir. Beyannameyi payın Türkiye’de elden çıkarıldığı yerin vergi dairesine verir ve vergiyi aynı süre içinde öder (GVK m. 101 ve 120). GVK m. 94, bu satış bedelini gelir vergisi kesintisine tabi ödemeler arasında saymaz.
Münferit beyan için hangi belgelerin gerektiği ve beyanın nasıl iletildiği, vergi beyannamelerinin hazırlanması hizmetinin kapsamındadır.
Yabancı şirket pay satışını nasıl beyan eder?
Türkiye’de elde edilen pay satış kazancı, dar mükellef şirketin vergiye tabi diğer kazanç ve iratları arasındaysa ve şirketin vergiye tabi kazancı sadece bu nitelikteki gelirlerden oluşuyorsa özel beyanname kullanılır (KVK m. 3 ve 26).
Özel beyanname ve kurumlar vergisi
Yabancı şirket veya Türkiye’de onun adına hareket eden kişi, özel beyannameyi kazancı elde ettiği tarihten itibaren 15 gün içinde verir. Beyannameyi hakkın Türkiye’de elden çıkarıldığı yerin vergi dairesine sunar ve vergiyi aynı süre içinde öder (KVK m. 26, 27 ve 29). KVK m. 30/1, pay satış kazancını bu fıkradaki kesintiye tabi kazançlar arasında saymaz.
2026’da genel kurumlar vergisi oranı %25 olmakla birlikte bankalar gibi kanunda sayılan kurumlara farklı oran uygulanır (KVK m. 32). Şartları sağlayan kur farkı kazancına ilişkin hüküm saklı kalmak kaydıyla özel beyannamede GVK’daki vergilendirmeme, istisna, şart ve süre sınırlamaları uygulanmaz (KVK m. 26/2).
İştirak hissesi satış kazancı istisnası
2026 satışlarında şartları karşılayan kurumlar, iştirak hissesi satış kazancının %50’si için istisnadan yararlanabilir. Kanunda yazan %75 oranını, 27 Kasım 2024’te yürürlüğe giren 9160 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı %50 olarak belirledi (KVK m. 5/1-e ve 5/2).
Şirket, iştirak hissesini en az iki tam yıl aktifinde bulundurmalı ve satış bedelini satış yılını izleyen ikinci takvim yılı sonuna kadar tahsil etmelidir. İstisna tutarını satış yılını izleyen beşinci yılın sonuna kadar pasifte özel bir fon hesabında tutmalıdır.
GİB’e göre koşulları sağlayan dar mükellef kurumlar da istisnadan yararlanabilir. Türkiye’deki işyerinin bilançosuna kayıtlı bir iştirak için aktif kaydı ve fon hesabı incelenir. Türkiye’de işyeri bulunmayan ve özel beyanname veren bir şirkette ise bu şartların nasıl gerçekleştiği ayrıca değerlendirilmelidir.
Vergi anlaşması sonucu nasıl değiştirir?
Anlaşma Türkiye’ye vergilendirme hakkı vermiyorsa Türkiye pay satış kazancından vergi alamaz. Satıcının vergi bakımından yerleşik olduğu ülke belirlendikten sonra o ülkeyle yapılan anlaşmanın sermaye değer artışı maddesi ve varsa protokolü birlikte okunur.
Anlaşmadan yararlanmak için yetkili makamdan alınan mukimlik belgesinin aslı ve noter veya Türk konsolosluğu onaylı Türkçe çevirisi ilgili vergi dairesine sunulur. Uluslararası vergi danışmanlığı sayfasında anlaşma ve mukimlik belgesi kontrolünün kapsamı yer alır.
Tablo, satıcının ilk sütunda adı geçen ülkenin vergi mukimi olduğu durumlarda Türkiye’nin vergi alma hakkını özetler.
| Anlaşma | Türkiye’nin pay satışını vergilendirme hakkı |
|---|---|
| Almanya | Genel kural Almanya’nın vergilemesidir. Kazanç Türkiye’de doğarsa ve edinim ile satış arasında bir yıl aşılmazsa Türkiye de vergilendirebilir (m. 13/5). |
| Birleşik Krallık | Genel kural Birleşik Krallık’ın vergilemesidir. Pay edinimden itibaren bir yıl içinde satılır ve kazanç Türkiye’de elde edilirse Türkiye de vergilendirebilir (m. 13/4). |
| Hollanda | Genel kural Hollanda’nın vergilemesidir (m. 13/4). Türk şirketinin hisse senedi, edinimden itibaren bir yılı aşmadan Türkiye mukimine devredilirse Türkiye de vergi alabilir (m. 13/5). |
Almanya. Hisse değerinin %50’sinden fazlası doğrudan veya dolaylı olarak Türkiye’deki taşınmazlardan geliyorsa Türkiye, elde tutma süresine bakmadan satış kazancını vergilendirebilir (m. 13/2). 13/5, taraf ülkelerden birinin tanınan borsasında işlem gören hisselerin satışına veya protokolde belirtilen yeniden yapılanma devirlerine uygulanmaz (Protokol m. 5).
Hollanda. Türkiye’de sermaye piyasasına kayıtlı hisse senetleri m. 13/5’in kapsamı dışındadır. Satıcı gerçek kişi, satıştan önceki beş yıl içinde Türkiye mukimi olmuşsa Türk şirketindeki hisse veya intifa hakkının devrinde Türkiye’nin iç hukuktaki hakkı saklıdır (m. 13/6).
Türkiye vergi aldığında satıcının mukim ülkesindeki mahsup veya istisna, ilgili anlaşmaya ve kazancın türüne göre belirlenir. Almanya anlaşmasındaki mahsup hükmü bunun bir örneğidir (m. 22/2-b-dd).
Limited şirket payı ile anonim şirket hissesi nasıl ayrılır?
Payın türü hem vergi hesabını hem de devir işlemlerini etkilediğinden tabloyu satıcının durumuna uygun vergi ve anlaşma kurallarıyla birlikte okuyun.
| Konu | Limited şirket payı | Anonim şirket payı |
|---|---|---|
| Elde tutma süresi | Süreye bağlı gelir vergisi istisnası yoktur. | Tam mükellef şirkete ait hisse senedi iki yıldan fazla elde tutulursa gerçek kişinin satış kazancı değer artışı sayılmaz. Senetsiz payda süreye bağlı istisna yoktur. |
| 2026 istisnası | Gerçek kişide yıllık 150.000 TL istisna uygulanabilir. | Yıllık 150.000 TL istisna senetsiz payda uygulanabilir. Hisse senedinde uygulanmaz. |
| Devir işlemleri | Yazılı sözleşme ve noter onaylı imza gerekir. Şirket sözleşmesinde aksi yoksa genel kurul onayı aranır. | İşlemler payın türüne göre değişir. Esas sözleşme nama yazılı payların devrini sınırlayabilir (TTK m. 490–499). |
| Damga ve harç | Pay devri kâğıtları damga vergisinden, devir işlemleri harçtan istisnadır (488 sayılı Kanun, (2) sayılı tablo IV/16, 492 sayılı Kanun m. 123). | |
Limited şirkette pay geçişi pay defterine kaydedilir ve şirket müdürleri tescil için 30 gün içinde ticaret siciline başvurur (TTK m. 594, 595 ve 598, Ticaret Sicili Yönetmeliği m. 103). Limited ve anonim şirketlerde hisse devri sayfası, işlem türlerine göre hazırlanan belgeleri gösterir.
Harç ve damga vergisi istisnası noterlik ücretini kaldırmaz (2026 Noterlik Ücret Tarifesi m. 8). Satıcının üstlendiği belgeli noterlik ücreti, koşulları karşılarsa satış kazancından düşülebilir (GVK mükerrer m. 81). Satıştan önce kâr dağıtılırsa yurt dışındaki ortağa kâr payı stopajı ayrı değerlendirilir.
Pay satış kazancı nasıl vergilendirilir? 2026 örnekleri
İki kurgu örnekte de Türkiye’nin satış kazancını vergilendirebildiğini varsayıyoruz ve kur farkı istisnasıyla yurt dışı vergi mahsubunu hesaba katmıyoruz.
Almanya mukimi gerçek kişi limited şirket payını satıyor
Yatırımcı Mart 2025’te 1.000.000 TL’ye aldığı payı Şubat 2026’da Türkiye mukimi bir şirkete 3.000.000 TL’ye satar ve alıcı bedeli Türkiye’de öder. Yatırımcı payı bir yıldan kısa süre elinde tuttuğu için Türkiye kazancı vergilendirebilir (Almanya anlaşması m. 13/5).
Bu örnekte Yİ-ÜFE artışı %20, satışla ilgili belgeli noterlik ücreti 30.000 TL’dir ve satıcı 2026 yılı istisnasını daha önce kullanmamıştır.
- Alış maliyetini %20 artırdığınızda endekslenmiş maliyet 1.200.000 TL olur.
- Satış bedelinden endekslenmiş maliyet ile 30.000 TL satış giderini düşürdüğünüzde safi kazanç 1.770.000 TL olur.
- Safi kazançtan 150.000 TL istisna tutarını çıkardığınızda vergi matrahı 1.620.000 TL olur.
- İlk 1.000.000 TL için hesaplanan 232.500 TL’ye kalan 620.000 TL’nin %35’ini eklediğinizde toplam gelir vergisi 449.500 TL olur.
Satıcı, kazancın elde edildiği tarihten itibaren 15 gün içinde münferit beyanname verir ve vergiyi öder. Aynı pay 2023’te alınmış olsaydı ve Almanya anlaşmasının Türkiye’ye vergi hakkı veren başka bir hükmü devreye girmeseydi, Türkiye bu kazancı vergilendiremezdi.
Hollanda mukimi şirket anonim şirket hissesi satıyor
Şirket, bir Türk anonim şirketinin sermaye piyasasına kayıtlı olmayan hisse senetlerini sekiz ay elinde tuttuktan sonra Türkiye mukimi bir şirkete satar. Hollanda anlaşması m. 13/5 uyarınca Türkiye kazancı vergilendirebilir.
Satıcının Türkiye’de işyeri yoktur ve Türkiye’de vergiye tabi kazancı, bu satıştan gelen 2.000.000 TL ile sınırlıdır. Şirket, payı iki tam yıl aktifinde tutmadığı için iştirak satış kazancı istisnasından yararlanamaz. Hesaplanan kurumlar vergisi 2.000.000 TL × %25, yani 500.000 TL olur. Şirket özel beyannameyi ve ödemeyi kazancın elde edildiği tarihten itibaren 15 gün içinde tamamlar.
Satıştan önce ve sonra hangi adımları izlemelisiniz?
- Belgeleri toplayın Payın edinme tarihini ve maliyetini devir sözleşmesi veya sermaye ödeme dekontuyla belgeleyin. Anonim şirket paylarında senet veya ilmühaberi de kontrol edin.
- Vergi anlaşmasını okuyun İlgili ülkenin sermaye değer artışı maddesini ve protokolünü inceleyin. Ardından mukimlik belgesini alın.
- İşlem ve ödemeyi inceleyin Satışın nerede gerçekleştiğini, alıcının kim olduğunu ve satış bedelini nerede ödeyeceğini belirleyin.
- Limited şirket tescilini takip edin Gerekli belgeleri şirket müdürlerine iletin. Müdürlerin ticaret siciline başvuru süresini takip edin.
- Beyan süresini belirleyin Münferit veya özel beyanname gerekiyorsa kazancın elde edildiği tarihi esas alın. Beyan ve ödemeyi aynı süre içinde tamamlayın.
Sık sorulan sorular
Yabancı yatırımcı Türk şirketindeki payını satarsa Türkiye’de her zaman vergi öder mi?
Vergi sonucu payın türüne, kazancın Türkiye’de elde edilip edilmediğine ve vergi anlaşmasına bağlıdır. Satıcının hangi ülkenin vergi mukimi olduğu, uygulanacak anlaşmayı belirler.
İki yıl beklemek limited şirket payının satışında vergiyi kaldırır mı?
Limited şirket payında iki yıllık süreye bağlı bir gelir vergisi istisnası yoktur. Ancak satıcının mukim olduğu ülkeyle yapılan anlaşma Türkiye’nin vergilendirme hakkını sınırlayabilir.
2026 yılında 150.000 TL istisna hangi paylara uygulanabilir?
Gerçek kişide limited şirket payı veya senede bağlanmamış anonim şirket payı satışında bu yıllık istisna uygulanabilir. Hisse senedi satış kazancı bu istisnanın kapsamı dışındadır.
Beyan için 15 günlük süre ne zaman başlar?
Süre, ilgili kazancın elde edildiği tarihte başlar. Ödeme taksitliyse veya devir ve ödeme farklı günlerde gerçekleşmişse bu tarihi işlemin belgelerine göre belirleyin.
Yasal kaynaklar
- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu – m. 4, 5, 6, 7, 94, 101, 103, 120, mükerrer m. 80 ve 81
- 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu – m. 3, 5/1-e, 5/2, 26, 27, 29, 30, 32
- 9160 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (26.11.2024), RG 27.11.2024, sayı 32735 – KVK m. 5/1-e istisna oranı
- GİB – Kurumlar Vergisinin Beyanı: mükellefiyet türleri ve iştirak hissesi satış kazancı istisnası
- GİB özelgesi 16700543-120[17-515-89]-22798 (17.05.2017) – senede bağlanmamış AŞ payının satışı
- GİB özelgesi 38418978-120[Mük80-16/14]-63676 (28.02.2017) – hisse senetlerinin iktisap tarihi
- GİB özelgesi B.07.1.GİB.4.34.16.01-GVK mük.80-712 (23.02.2012) – geçici ilmühaberle temsil edilen paylar
- Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No. 332), m. 3
- Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği (Seri No. 60), pay devrine ilişkin istisna
- 492 sayılı Harçlar Kanunu m. 123
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 490–499, 594, 595 ve 598
- Ticaret Sicili Yönetmeliği m. 103
- GİB – Türkiye-Almanya Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması ve Protokolü – m. 13, 22; Protokol m. 5
- Türkiye–Birleşik Krallık Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması m. 13
- GİB – Türkiye-Hollanda Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması ve Protokolü – m. 13, 23
- GİB, Diğer Kazanç ve İratların Beyanı Rehberi, değer artışı kazancı ve münferit beyan
- Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No. 311), m. 16–17
- Kurumlar Vergisi Genel Tebliği (Seri No. 1), bölümler 26–29
- GİB, Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları Sirküleri ÇVÖA/2013-1
- 2026 Yılı Noterlik Ücret Tarifesi m. 8

